II FSK 355/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-14

Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Beata Cieloch, Andrzej Jagiełło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie na jego własny wniosek, ze względu na istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?
Ratio decidendi
Sędzia jest wyłączony od orzekania na jego własne żądanie, jeżeli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W takiej sytuacji, nawet jeśli nie zachodzą przesłanki wyłączenia z mocy prawa, sąd powinien uwzględnić wniosek sędziego i go wyłączyć od orzekania w danej sprawie.
Stan faktyczny
Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt II FSK 355/15, powołując się na bliskie relacje zawodowe ze stroną postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
Wyłączono sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie o sygn. akt II FSK 355/15.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (sprawozdawca) Sędziowie NSA Beata Cieloch Andrzej Jagiełło po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 325/14 w sprawie ze skargi U. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia: wyłączyć sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w tej sprawie. Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2016 r. sędzia NSA Zbigniew Kmieciak działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej, jako: "p.p.s.a.") - wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 325/14 w sprawie ze skargi U. [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. Sędzia uzasadnił swój wniosek bliskimi i bezpośrednimi relacjami zawodowymi ze stroną postępowania sądowoadministracyjnego, którą jest U. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 p.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Zbigniewa Kmieciaka z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jednakże mając na uwadze wniosek samego sędziego, należało wyłączyć Zbigniewa Kmieciaka od orzekania w sprawie o sygn. akt II FSK 355/15 na podstawie art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło