II FSK 498/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartego w skardze kasacyjnej P.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 470/18 w sprawie ze skargi P. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 marca 2018 r. [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 10 października 2018 r., I SA/Gd 470/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę P. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 marca 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek "o wstrzymanie wykonalności ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 marca 2018 r., która utrzymuje w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 października 2017 r. do czasu rozpoznania skargi". Wniosek uzasadnił "sytuacją rodzinną i materialną, która według oceny sądu I instancji kwalifikowała skarżącego do przyznania mu prawa pomocy". Podniósł, że jego sytuacja, opisana w formularzu PPF, nie uległa zmianie Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Po drugie – przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonanie decyzji. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to zachodziło w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Wnioskodawca powinien opisać rodzaj grożącej szkody, sama wysokość zobowiązania, wynikającego z decyzji nie jest dostatecznym uzasadnieniem. Środki pieniężne można przenosić między kontami strony i organu, zatem to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uzasadnienia wniosku, z którego będzie wynikało, że późniejszy zwrot świadczenia nie przywróci stanu sprzed pierwotnego przesunięcia. W niniejszej sprawie argumentacji zabrakło, a przecież ocena, czy zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub odesłanie do szeroko rozumianych akt sprawy, w których sąd ma poszukiwać argumentów za uwzględnieniem wniosku nie jest wystarczającym uzasadnieniem wniosku. Należy pamiętać, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Warto dla przykładu wskazać, że jeżeli zapłata zobowiązań podatkowych może doprowadzić do nieodwracalnych skutków polegających na zagrożeniu upadłością spółki i redukcją zatrudnienia lub całkowitą utratą miejsc pracy, co może z kolei wywołać dalsze negatywne konsekwencje w wymiarze społecznym i ekonomicznym na obszarze działania spółki, to istnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Problemy finansowe nie świadczą jeszcze o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa. Egzekwowanie obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy trudnej sytuacji materialnej strony, nie można automatycznie utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., I FSK 2098/13, LEX nr 1556130). W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykazał okoliczności świadczących o wystąpieniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia wykonaniem decyzji znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.