II FSK 3914/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA del. Marek Olejnik, Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 417/14 w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, 2) zasądza od K. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach kwotę 6940 (słownie: sześć tysięcy dziewięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2014 r. (sygn. akt I SA/Ke 417/14) w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15 maja 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 16 stycznia 2014 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., badając orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając ze swych uprawnień określonych w art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a, wychodząc poza granice skargi, stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, bowiem strona bez własnej winy nie brała udziału w stadium postępowania odwoławczego (art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p.). W przedmiotowej sprawie zaskarżoną decyzję wydano na skutek odwołania podmiotu, który nie legitymował się pełnomocnictwem do działania w imieniu strony. W materiale sprawy brak bowiem pełnomocnictwa procesowego dla radcy prawnego J. K. do działania w imieniu strony w postępowaniu odwoławczym. Tym samym, Sąd pierwszej instancji uznał, że odwoławczy organ podatkowy wbrew dyrektywie wyrażonej w art. 123 § 1 O.p. nie zapewnił stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tj. na etapie postępowania odwoławczego. W konsekwencji Wojewódzki Sąd wskazał, że brak udziału strony w postępowaniu, bez jej winy, stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 4 O.p. W ramach postępowania sądowoadministracyjnego stanowi natomiast podstawę do uchylenia rozstrzygnięć organów podatkowych w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi. Wniosło również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 4 i art. 241 § 2 pkt 1 O.p., przez uznanie, że postępowanie odwoławcze, w wyniku którego została wydana decyzja Kolegium było dotknięte wadami dającymi podstawę do wznowienia postępowania, które Sąd zobowiązany był uwzględnić z urzędu, podczas gdy zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, przepis ten należy wykładać w ten sposób, że również w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy uwzględnić wole podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona i wobec tego zaskarżony wyrok podlega uchyleniu w całości. Sąd uchylając zaskarżoną decyzję powołał się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. i wskazał, że wobec tego, że działający w imieniu podatnika pełnomocnik nie złożył do akt sprawy stosownego pełnomocnictwa, zaś organ podatkowy, doręczając pisma temu pełnomocnikowi, z pominięciem strony – pozbawił stronę możliwości uczestniczenia w postępowaniu tj. tym samym wypełnił przesłankę z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Powyższa konstatacja Sądu pierwszej instancji jest oczywiście bezzasadna. Zgodnie z art. 240 § 1pkt 4 O.p., wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie postępowania na postawie wyżej wymieniowej przesłanki może nastąpić tylko na żądanie strony oraz w terminie miesiąca od powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (art. 241 § 1 pkt 1 O.p.). Aby można było mówić o spełnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., muszą wystąpić jednocześnie dwa warunki: brak udziału strony w postępowaniu oraz brak zawiadomienia strony (przyczynienia się) w niewzięciu udziału w tymże postępowaniu. Skoro strona nie złożyła w ustawowym terminie żądania, o którym mowa w art. 241 § 2 O.p. oraz nie podniosła tej kwestii w złożonej do Sądu pierwszej instancji skardze, uznać należy, że w sprawie niniejszej nie zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Wobec tego zakażony wyrok podlega uchyleniu w całości zaś Sąd pierwszej instancji, rozpoznając merytorycznie zarzuty skargi, dokona ich oceny. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a.