II FZ 1146/13

II FZ 1146/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 515/13 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 22 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 515/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił A.S. - zwanemu dalej "Skarżącym", wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 22 lutego 2013 r., w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w złożonej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd, ponieważ uważa, że sprawa się przedawniła. Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podkreślając, że Skarżący nie wykazał, aby istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ograniczył się bowiem wyłącznie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, bez przytaczania konkretnych i wiarygodnych okoliczności uzasadniających. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku Skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. W związku z tym Sąd poddał analizie znajdujące się w aktach sprawy dokumenty wskazujące na aktualną sytuację majątkową, złożone do wniosku o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie doradcy podatkowego. Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych ustalono, że Skarżący nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, jest współwłaścicielem samochodu osobowego (rok produkcji 1994) o wartości 2.500 zł oraz właścicielem nieruchomości rolnych o obszarze 1 ha i 310 m2 oraz domu o powierzchni 240 m2, planuje rozpocząć hodowlę ryb i w tym celu stara się o kredyt, obecnie jednak korzysta z pomocy finansowej matki, która pokrywa koszty jego wyżywienia i uiszcza opłaty za media. Sąd zwrócił uwagę, że wartość wskazanych składników majątkowych wielokrotnie przewyższa kwotę egzekwowaną na podstawie zaskarżonej decyzji (różnica między kwotą podatku pobraną przez notariusza a kwotą określoną przez organy podatkowe to zaledwie 873 zł). Ponadto na nieścisłość oświadczeń Skarżącego, który na formularzu PPF, wskazał że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w oświadczeniu podniósł, iż koszty wyżywienia i opłaty za media ponosi jego matka. Skarżący uiścił też wpis sądowy od skargi. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przywołane bardzo ogólne okoliczności nie wyczerpują katalogu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., który ma charakter zamknięty. Tym samym podstawę orzeczenia Sądu nie może stanowić - jak na to wskazuje Skarżący - przekonanie o wadliwości decyzji z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa. Skarżący nie wskazał konkretnych i wiarygodnych okoliczności uzasadniających celowość wydania takiego rozstrzygnięcia przez Sąd. 3. W zażaleniu Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz ponowne rozpoznanie wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W ocenie Skarżącego, Sąd pierwszej instancji podejmując postanowienie błędnie ocenił niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślono, że Sąd przyznał Skarżącemu przecież prawo pomocy przez ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu, co było wynikiem dokonanej oceny sytuacji majątkowej i uznania, że Skarżący nie ma obecnie realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wskazał, że nie jest nieścisłością fakt, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jednocześnie korzysta z pomocy matki, ponieważ prawo polskie nakłada na osoby bliskie obowiązek alimentacyjny, a korzystanie z pomocy osoby bliskiej nie ogranicza możliwości prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa. Nie jest też dowodem fakt uiszczenia wpisu od skargi, oznacza to jedynie, że zgromadził przez kilka miesięcy te środki. Skarżący podniósł ponadto, że jeżeli Sąd nie wstrzyma wykonania decyzji, to nie będzie on miał pieniędzy na zapłatę podatku niekoniecznie należnego, co w efekcie może doprowadzić do sprzedaży nieruchomości i przyczyni się do wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków prezentowanych często w programach interwencyjnych emitowanych w środkach masowego przekazu. Zatem nic się nie stanie, jeżeli beneficjent podatku poczeka do czasu prawomocnego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wskazany przepis pozwala przyznać stronie na czas procesu ochronę tymczasową przed skutkami wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, względnie aktów podjętych lub wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd pierwszej instancji zbadał, czy w sprawie zachodzą przesłanki powołane w powyższym przepisie i nie ograniczył się w zaskarżonym postanowieniu jedynie do stwierdzenia, iż wniosek Skarżącego nie spełnia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, lecz uzasadnił swe stanowisko w tym zakresie jednocześnie poddając analizie jego sytuację majątkową. Należy uznać za prawidłową dokonaną ocenę okoliczności faktycznych sprawy, która zawiera konkretne odniesienie się do sytuacji przedstawionej przez samego Skarżącego. Sąd pierwszej instancji bowiem wskazał, iż trudna sytuacja materialna nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, iż ciężka sytuacja finansowa sama w sobie nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zatem do przywołanych w zażaleniu przez Skarżącego okoliczności, a zwłaszcza twierdzeń, że jeżeli Sąd nie wstrzyma wykonania decyzji, a Skarżący nie będzie miał środków na zapłatę podatku niekoniecznie należnego, to zostanie wszczęta egzekucja komornicza, a w jej efekcie bardzo prawdopodobna jest sprzedaż nieruchomości, należy uznać je za niewystarczające i niewyczerpujące przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. decydujących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący w zażaleniu odniósł się jedynie do kwestii świadczących o jego trudnej sytuacji materialnej, a pominął przedstawione w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nie zostało wykazane, czy istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w zażaleniu wniósł o uchylenie postanowienia i ponowne rozpoznanie wniosku, bez przytoczenia konkretnych okoliczności uzasadniających celowość wydania takiego rozstrzygnięcia. Znając o motywy, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie, argumentacja zażalenia sprowadzająca się do wykazywania jedynie, że jeżeli Skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy, poprzez ustanowienie doradcy podatkowego, to jego trudna sytuacja majątkowa świadczy o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie mogła zostać uznana przez Sąd odwoławczy za skuteczną i świadczącą, że zaskarżone postanowienia nie odpowiada prawu. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 § w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.