II FZ 10/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 1171/13 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za okres od 21 czerwca 2012 r. do 20 września 2012 r. w kwocie 21.150 zł postanawia oddalić zażalenie. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 29 sierpnia 2013 r. w przedmiocie opłaty targowej, R.C. powołał się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnił, że na utrzymaniu ma żonę oraz małoletnie dziecko, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i utrzymuje rodzinę z prac dorywczych, otrzymując z tego tytułu dochód w wysokości powyżej 1000 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, wszystkie zarobione wcześniej pieniądze wydał na bieżące utrzymanie w okresie pozostawania bez pracy. W związku z zagrożeniem egzekucją i prawdopodobnym zajęciem należności za pracę, skarżący obawia się, że wystąpienie komornika z zamiarem egzekucji, spowoduje utratę wiarygodności i zaufania u przyszłego pracodawcy, co w konsekwencji może doprowadzić do niezawarcia umowy na czas nieokreślony. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że skarżący wiąże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z możliwością utraty wiarygodności u przyszłego pracodawcy. WSA w Szczecinie podkreślił, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący ponownie argumentował, że zajęcie komornicze wynagrodzenia ze stosunku pracy spowoduje utratę zaufania pracodawcy i uniemożliwi skarżącemu uzyskanie stałego zatrudnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności organu administracji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użycie w tekście ustawy wyrażenie "może" prowadzi do wniosku, że, orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter i jest przejawem władzy dyskrecjonalnej sądu administracyjnego. Instancyjna kontrola orzeczenia w omawianym przedmiocie dotyczyć może zarówno postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu lub czynności, jak również zapadłego w tym przedmiocie postanowienie odmownego (stosownie do art. 194 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). O ile w przypadku postanowień wstrzymujących akt lub czynność, sąd kasacyjny bada, czy orzeczenie sądu oparte było na przesłankach merytorycznych, o tyle kontrola legalności postanowienia odmawiającego wstrzymania ograniczona jest do badania zgodności z prawem samego procesu rozpoznawania wniosku przez Sąd, procedury ustalania stanu faktycznego sprawy wpadkowej oraz formalnej prawidłowości rozstrzygnięcia (m.in. konstrukcji uzasadnienia orzeczenia). Kwestia zaistnienia przesłanek wstrzymania nie ma wpływu na legalność rozstrzygnięcia odmownego; kontrolą NSA objęta jest jedynie zgodność z obowiązującym prawem procedury samego ustalania zaistnienia tych przesłanek w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W przypadku postępowań wpadkowych, które wszczynane są na wniosek strony, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia incydentalnego. Sąd rozpoznający kwestię wpadkową nie orzeka jednak wyłącznie na podstawie wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów, ale na podstawie akt całej sprawy (do art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a.). W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zasadniczą kwestią jest konkretne określenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia Sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że argumenty wskazane przez skarżącego we wniosku nie mogą przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Wystąpienie na skutek egzekucji niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków skarżący wiąże z okolicznościami, które nie są w dostatecznym stopniu skonkretyzowane. W szczególności mało prawdopodobne jest by sam fakt prowadzenia egzekucji administracyjnej wpłynął na stosunki z zakresu prawa pracy łączące skarżącego z jego pracodawcą. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie brak było uzasadnionych podstaw do uznania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. W konsekwencji, ocenę wniosku zawartą w zaskarżonym postanowieniu uznać należy za zgodną z prawem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.