II FSK 679/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu sprawy w dniu 18 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie ze skargi kasacyjnej D. P. sp. z o.o. w S. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 1094/08 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi D. P. sp. z o.o. w S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 września 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z 12 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 1094/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę D. P. sp. z o.o. w S. N. (zw. dalej w skrócie: Spółką) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 września 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. W uzasadnieniu wskazano, że wnoszący skargę pełnomocnik został wezwany do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczono w dniu 15 grudnia 2008 r., zaś w dniu 22 grudnia 2008 r. pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo udzielone przez Spółkę w sprawie nr [...] o określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. oraz wniósł o przedłużenie terminu do nadesłania pełnomocnictwa "ze względu na długi czas potrzebny na uzyskanie pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi związanego z okresem świątecznym". Sąd pierwszej instancji stwierdził, że termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie z dniem 22 grudnia 2008 r. (poniedziałek), a zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej w skrócie: p.p.s.a. nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Nie można przyjąć, że brak skargi na określoną decyzję może być usunięty poprzez nadesłanie pełnomocnictwa uprawniającego do zaskarżenia innego aktu administracyjnego, choćby był on skierowany do tego samego podmiotu Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożył pełnomocnik Spółki zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj: 1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym materiałem, tj. odrzuceniem skargi z powołaniem się na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, tj. niezłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony, w sytuacji gdy pełnomocnik Spółki - po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi - przedłożył w oryginale pełnomocnictwo udzielone przez Spółkę do reprezentowania jej w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r., a naruszenie wskazanego przepisu poprzez uniemożliwienie rozpoznania skargi wniesionej przez Spółkę miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2) art. 39 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten wyraźnie stanowi, że pełnomocnictwo do prowadzenia poszczególnych spraw, a takim było pełnomocnictwo złożone przez Spółkę pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. obejmuje z samego prawa umocowania do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem, udzielania dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach, cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli te czynności nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie oraz odbioru kosztów postępowania. Pełnomocnik ponadto zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nadmierny rygoryzm prawny skutkujący ograniczeniem prawa do Sądu. Autor skargi kasacyjnej wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do Sądu pierwszej instancji celem rozpoznania skargi oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu podkreślono, że z akt sprawy wynika bezspornie, iż pełnomocnik skarżącej po wezwaniu go do uzupełnienia braków formalnych skargi przedłożył w oryginale pełnomocnictwo udzielone mu przez Spółkę do reprezentowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. W związku z tym Sąd niezasadnie zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślono ponadto, że w dniu 18 kwietnia 2008 r. Spółka przedłożyła w organie odpis pełnomocnictwa mając świadomość, że przy dokonaniu pierwszej czynności w postępowaniu ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo. W związku z tym wezwanie Sądu o przedłożenie pełnomocnictwa było bezpodstawne. Podkreślono, że udzielone pełnomocnictwo w treści było de facto pełnomocnictwem w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. Następnie autor skargi kasacyjnej przytoczył treść art. 40 p.p.s.a. i wskazał, że art. 65 § 2 kodeksu cywilnego określa, iż przy wykładni oświadczeń woli nie może opierać się wyłącznie na ich dosłownym brzmieniu, lecz należy uwzględnić także zamiar stron oraz cel czynności prawnej. Oczywistym jest, że w postępowaniu celem oświadczenia woli złożonego Spółce w formie pełnomocnictwa (zgodnym z zakresem pełnomocnictwa) było reprezentowanie Spółki przez pełnomocnika w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. aż do prawomocnego zakończenia niniejszej sprawy, tj. do wyczerpania wszystkich środków ochrony prawnej mającej na celu uchylenie decyzji administracyjnej w sprawie wymierzenia podatku. Przedłożone pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem do prowadzenia poszczególnej sprawy. Nie bez znaczenia jest również, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte w 2005 r. na mocy postanowienia Burmistrza Miasta W. nr [...] z dnia 3 października 2005 r., co pominął Sąd pierwszej instancji. Reasumując autor skargi kasacyjnej wywiódł, że Spółka udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu P. O. do reprezentowania w postępowaniu, którego przedmiotem jest określenie zobowiązania podatkowego za 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne i jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organy te lub osoby, o których mowa w tym przepisie, na podstawie art. 29 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli tego nie zrobią, sąd w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. wzywa je do usunięcia dostrzeżonych braków pod rygorem określonych skutków prawnych. Z kolei art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przechodząc do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu pierwszej instancji z dnia 15 grudnia 2008 r. pełnomocnik Spółki przedłożył w dniu 22 grudniu 2008 r. - zachowując 7-dniowy termin - pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki w sprawie nr [...] o określenie wysokości zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2005. Odnosząc się do przytoczonej treści pełnomocnictwa nie sposób nie zauważyć, że na podstawie tak sformułowanego pełnomocnictwa radca prawny P. O. został upoważniony do reprezentowania Spółki w sprawie o określenie wysokości zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2005. Natomiast umieszczenie przez radcę prawnego sygnatury nadanej w postępowaniu administracyjnym nie może spowodować, że skarga od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 26 września 2008 r. nie zostanie merytorycznie rozpoznana. Przyjmuje się, że zakres pełnomocnictwa procesowego ustala się na podstawie jego treści, a z treści udzielonego pełnomocnictwa nie wynika, że obejmuje ono jedynie sprawę występującą pod sygnaturą nr [...]. Ponadto w złożonym pełnomocnictwie brak wskazania, że obejmuje ono upoważnienie do reprezentowania Spółki tylko przed organami podatkowymi. W sytuacji zatem, gdy pełnomocnik został upoważniony do samodzielnego działania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2005, to wbrew temu, co przyjął Sąd pierwszej instancji, należy uznać, że Spółka działała przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika. Sąd pierwszej instancji dokonał zbyt wąskiej oceny treści pełnomocnictwa. Skoro bowiem zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) prawną konsekwencją zakończonego ostateczną decyzją postępowania podatkowego może być wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a z pełnomocnictwa wyraźnie wynika, że pełnomocnik jest uprawniony do występowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2005, to należy przyjąć, że nawet przy zastrzeżeniach językowych dotyczących dokumentu pełnomocnictwa, radca prawny P. O. był umocowany przez Spółkę do złożenia skargi w niniejszej sprawie. W związku z tym należy uznać zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. za uzasadniony. Ponadto stosując dyrektywy interpretacyjne odnoszące się do dokumentu pełnomocnictwa, wynikające z art. 65 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 40 i art. 39 p.p.s.a., należy podzielić stanowisko skargi kasacyjnej, że Spółka prawidłowo i w wymaganym terminie uzupełniła braki formalne skargi w odpowiedzi na wezwanie Sądu. Nie sposób również nie zgodzić się z wnoszącym skargę kasacyjną, że poprzez nadmierny rygoryzm prawny zastosowany przy interpretacji pełnomocnictwa strona zostałaby pozbawiona możliwości kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnej, a tym samym zostałoby ograniczone jej prawo do Sądu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.