II FZ 1833/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-15

Skład orzekający: Jacek Brolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazali, że są osobami ubogimi potrzebującymi pomocy państwa. Posiadają stałe dochody z ubezpieczenia społecznego i działalności gospodarczej, która przynosi zyski, a na rachunkach bankowych mają nadwyżki finansowe pozwalające na pokrycie kosztów sądowych i bieżących zobowiązań. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J.K. i K.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że dysponują oni wystarczającymi dochodami z ubezpieczenia społecznego i działalności gospodarczej, a także posiadają dodatnie saldo na rachunkach bankowych. Skarżący w zażaleniu zarzucili błędną ocenę ich sytuacji finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. i K. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 479/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. i K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 21 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 479/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J.K. i K.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest: zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Jako podstawę rozstrzygnięcia podał art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Sąd pierwszej instancji uznał, że z obszernie zebranego materiału źródłowego wynika bowiem, że wnioskodawcy dysponują stałym dochodem w postaci nie tylko świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ale przede wszystkim z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Od kilku miesięcy przy tym działalność ta nie przynosi już straty (deklarowanej jeszcze w druku PPF z dnia 5 sierpnia 2014 r.), gdyż odnotowywana jest nadwyżka przychodów nad kosztami. Nadwyżka ta przekracza znacznie sumę wpisów od skargi w obu sprawach wnioskujących (w tym także w sprawie I SA/Gl 805/14), co wyklucza przyznanie prawa pomocy. Na rachunkach bankowych skarżących występuje saldo dodatnie w kwotach, które są wyższe od wspomnianej sumy wpisów od skarg, w przypadku rachunku wnioskodawcy ponad dwukrotnie. Jest tak zresztą pomimo tego, że za pośrednictwem tych rachunków wykonywane są liczne operacje. Operacje te dowodzą zarazem, iż skarżący nie mają jakichkolwiek problemów w opłaceniu kosztów bieżącego utrzymania. Sąd zwrócił też uwagę, że saldo rachunku bankowego firmy skarżącego jest zwiększane między innymi poprzez wpłaty gotówkowe dokonane przez A.K. W zażaleniu skarżący zarzucili Sądowi pierwszej instancji błędną ocenę ich sytuacji finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 199 p.p.s.a. Strony, ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Po analizie akt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że wydane przez Sądu pierwszej instancji postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd pierwszej instancji rzetelnie i dokładnie opisał sytuację finansową skarżących, a następnie w sposób obiektywny i rzeczowy ocenił. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skarżący są w stanie uiścić wpisy sądowe w dwóch sprawach sądowoadministracyjnych. Z dokumentów przedstawionych przez skarżących wynika, że oboje uzyskują stałe dochody, działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego przynosi zyski, na rachunku bankowym skarżących jest nadwyżka. Skarżący na bieżąco regulują swoje zobowiązania. Ponadto uzyskują pomoc od A.K. Wskazane okoliczności nie świadczą zatem o tym, że skarżący są osobami ubogimi - potrzebującymi pomocy państwa w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, jaki i przyznania doradcy podatkowego. Skarżący natomiast w zażaleniu skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wykazali, że zaskarżone postanowienie narusza prawo i interesy strony, czy też blokuje im prawo do sądu. Zawarcie stwierdzenia, że Sąd dokonał "błędnej", czy też "kuriozalne" oceny stanu finansowego skarżących, jest tylko subiektywnym odczuciem skarżących i nie wskazuje na żadne konkretne uchybienia Sądu. Mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło