II FSK 922/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy z wniosku B.P. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B.P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 2806/15 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1188/14 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 26 września 2014 r. nr[...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia: wniosek o przyznanie prawa pomocy przekazać według właściwości do rozpoznania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu. Postępowanie w sprawie ze skargi B. P. (zwanej dalej skarżącą) zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r., II FSK 2806/15. Na podstawie tego wyroku został uchylony w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2015 r., I SA.Po 1188/14, uchylający decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 26 września 2014 r. w przedmiocie ustalenia skarżącej zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. W związku ze złożoną w dniu 11 sierpnia 2016 r. skargą o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy, załączając stosowny wniosek na wypełnionym formularzu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy przekazać do rozpoznania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania wniosków w przedmiocie prawa pomocy. Kompetencja taka nie wynika ani z art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), ani z innego przepisu tej ustawy. Zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a. - wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się "do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego". Ustawodawca określił zatem, że to wojewódzki sąd administracyjny (sąd pierwszej instancji) jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ustawodawca wskazał, że najpierw zasadniczo orzeka referendarz sądowy, a dopiero w następnej kolejności wojewódzki sąd administracyjny. W art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. przewidziano, że czynności w zakresie prawa pomocy, w tym wydawanie postanowień w tym przedmiocie należą do kompetencji referendarza sądowego danego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na zasadzie wyjątku, w art. 258 § 4 p.p.s.a. postanowiono, że w szczególnie uzasadnionym przypadku postanowienie w przedmiocie prawa pomocy może wydać wojewódzki sąd administracyjny oraz że w tej sytuacji stronie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tylko więc w takim zakresie sprawa dotycząca prawa pomocy może być przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy jest dwuinstancyjne. Przekazanie wniosku do wojewódzkiego sądu administracyjnego zrealizuje tę zasadę i gwarantuje możliwość skorzystania ze wszystkich środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, o ile zajdzie taka potrzeba. Podstawę do przekazanie wniosku stanowił art. 59 § 1 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu; postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Powyższe stanowisko odzwierciedlają również postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 7 stycznia 2010 r., I OSK 1496/09 i z dnia 26 kwietnia 2016 r., II FSK 735/16. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 254 § 1 oraz w związku z art. 258 § 1, § 2 pkt 7 i § 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.