II FSK 530/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Alina Rzepecka (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1067/17 w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 24 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 11 października 2017 r., o sygn. akt I SA/Gd 1067/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej też: WSA, Sąd I instancji) oddalił skargę J.G. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej: SKO, Kolegium, organ) z 12 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia. nsa.gov.pl/. Strona, działając przez pełnomocnika, zaskarżyła w skardze kasacyjnej powyższy wyrok w całości domagając się: rozpoznania przedmiotowej sprawy na rozprawie, uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, jak też zasądzenie na rzecz strony skarżącej od organu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. wykazu, który zostanie przedstawiony na rozprawie, a w przypadku nie przedstawienia wykazu według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie: przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180, art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- dalej: O.p.) - poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ podatkowy: 1. prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 2. podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 3. wyjaśnił przesłanki którymi kierował się przy wydawaniu decyzji; 4. w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe, gromadząc przy tym wszystkie niezbędne dowody; dokonał właściwej oceny zabranych dowodów i nie przekroczył swobodnej ich oceny konsekwencją czego było dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych; 5. postąpił prawidłowo uznając, że miał prawo odmówić przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów z zeznań świadka oraz przesłuchania strony. Zdaniem pełnomocnika, naruszenie przez WSA ww. przepisów p.p.s.a. tym, że sąd oddalił skargę w sytuacji gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia przez organ podatkowy ww. przepisów O.p., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów mogła być przyczyną błędnego ustalenia stanu faktycznego), konsekwencją czego powinno być uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności podnieść należy, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, że skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Koniecznym jest podkreślenie, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się w tym zakresie jednoznaczna teza, że skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa (oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu, a także miejsca publikacji wymienianych w podstawach skargi przepisów), którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Co istotne, nie wystarczy powołanie się w petitum skargi kasacyjnej na formułę o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co do zasady, kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (por. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r. sygn. akt I GSK 744/17). Zatem, skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, a intencje strony winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny (por. postanowienie NSA z 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1491/11). W skardze kasacyjnej należy sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne oraz umotywować je w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 229/09, oraz wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 97/08). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone (zob. wyrok NSA z 27 listopada 2019 r. sygn. akt II FSK 3993/17 r.). Przedstawienie powyższych uwag było niezbędne, zważywszy na konstrukcję i uzasadnienie rozpoznawanego środka zaskarżenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesiony środek zaskarżenia nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem autor skargi kasacyjnej nie sprostał opisanym powyżej wymogom. Skarga kasacyjna oparta została na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W jej ramach sformułowano zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. naruszenie art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, 180, 187 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty powyższe nie spełniają wymogów konstrukcyjnych. Przepis art. 180 O.p. posiada cztery paragrafy, zaś art. 187 O.p. – trzy. Zauważyć nadto należy, że także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie sprecyzowano, w zakresie której jednostki redakcyjnej doszło do naruszenia art. 187 O.p. i na czym to naruszenia polegało. W przypadku art. 180, w jednym miejscu przytoczono treść § 1 tego przepisu, niemniej jednak, trudno to uznać za w pełni rozwinięte uzasadnienie prawne formułowanego uchybienia. Podobnie, art. 122 O.p. dwa razy wymieniony w motywach niniejszego środka zaskarżenia, ale nie uzasadniony. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej było wykazanie wpływu na wynik sprawy zarzucanego naruszenia każdego z osobna przepisów postępowania wymienionych w petitum skargi kasacyjnej, i to przede wszystkim z odpowiednim odniesieniem do zgromadzonego materiału (dowodów) i ustaleń które z niego wynikają, a które strona zdaje się podważać, to jest, że budynek młyna należący do skarżącego nie służy obecnie żadnej działalności, bowiem jest w złym stanie technicznym i został zakwalifikowany do rozbiórki, oraz że strona nie prowadzi aktywnej działalności leśnej. Tymczasem, podawane przez skarżącego argumenty nie podważają skutecznie ustaleń poczynionych przez organ w toku prowadzonego postępowania. Nie może z pola widzenia umykać fakt, że stanowisko organów, zaakceptowane słusznie przez WSA - sformułowane zostało z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego i zgromadzonego materiału dowodowego. Rzecz dotyczy kwestii zasadniczych - złego stanu technicznego budynku – młyna (wizja lokalna, notatka służbowa), prowadzenia aktywnej działalności leśnej (pismo Nadleśniczego z 25 kwietnia 2016 r.), które z punktu widzenia zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 716) – miały zasadnicze znaczenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentowane przez stronę skarżącą argumenty odzwierciedlają raczej jej osobiste i subiektywne stanowisko w zakresie prezentowanych racji, stanowiąc polemikę z wyrokiem, nie podając przy tym żadnych konkretów. Autor skargi kasacyjnej, zupełnie pomija zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy. Jak zostało to powyżej wyjaśnione, warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc (tu) zarzut naruszenia przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany precyzyjnie. Uzasadnienie zaś podstaw kasacyjnych winno być zwięzłe, rzeczowe, jasne i emocjonalnie neutralne. Każdy zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być osobno uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych w sposób jednoznaczny wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie wskazanych przepisów prawa. Skarżący kwestionując ustalenia faktyczne, poprzez sformułowanie zarzutu naruszenia w/w przepisów O.p., winien był szczegółowo wyjaśnić, w czym upatruje niekompletność materiału dowodowego sprawy na tle jej podatkowoprawnego stanu faktycznego, ale i dlaczego materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania jest niewystarczający, bądź niewłaściwy. Przedstawić dowody, które by stan rzeczy ustalony przez organ skutecznie podważały. Co istotne, domagając się uzupełnienia materiału dowodowego, powinien był wykazać, że środki dowodowe, które powinny zostać przeprowadzone w sprawie dla celów prawidłowego ustalenia przesłanek do zastosowania przepisów prawa materialnego, mogą mieć wpływ na potwierdzenie lub zakwestionowanie tych przesłanek. Głównie dotyczy to twierdzeń strony odnoszących się do przesłuchania świadka. W tym kontekście powołano się na bliżej nieokreśloną osobę, co z punktu widzenia zachowania warunku rzetelności i skrupulatności uzasadnienia skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne. Rozpoznając sprawę z uwzględnieniem przedstawionych wyżej zasad, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie spełnia wymogów z wymienionych wyżej art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.