II FZ 223/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. J., T.J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2471/13 w sprawie ze skargi M. J., T. J. na decyzję Ministra Finansów z dnia 2 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2471/13, oddalił wniosek M. J. i T. J. – nazywanych dalej "Skarżącymi", o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z 2 września 2013 r. oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 12 lipca 2013 r. Z uzasadnienia postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r. ustalił Skarżącym opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł w związku z samowolnym wybudowaniem garażu. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący nie wnieśli zażalenia. Wystąpili natomiast do Wojewody Mazowieckiego o przyznanie pomocy de minimis – umorzenie opłaty legalizacyjnej. Decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r. Wojewoda Mazowiecki umorzył postępowanie w tym przedmiocie. Następnie Minister Finansów decyzją dnia 2 września 2013 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W skardze na decyzję Ministra Finansów strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania, jak również wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2013 r. nakazującego rozebranie budowli. Sąd pierwszej instancji, uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania pierwszej z wymienionych decyzji, zwrócił uwagę, że nie podlega ona wykonaniu – a co za tym idzie nie można zastosować wobec niej art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przez wykonanie decyzji należy bowiem rozumieć możliwość doprowadzenia w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Odmowę wstrzymania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego sąd pierwszej instancji uzasadnił tym, że nie mieści się ona w granicach rozpoznawanej sprawy. W zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji Skarżący wnieśli o jego zmianę i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania wskazanych w skardze decyzji. Skarżący argumentowali, że – wbrew temu co podniósł sąd pierwszej instancji – decyzja o umorzeniu postępowania nie ma wyłącznie procesowego charakteru, ale wywiera także skutki finansowe. Tym samym, zdaniem Skarżących, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do kwestii wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, strona skarżąca zwróciła uwagę na brak konsekwencji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Z jednej strony sąd stwierdził bowiem, że nie może rozpoznać wniosku, ponieważ decyzja której on dotyczy nie mieści się w granicach sprawy; z drugiej strony sąd wyjaśnił, że – jak zrozumieli Skarżący – przysługuje im wniosek o jej wstrzymanie. W związku z przedstawionymi wątpliwościami Skarżący poprosili o wyjaśnienie, czy mają wystosować odrębny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego? Skarżący zwrócili się ponadto o wyjaśnienie, czy upłynął termin do zaskarżenia powyższej decyzji? Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne, dlatego podlega oddaleniu. Przedmiotem wstrzymania mogą być wyłącznie takie akty prawne, które nadają się i podlegają wykonaniu (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Nie można zatem domagać się wstrzymania wykonania aktu prawnego, który nie kształtuje sytuacji materialnoprawnej strony skarżącej. To znaczy, jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, nie wiąże się z obowiązkiem określonego działania, zaniechania lub nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy bowiem rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Tymczasem decyzja Ministra Finansów nie podlega wykonaniu, ponieważ na jej podstawie nie można domagać się od Skarżących uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Jej przedmiotem jest bowiem jedynie umorzenie postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej. W tym przypadku wykonaniu podlega postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 marca 2013 r., którym ustalono Skarżącym wysokość opłaty legalizacyjnej. Niemniej jednak Skarżący nie wnieśli na wspomniane postanowienie zażalenia i nie jest ono przedmiotem niniejszego postępowania. Odnosząc się do kwestii wstrzymania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2013 r., nakazującej rozebranie budynku, należy zauważyć, że w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymaniu podlegają wyłącznie akty, które są przedmiotem skargi. Z akt sprawy wynika natomiast, że Skarżący zaskarżyli wspomnianą wcześniej decyzję Ministra Finansów, a nie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: wstrzymanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2013 r., nakazującej rozebranie budynku, nie mieści się w granicach sprawy. Wobec tego uwzględnienie wniosku Skarżących nie było możliwe. Wbrew temu co podnieśli Skarżący, sąd pierwszej instancji nie udzielił im sprzecznych wyjaśnień, odnośnie możliwości wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd wyraźnie zaznaczył, że będzie to możliwe, jeżeli strona skarżąca złoży skargę na decyzję organu odwoławczego. Nie wskazał natomiast, że wniosek ten przysługuje stronie skarżącej w niniejszym postępowaniu. Odpowiadając na pytanie, dotyczące możliwości wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2013 r., zgodnie z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. nr 267, tekst jednolity) termin do wniesienia odwołania upływa czternastego dnia od daty doręczenia stronie decyzji. W przypadku wniesienia odwołania po upływie wspomnianego terminu organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego). Postanowienie to jest ostateczne i kończy postępowanie odwoławcze. Kierując się przytoczonymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.