II FZ 1002/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 528/12 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadku i darowizn postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 528/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J. H. (dalej Skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od spadku i darowizn. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że okoliczności podniesione w sposób ogólny we wniosku nie zostały w żaden sposób udokumentowane. W ocenie Sądu pierwszej instancji sam fakt prowadzenia remontu domu po zaistniałym pożarze i związane z tym nakłady finansowe nie są wystarczające do wydania postanowienia wstrzymującego wydanie decyzji. Kolejno Sąd argumentuje, iż na okoliczność niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie zostały przedłożone jakiekolwiek dokumenty lub bardziej szczegółowe informacje obrazujące aktualną sytuację finansową strony i możliwość jej znaczącego pogorszenia przez zapłatę ustalonego w drodze decyzji podatku. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego zmianę przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z § 3 powołanego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy wskazać, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wyrażającej się w tym, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, których istnienie musi wykazać wnioskodawca. W świetle przywołanego wyżej przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, iż na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli uzna, że spełniona jest ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie decyzji jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji na skarżącym spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien zbadać czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia NSA: z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 495-497/04; z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04; z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, niepublikowane). Przenosząc rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wskazywane przez Skarżącego w treści zażalenia okoliczności, mające jego zdaniem, uzasadniać złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja Skarżącego okazała się niewystarczająca dla zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Obowiązek uregulowania należności w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się bowiem z obniżeniem jego dochodu, co może niewątpliwie pogorszyć jego sytuację finansową, ale nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków. Te przesłanki mają bowiem swe następstwo jeżeli powstała szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, nie będzie możliwe przywrócenie wcześniejszego stanu rzeczy lub przywrócenie do stanu poprzedniego będzie możliwe, ale po długim czasie oraz przy dużych nakładach. W rozpoznawanej sprawie Skarżący, oprócz ogólnikowego stwierdzenia, że pożar domu, który miał miejsce w 2011 r. a w konsekwencji jego dotkliwe skutki pochłaniają znaczne kwoty pieniędzy, nie wskazał żadnych konkretnych zagrożeń, które można by potraktować w kategorii znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należy z oceną dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że powoływane przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają wystąpienia przesłanek wymaganych do wstrzymania wykonania decyzji. Należy podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ewentualne uwzględnienie wniosku mogłoby nastąpić jedynie, gdyby wskazano w nim konkretne okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowej, majątkowej Skarżącego, które dawałyby podstawy do uznania, że w przypadku egzekucji świadczenia dojdzie do realizacji przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odwoływanie się we wniosku do faktu, iż "każda złotówka jest niezbędna na odbudowę domu po pożarze", nie mogło być uznane za uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.