II FSK 662/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-13
Skład orzekający: Bogusław Dauter, Stefan Babiarz, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, w której przedmiotem nie jest bezpośrednio należność pieniężna, lecz ulga podatkowa, należy uiścić wpis stały czy stosunkowy od skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
W przypadku, gdy przedmiotem postępowania administracyjnego i skargi do sądu administracyjnego jest restrukturyzacja należności publicznoprawnych, polegająca na umorzeniu tych należności lub opłat prolongacyjnych, a nie ustalenie lub nałożenie konkretnych zobowiązań podatkowych, spór dotyczy preferencji podatkowych, a nie samej kwoty. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia w sprawie wysokości wpisu, należy uiścić wpis stały od skargi. Niewłaściwe opłacenie skargi wpisem stałym, gdy wymagany jest wpis stały, skutkuje jej odrzuceniem bez wezwania do uzupełnienia opłaty, jeśli pismo wnosi profesjonalny pełnomocnik.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę jako bezprzedmiotową, uznając, że należy uiścić od niej wpis stały, a nie stosunkowy. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów procesowych dotyczących opłaty od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędziowie NSA Stefan Babiarz, WSA del. Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej " H. P. P." spółki z o.o. z siedzibą w C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Go 13/08 w sprawie ze skargi " H. P. P." spółki z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 31 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego p o s t a n a w i a oddalić skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 13/08, odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 31 października 2007 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, iż przedmiotem regulacji zawartej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm. – dalej: ustawa restrukturyzacyjna) nie są należności publicznoprawne, lecz ulgi. Stąd też od skargi w tym zakresie powinien być uiszczony wpis stały, a nie stosunkowy. Z kolei zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) pismo wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie jest należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania lub odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeśli podlega opłacie stałej.
W skardze kasacyjnej z dnia 15 lutego 2008 r. pełnomocnik " H. P. P." spółka z o.o. w C. (dalej: skarżąca) zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 230 i art. 221 p.p.s.a., przez błędne przyjęcie, że skarżąca zobowiązana była do uiszczenia wpisu stałego od skargi oraz art. 215 i art. 231 p.p.s.a., przez pominięcie w rozstrzygnięciu wartości przedmiotu sporu wskazanej przez skarżącą, a także naruszenie § 1 pkt 3, w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 – dalej: rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r.), przez błędne przyjęcie, że skarżąca zobowiązana była do uiszczenia wpisu stałego od skargi, a nie wpisu stosunkowego.
Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż przedmiotem sprawy jest restrukturyzacja należności pieniężnej w postaci zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r., w łącznej wysokości 98.609,00 zł., co powoduje, że Sąd powinien był wezwać pełnomocnika skarżącej do opłacenia wpisu stosunkowego.
Pełnomocnik skarżącej podniósł również, że Sąd dał pierwszeństwo orzeczeniu (postanowienie NSA z dnia 18 października 2008 r., sygn. akt FSK 2071/04), które ma charakter subsydiarny względem źródeł prawa powszechnie obowiązujących, jakimi są ustawy i rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism (skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.).
Omawiana regulacja znajduje konkretyzację w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi odpowiednio: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł oraz 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł., natomiast w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych należny jest wpis stały, który wynosi – 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12).
Z należnością pieniężną jako przedmiotem zaskarżenia mamy do czynienia tylko wówczas, gdy stanowi ona zasadniczy przedmiot postępowania administracyjnego, co w sposób pośredni można wyprowadzić z przepisów art. 215 – art. 217 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie postępowanie dotyczyło restrukturyzacji należności, o których mowa w ustawie restrukturyzacyjnej, polegającej, w myśl art. 4 powołanej ustawy, na umorzeniu tych należności w całości wraz z odsetkami za zwłokę lub opłatą prolongacyjną - na zasadach określonych w ustawie. Zatem spór w tym wypadku dotyczył, nie kwoty, bowiem decyzja będąca przedmiotem skargi nie nakładała na skarżącą określonych zobowiązań podatkowych, ani ich nie ustalała, lecz rozstrzygała w kwestii preferencji podatkowych.
W tym stanie rzeczy skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika winna była bez wezwania opłacić wpis stały od skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję umarzającą postępowanie restrukturyzacyjne jako bezprzedmiotowe, w momencie jej wniesienia do sądu (art. 219 § 1 p.p.s.a.). Skoro skarga nie została należycie opłacona, to zgodnie z art. 221 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu bez wezwania o uiszczenie opłaty. Zawsze bowiem, gdy od pisma (w tym środków wskazanych w art. 220 § 3 p.p.s.a.) należny jest wpis stały, a pismo wnoszone jest przez adwokata lub radcę prawnego, sąd nie ma obowiązku wezwania strony do uiszczenia wpisu. Przepis ten jest lex specialis wobec art. 220 § 3 p.p.s.a., w świetle którego skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Reasumując, zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że w stanie sprawy ma zastosowanie art. 221 p.p.s.a.
Odnosząc się końcowo do podniesionej przez pełnomocnika argumentacji w kwestii dania pierwszeństwa orzecznictwu przed powszechnie obowiązującym prawem, należy stwierdzić, iż przywołane w zaskarżonym postanowieniu orzeczenie miało jedynie na celu wzmocnienie wyrażonego przez Sąd poglądu w powyższej kwestii. Zaskarżone postanowienie ma bowiem umocowanie w podanych powyżej przepisach prawnych.
Za nietrafny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy więc uznać zarzut naruszenia prawa procesowego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło