II FSK 3401/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Beata Cieloch, , , po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 1154/14 w sprawie ze skargi Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 11 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 7 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1154/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 11 sierpnia 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. W piśmie z dnia 21 września 2015 r., złożonym w związku z wniesioną skargą kasacyjną, strona skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej stanowi jednostkę sektora finansów publicznych, działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, do którego zastosowanie mają odpowiednie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.). Ustawa ta określa zasady dokonywania wydatków ze środków publicznych i tak w odniesieniu do jednostek sektora finansów publicznych wydatki takie mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w planie finansowym jednostki. Ponadto zasadą jest, że wydatki i łączne rozchody ujęte w rocznych planach finansowych stanowią nieprzekraczalny limit. Od zasady tej istnieje wyjątek, tzn. koszty mogą ulec zmianie, jeżeli łącznie spełnione będą dwa warunki: zrealizowano przychody własne wyższe od prognozowanych oraz zwiększenie kosztów nie spowoduje zwiększenia dotacji z budżetu lub zwiększenia planowanego stanu zobowiązań. Skarżąca stwierdziła dalej, że przestrzeganie zasady nieprzekraczalności limitu wydatków objęte jest reżimem odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Wskazano, że w planie finansowym na 2015 r. na podatki i opłaty zaplanowano 721 272 zł, w tym na podatek od nieruchomości w wysokości zadeklarowanej, a nie wynikającej z zapadłych decyzji. Skarżąca podała, że wynik finansowy zamyka się na dzień 31 lipca 2015 r. stratą w wysokości - 3 058 532,07 zł., która to strata pogłębia się i uniemożliwia dokonywanie przesunięć pomiędzy zobowiązaniami skarżącego w taki sposób, by nie naruszyć dyscypliny finansów publicznych. Na skutek pogłębiającej się straty zmniejszeniu ulegają również fundusze własne strony. Sporządzona informacja o sytuacji finansowej za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2015 r. wykazuje, iż zobowiązania przekraczają należności o kwotę 9 304 126,21 zł. i zamykają się kwotą 14 884 837,45 zł. Skarżąca ma duże trudności w regulowaniu swoich zobowiązań, co potwierdzają wyliczone w oparciu o bilans wskaźniki płynności finansowej, zwłaszcza płynności bieżącej, oscylującej w okolicy zera. Potwierdza to także sporządzony ma 31 sierpnia 2015 r. stan rachunków bankowych. Ponadto, dokonując nawet nieuprawnionego wydatku, czyli naruszając zasady planowości, celowości, racjonalności wydatkowania środków publicznych, wydatek dokonany będzie ze szkodą dla podstawowej działalności skarżącego, czyli udzielanych świadczeń zdrowotnych, w tym udzielanej pomocy doraźnej w ramach zespołów ratownictwa medycznego, transportu sanitarnego oraz lecznictwa stacjonarnego i specjalistycznego. Szkoda ta spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż nie udzielenie w konkretnym przypadku pomocy medycznej w pełnym możliwym zakresie, ze względu na brak środków finansowych, zawsze niesie takie skutki. Reasumując, strona stwierdziła, że jej sytuacja finansowa nie pozwala, aby bez uszczerbku dla realizowanych świadczeń, niejednokrotnie polegających na ratowaniu życia ludzkiego, uregulować określony decyzją organów podatek. Następstwa wywołane brakiem udzielonych świadczeń medycznych mają zaś charakter nieodwracalny i nawet późniejszy zwrot uiszczonego podatku - w przypadku uwzględnienia skargi - ich nie odwróci. Do wniosku strona skarżąca załączyła bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2014 r., plan finansowy wstępny na 2015 r., informację o sytuacji finansowej za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2015 r. oraz odpis z KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlega uwzględnieniu. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe (bądź istotnie utrudnione) przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa przy tym na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione W rozpatrywanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazujących na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się do mogących zaistnieć sytuacji, mogą być przyjęte za podstawę wstrzymania wykonania decyzji. Wskazane przez stronę skarżącą okoliczności dotyczące w szczególności straty bilansowej skonfrontowane z rodzajem prowadzonej działalności pozwalają przyjąć, że wniosek jest uzasadniony. Podkreślić należy, że działalność strony polega między innymi na udzielaniu pomocy medycznej, niejednokrotnie ratującej życie ludzkie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że wskaźniki kondycji finansowej strony oscylują poniżej kryteriów uznawanych za akceptowalne. Jak wskazała strona w uzasadnieniu wniosku, wynik finansowy zamyka się stratą, która pogłębia się i uniemożliwia dokonywanie przesunięć pomiędzy zobowiązaniami finansowymi. W tej sytuacji nie można wykluczyć, że doprowadzenie do realizacji obowiązku zapłaty kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji mogłoby doprowadzić do dalszego pogorszenia jego sytuacji materialnej, co z kolei mogłoby skutkować trudnymi do odwrócenia skutkami w postaci braku możliwości prowadzenia działalności, w szczególności może zostać utrudniony dostęp do realizowanych świadczeń. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 61 § 3 w zw. z 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.