II FZ 233/06

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-04-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu, który reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem administracyjnym, należy doliczyć podatek od towarów i usług (VAT) zgodnie ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wynagrodzenie dla adwokata ustanowionego z urzędu powinno zostać podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług, jeśli zostało ono ustalone po dniu 10 listopada 2005 r. Zastosowanie stawki VAT wynika z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2002 r. w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie z 27 października 2005 r., które nakazuje uwzględnienie tego podatku przy ustalaniu kosztów zastępstwa prawnego z urzędu. Niewzięcie pod uwagę VAT prowadzi do rozstrzygnięcia sprzecznego z przepisami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które przyznało adwokatowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie 135 zł. WSA ustalił tę kwotę, stosując stawki minimalne i uwzględniając sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej oraz fakt, że sprawa nie była prowadzona w drugiej instancji. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie, domagając się powiększenia zasądzonej kwoty o podatek od towarów i usług, zgodnie z nowymi przepisami.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zażalenia Andrzeja H.-P.W. "A." w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lutego 2006 r. w sprawie ze skargi Andrzeja H.-P.W. "A." w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 czerwca 2005 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości i na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 197 par. 2 powyższej ustawy uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2006 r. (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał adwokatowi Bartoszowi J. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w kwocie 135 zł w sprawie ze skargi Andrzeja H.-P.W. "A." w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 czerwca 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 205 par. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ oraz na treść par. 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm., dalej: "rozporządzenie"/, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za okres od maja do grudnia 2004 r. w kwocie 520,30 zł. W związku z tym stawka minimalna w sprawie wynosiła 180 zł. Dlatego też ustalono koszty zastępstwa procesowego w wysokości 50 procent z uwagi na sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a z uwagi na fakt, że adwokat nie prowadził sprawy w drugiej instancji - w wysokości 75 procent, czyli nie mniej niż 120 zł. Na powyższe postanowienie wniesiono zażalenie, w którym podniesiono, że zasądzona kwota powinna zostać powiększona o stawkę 22 procent podatku od towarów i usług, co wynika z par. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści par. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2002 r., zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Ponadto pkt 3 tego przepisu stanowi, że w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w pkt 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Takie brzmienie tego przepisu zostało wprowadzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 219 poz. 1872/ i obowiązuje od dnia 10 listopada 2005 r. Tym samym wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając o przyznaniu wynagrodzenia za zastępstwo prawne na zasadzie prawa pomocy, po dniu 10 listopada 2005 r. powinny brać pod uwagę stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności. W przeciwnym razie prowadziłoby to do rozstrzygnięcia sprzecznego z przepisami rozporządzenia. Należy także zauważyć, że z treści art. 205 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, nie wyższe jednak niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Jednakże, w związku ze zmianą przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie /radców prawnych/ oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należy uznać, że w świetle art. 205 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata /radcę prawnego/ należy również zaliczyć podatek od towarów i usług, wynikający z par. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał adwokatowi Bartoszowi J. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w nieprawidłowej wysokości. Sąd bowiem był zobowiązany uwzględnić wynikającą z par. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2002 r. stawkę podatku od towarów i usług. Zażalenie pełnomocnika strony skarżącej zatem należało uznać za zasadne. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 w związku z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło