II FSK 61/16

II FSK 61/16 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Mirosław Surma (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. A. Z. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 61/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej M. A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 września 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 130/15 w sprawie ze skargi M. A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 21 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za lata 2009-2011 postanawia: odmówić dokonania wykładni wyroku. Wyrokiem z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 61/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 1 września 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 130/15 oddalającego skargę M. A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z 21 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za lata 2009-2011. Pismem z 18 marca 2018 r. skarżąca wniosła o wykładnię ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do użytego w uzasadnieniu tego wyroku określenia: ,,Na ocenę zasadności zarzutów skargi kasacyjnej postawionych w niniejszej sprawie, nie może też mieć wpływu ocena zarzutów kasacyjnych sformułowanych w odniesieniu do rozstrzygnięcia podjętego wobec skarżącej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja 2009 do 2011 r., a której to dokonał NSA w wyroku z 16 listopada 2017 r. w sprawie I FSK 242/16. W szczególności jej nieadekwatność wynika z różnic pomiędzy formą rozliczenia VAT a podatku ryczałtowego oraz poddania w wątpliwość w tymże wyroku waloru dowodowego oświadczenia K. S., które nie dotyczyło VAT, a podatku dochodowego od osób fizycznych". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skargi kasacyjne wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez skarżącą (dotyczące podatku od towarów i usług oraz zryczałtowanego podatku dochodowego) miały w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania identyczną treść i skarżąca posługiwała się w nich identyczną argumentacją uzasadniającą podstawy kasacyjne. Na rozprawie 30 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej dla uzasadnienia stanowiska skarżącej, posłużył się identycznymi argumentami, jakimi posłużył się Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 16 listopada 2017 r. w sprawie I FSK 242/16, w którym w sposób jednoznaczny uznał, że WSA w sposób nieuzasadniony przyjął ustalenia faktyczne oraz interpretację stanu faktycznego istniejącego w sprawie. Według NSA kluczowym błędem popełnionym przez WSA była bezrefleksyjna akceptacja ustaleń faktycznych organów obu instancji i powtórzenie w uzasadnieniu wyroku stanowiska przyjętego przez organy podatkowe. "Sąd ten nie dostrzegł jednak, że oświadczenie dotyczyło podatku dochodowego od osób fizycznych a także, że w późniejszych oświadczeniach z 4 grudnia 2013 r. (k. 1284 akt podatkowych), i z 13 stycznia 2014 r. (k.1283 akt podatkowych) brak było kategorycznego stwierdzenia K. S., że złożone korekty deklaracji VAT-7 dotyczyły "otrzymanych wpłat na konto bankowe". Takiego stwierdzenia brak było także w zeznaniach K. S. złożonych 13 stycznia 2014 r. Zeznania te potwierdzały natomiast twierdzenia skarżącej o tym, że w pełni kontrolował jej rachunki bankowe, ich był dysponentem i że posiadając karty bankomatowe, przy ich użyciu wypłacał z tych rachunków środki pieniężne". Zdaniem skarżącej, wyżej zacytowany kluczowy fragment uzasadnienia wyroku NSA z 16 listopada 2017 r. odnosi się tylko do kwestii ustaleń okoliczności faktycznych i niewłaściwej ich oceny przez WSA, co skutkowało uchyleniem w całości wyroku wydanego przez WSA. Zachodzi zatem konieczność dokonania wykładni fragmentu uzasadnienia wyroku NSA z 30 stycznia 2018 r., który został wskazany powyżej. W ocenie strony, sformułowania użyte przez skład orzekający w uzasadnieniu wyroku są niejasne, ponieważ kwestia stanu faktycznego, dowodów i ich właściwej, obiektywnej i logicznej oceny nie jest związana z rodzajem opodatkowania lub jego specyfiką. NSA - ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia o "szczególnym braku adekwatności" - nie wskazał skąd ten szczególny brak adekwatności wynika, skoro obie skargi kasacyjne skarżącej dotyczyły identycznego stanu faktycznego oraz identycznych podstaw kasacyjnych w sferze prawa procesowego. Skarżąca podniosła, że niezrozumiały bądź nasuwający określone wątpliwości może być konkretny fragment uzasadnienia wyroku. W przedmiotowej sprawie owa niejasność, budząca wątpliwości dotyczy punktu 5.7. uzasadnienia. Wskazała, że chce wyjaśnienia powyższej niejasności, bowiem wytworzyła się sytuacja, że dwa różne składy orzekające NSA, rozpatrując ten sam stan faktyczny, identyczne podstawy kasacyjne w zakresie prawa procesowego, dochodzą do skrajnie różnych - wykluczających się wniosków - implikujących zapadłe rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać. Podkreślić należy, że wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienia NSA: z 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GSK 406/09, z 15 grudnia 2012 r., sygn. akt I GSK 148/10, z 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1757/11 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględnienie wniosku skarżącej doprowadziłoby w istocie do tego rodzaju sytuacji, która pozostawałaby w sprzeczności z charakterem przytoczonej regulacji. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 61/16, oddalił skargę kasacyjną M. A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 1 września 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 130/15 oddalającego skargę M. A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z 21 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za lata 2009-2011. To zaś oznacza - co jednoznacznie wynika także z uzasadnienia wyroku - że Sąd uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione. Żądanie skarżącej zawarte we wniosku o dokonanie wykładni wyroku nie zmierza do usunięcia wątpliwości w zakresie rozstrzygnięcia sprawy. Nie można bowiem przyjąć, że treść fragmentu uzasadnienia wyroku (pkt 5.7.), której wyjaśnienia domaga się skarżąca, sformułowana jest w sposób niejasny, utrudniający zrozumienie przedstawionego uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił powody rozstrzygnięcia i w sposób kompleksowy wypowiedział się w przedmiocie oceny zarzutów skargi kasacyjnej w punktach od 5.2. do 5.6. uzasadnienia wyroku. Fragment, którego wykładni domaga się skarżąca (pkt 5.7.) stanowił wskazanie, że ocena zarzutów kasacyjnych sformułowanych w odniesieniu do rozstrzygnięcia podjętego w innym postępowaniu nie może wpływać na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przyczyna takiego stanu została przez Sąd przedstawiona w sposób obiektywnie przejrzysty i zrozumiały. Oprócz poczynionych wyżej uwag, uprawniona jest ocena, że wniosek skarżącej nie został nakierowany na istniejącą potrzebę wyjaśnienia zawartej w uzasadnieniu treści, ale wykazuje cechy polemiki ze stanowiskiem zajętym przez Sąd w wyroku. Z jego treści wynika wprost, że strona oczekiwała innego rozstrzygnięcia w sprawie złożonej przez nią skargi kasacyjnej. W orzecznictwie NSA przyjmuje się zaś, że za szczególnie pozbawione podstaw prawnych uważa się domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku, stanowiące w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona, stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GZ 24/14 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, zdaniem składu orzekającego, orzeczenie którego dotyczył wniosek nie wywołuje wątpliwości interpretacyjnych wymagających dokonania wykładni w trybie art. 158 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art.158 w zw. z art.193 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji postanowienia.