II FZ 112/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 987/08 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 września 2008 r. nr (...) w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek A.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd podał między innymi, że skarżąca nie przedstawiła wszystkich dokumentów, o które została wezwana, a także że i ona i jej mąż prowadzą działalność gospodarczą i uzyskują dochody pozwalające na partycypowanie w kosztach sądowych. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarzuciła błędne ustalenia stanu faktycznego. W uzasadnieniu podkreśliła, że jest matką wychowującą dwójkę dzieci i pracującą zawodowo. Wskazała, że nie dostarczyła dokumentów dotyczących stosunku pracy gdyż w takim stosunku nie pozostawała. Natomiast odnośnie rachunku bankowego dla prowadzenia działalności gospodarczej męża to nie wskazała gdyż z tego, co jej wiadomo mąż takiego rachunku nie posiada. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 ppsa regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jej art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Nie można zarzucić sądowi pierwszej instancji niedostateczną analizę sytuacji majątkowej skarżącej. Sąd ten skorzystał z przysługującego mu na mocy art. 255 ppsa prawa i wezwał o nadesłanie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego W przedmiotowej sprawie, z treści złożonego wniosku wynika, iż skarżąca i jej małżonek prowadzą (każde osobną) działalność gospodarczą i osiągają z tego tytułu dochody. Należy podzielić zdanie sądu pierwszej instancji, że strona nie przekazała wszystkich dokumentów, o które została wezwana, co nie pozwala na pełną analizę jej sytuacji majątkowej. Na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – co jest przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponadto w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji należy wykazać, że narusza ono prawo. W niniejszej sprawie byłyby to przepisy cytowanej ustawy, to jest jej art. 243 i następne, które regulują zasady przyznawania prawa pomocy. Zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji. Zaznaczyć należy, że skarżący, który wniósł uzasadnioną skargę uzyskuje, w przypadku jej uwzględnienie, zwrot uiszczonego wpisu od organu, który wydał zaskarżony akt (art. 200 cytowanej ustawy). Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach naruszył prawo w zaskarżonym postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.