II FZ 1748/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt I SA/Ol 232/13 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Olsztynie z dnia 6 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od gier za grudzień 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 232/13, odrzucił skargę kasacyjną G. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. – nazywaną dalej "Spółką". Z uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji wynika, że zarządzeniem z 5 sierpnia 2014 r. Spółka została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie skierowano do Spółki po zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pomimo skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi Spółki, wpis od skargi kasacyjnej nie został uiszczony w terminie. W tym stanie rzecz, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd odrzucił skargę kasacyjną. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki podniósł zarzut naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Pozostałych Wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "Konwencja", poprzez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego i publicznego rozparzenia sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że z uwagi na bardzo złą sytuację finansową Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia ogłosił upadłość Spółki. Równocześnie Spółka prowadzi około 310 analogicznych spraw, w których zsumowana wartość wpisów przekracza 300.000 zł. Biorąc pod uwagę stan upadłości oraz kwotę, którą Spółka powinna była uiścić we wszystkich sprawach, zarzut naruszenia art. 6 Konwencji należy uznać za zasadny. Dalej pełnomocnik Spółki zwrócił uwagę, że skargę kasacyjną wniesiono w sprawie, która dotyczy zastosowanie przepisów prawa podatkowego, które pozostają w sprzeczności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek ich wprowadzenia sytuacja finansowa Spółki uległa znacznemu pogorszeniu. Zdaniem pełnomocnika Spółki, zmiany te miały charakter szykan i były podyktowane bieżącymi względami politycznymi. W konsekwencji tego z jednej strony władza publiczna doprowadza spółki zajmujące się hazardem do upadłości, z drugiej zaś strony odmawia im przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie okazało się niezasadne, dlatego podlega oddaleniu. Treść zarzutu podniesionego przez autora zażalenia, jak i jego uzasadnienie, prowadzą do wniosku, że w istocie rzeczy Spółka dąży do podważenia skutków prawnych prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2014 r., odmawiającego przyznania prawa pomocy. Postanowienie to uprawomocniło się na skutek oddalenia zażalenia Spółki postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2014 r. (sygn. akt II FZ 1070/14). Zaskarżone orzeczenie sądu pierwszej instancji nie narusza art. 6 Konwencji, ponieważ w ramach obowiązujących norm prawa procesowego Spółka miała możliwość realizacji przysługującego jej prawa do sądu. Możliwość ponoszenia przez Spółkę kosztów postępowania sądowego została pozytywnie oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wspomnianym powyżej postanowieniem. Analizowane zażalenie nie może prowadzić do podważenia tej oceny, ponieważ rozpoznawana sprawa nie dotyczy zasadności odmówienia Spółce zwolnienia od kosztów sądowych, czego nie dostrzega Spółka formułując takie a nie inne argumenty w zażaleniu, ale zasadności zastosowania przez sąd pierwszej instancji art. 220 § 3 P.p.s.a. Podkreślić także należy, że w myśl art. 170 P.p.s.a., postanowienie z 19 maja 2014 r. ma charakter wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Związanie to oznacza, że Sąd musi uwzględnić stan prawny utworzony tym orzeczeniem, wywołuje ono bowiem skutki również poza postępowaniem sądowoadministracyjnym, w którym zostało wydane. Uznanie zażalenia za zasadne prowadziłoby zatem do wzruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy uzasadniało zatem wezwanie Spółki do uiszczenia wpisu sądowego. Ponieważ, pomimo pouczenia, Spółka w wyznaczonym terminie nie uiściła należnej opłaty, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 220 § 2 P.p.s.a i odrzucił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 przywołanej ustawy.