II FZ 1430/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2355/13 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie. II FZ 1430/13 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2355/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) odmówił E. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: skarżąca bądź Spółka) wstrzymania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r., nr. [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawą prawną powyższego orzeczenia Sądu I instancji był art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Na powyższe orzeczenie skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu WSA zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, iż spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora IS nie powinno budzić wątpliwości. Wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora IS uzasadnione jest istotnym niebezpieczeństwem wyrządzenia Spółce znacznej szkody w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, powodującym poważne trudności finansowe po stronie Spółki, a nadto wyjątkową uciążliwością zastosowanego wobec Spółki środka egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W przypadku instytucji wstrzymania wykonania aktu lub czynności, kontrola instancyjna sprawowana przez NSA ma szczególny charakter, gdyż postanowienie zapadające w tym przedmiocie jest rozstrzygnięciem uznaniowym. Przesądza o tym treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Poprzez użycie w treści tego przepisu wyrażenia "może" Sądowi została pozostawiona swoboda podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zastosowania środków ochrony tymczasowej. W konsekwencji, nawet zaistnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, nie obliguje Sądu do uwzględnienia wniosku. Z drugiej jednak strony należy mieć na uwadze fakt, że wyłączną podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wcześniejsze ustalenie czy zaistniały okoliczności mieszczące się w hipotezie cytowanej powyżej normy. Instancyjna kontrola orzeczenia dotyczyć może zarówno postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu lub czynności, jak również zapadłego w tym przedmiocie postanowienie odmownego (stosownie do art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). O ile w przypadku postanowień wstrzymujących akt lub czynność, sąd kasacyjny bada, czy orzeczenie sądu oparte było na przesłankach merytorycznych, o tyle kontrola legalności postanowienia odmawiającego wstrzymania ograniczona jest do badania zgodności z prawem samego procesu rozpoznawania wniosku przez Sąd, tj. procedury ustalania stanu faktycznego sprawy wpadkowej oraz formalnej prawidłowości rozstrzygnięcia (m.in. konstrukcji uzasadnienia orzeczenia). Kwestia zaistnienia przesłanek wstrzymania nie ma wpływu na legalność rozstrzygnięcia odmownego; kontrolą NSA objęta jest jedynie zgodność z obowiązującym prawem proceduralnej warstwy rozstrzygnięcia. W ramach postępowań wpadkowych, które wszczynane są na wniosek strony, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia incydentalnego. W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zasadniczą kwestią jest konkretne określenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia Sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji życiowej i majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji przeanalizował wniosek skarżącej i na tej podstawie doszedł do słusznego przekonania, że strona nie wskazała we wniosku konkretnych okoliczności, które kwalifikowałyby się pod przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponieważ Spółka nie dopełniła wskazanych powyżej obowiązków w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, Sąd pierwszej instancji zobligowany był wniosek oddalić, co też, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, uczynił. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.