II FSK 853/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia WSA del. Wojciech Stachurski, Protokolant Joanna Legieć, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 434/15 w sprawie ze skargi L. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. D. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I.1. Zaskarżonym wyrokiem z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 434/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę L. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 18 grudnia 2014 r. nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. I.2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że postanowieniem z 18 grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z 14 listopada 2014 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z 10 października 2014 r. Zarzuty dotyczyły naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; dalej u.p.e.a.) z uwagi na powołanie ustawy z poprzednim publikatorem oraz brak wypełnienia niektórych rubryk. Organy uznały te zarzuty za niezasadne, bowiem powołanie poprzedniego Dziennika Ustaw dla tekstu jednolitego nie oznacza, że w sprawie była błędna podstawa prawna. Ogłoszenie tekstu jednolitego nie powoduje zresztą zmiany treści normatywnej ustawy, zaś powołanie po nazwie ustawy pierwotnego Dziennika Ustaw z dopiskiem "ze zm." w całości wypełnia wymóg wskazania aktu prawnego. Organy wskazały, że już samo powołanie jako podstawy tylko decyzji administracyjnej spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Ponadto pominięcie wypełnienia niektórych pól nie może stanowić podstawy zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. I.3. W skardze do WSA Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej K.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie złożonego zażalenia oraz naruszenie art. 23 § 4 pkt 1 u.p.e.a. poprzez naruszenie słusznego interesu Strony poprzez niedopełnienie przez Dyrektora Izby Skarbowej obowiązku w postaci kontroli przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów u.p.e.a. przez nadzorowany organ egzekucyjny. I.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd ten wyjaśnił, że przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć powołanie decyzji lub postanowienia albo innego rodzaju rozstrzygnięcia, z mocy których na zobowiązanym ciąży egzekwowany obowiązek, a w przypadku gdy egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa – wskazanie aktu prawnego, miejsca jego publikacji oraz numeru (oznaczenia) przepisu nakładającego obowiązek. Nie jest przy tym konieczne wskazywanie przepisów prawa materialnego, na podstawie których została wydana decyzja nakładająca obowiązek. W ocenie WSA prawidłowo wskazano akt prawny będący podstawą wydania decyzji administracyjnej, również oznaczenie decyzji organu podatkowego poprzez wskazanie jej numeru i daty wydania spełnia wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Dane zawarte w tytule pozwalają więc na prawidłową identyfikację orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. II. W skardze kasacyjnej Skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co przejawiało się w nieodniesieniu się przez WSA do zawartego w skardze zarzutu, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko Skarżącemu jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że zaskarżone tytuły wykonawcze nie spełniają określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymogu wskazania podstawy prawnej obowiązku; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez jego niezastosowanie oraz nieuwzględnienie skargi w sytuacji, gdy była ona zasadna, bowiem organy egzekucyjne obu instancji naruszyły przepisy postępowania błędnie uznając, że zaskarżone tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., co przejawiało się w błędnym uznaniu, że analiza treści art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie pozwala na stwierdzenie, że przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku będącego przedmiotem egzekucji należy rozumieć wskazanie jednocześnie decyzji i aktu prawnego, na podstawie którego ową decyzję wydano. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej. III. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: IV. Skarga kasacyjna jest niezasadna. IV.1. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna została oparta na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to należało wykazać ten wpływ. W skardze kasacyjnej jednakże pominięto ten wymóg. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się zaś do kwestionowania prawidłowości tytułu wykonawczego w świetle art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. W okolicznościach tej sprawy brak wskazania w tytule wykonawczym aktualnego publikatora tekstu jednolitego ustawy, będącej źródłem materialnoprawnej podstawy obowiązku podlegającego egzekucji, nie stanowi wady tego tytułu wykonawczego, która uniemożliwiałaby prowadzenie egzekucji. W orzecznictwie wskazuje się, że podstawę prawną egzekwowanego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) należy odróżnić od podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika (vide wyroki NSA z 27 lutego 2007 r., II FSK 304/06; z 13 marca 2013 r., II GSK 2431/11; z 3 lipca 2013 r., II FSK 2229/11; orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie zgadza się z poglądem, że jeżeli egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, to powołanie jako podstawy prawnej obowiązku samej tylko decyzji spełnia wymóg określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Wskazanie więc w niniejszej sprawie obok decyzji również aktu normatywnego z poprzednim publikatorem nie ma żadnego znaczenia dla oceny, czy spełnione zostały wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Takie też stanowisko słusznie zajął Sąd pierwszej instancji, więc nie można zarzucić mu naruszenia któregokolwiek ze wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania – art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. IV.2. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.