II FZ 239/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 285/06 w zakresie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 3 lutego 2006 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (sygn. akt I SA/Lu 285/06) odmówił Z. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 3 lutego 2006 r. w przedmiocie zobowiązania podatkowego od osób fizycznych za 2001 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji sytuacja majątkowa, zdrowotna i rodzinna wnioskodawcy nie uzasadniała przyznanie mu prawa pomocy. Sąd doszedł do przekonania, iż przedstawiona przez wnioskodawcę kwota zgromadzonych na rachunku bankowym oszczędności w zupełności wystarczy zarówno na pokrycie kosztów sadowych jaki i na bieżące wydatki. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych obejmujących wpis od skargi kasacyjnej. Zarzucił Sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przekonaniu, że zaplata kosztów sądowych nie przekroczy możliwości finansowych skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uznanie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Należy zauważyć, iż regulacja zawarta w treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym, to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Z treści art. 252 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż Sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i rodzinny oraz otrzymywane dochody. Pod pojęciem stanu majątkowego należy przy tym rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpatrzył wniosek strony i odmówił przyznania jej prawa pomocy. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z obowiązującą doktryną z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z akt sprawy skarżący, składając w dniu 13 listopada 2007 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych obejmującym wpis od skargi kasacyjnej wskazał, że nie posiada żadnych dochodów, nikt nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a jego oszczędności opiewają na kwotę ok. 7.000 zł. Kwotę oszczędności potwierdził składając w dniu 7 stycznia 2008 r. wyjaśnienie do wniosku z dnia 13 listopada 2007 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwota oszczędności znajdująca się w owym czasie w posiadaniu skarżącego w zupełności pokryłaby należności z tytułu kosztów sądowych, nie czyniąc znacznego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Należy dodać, że koszty sądowe w niniejszej sprawie w chwili obecnej wynoszą łącznie 350 zł, a zważywszy na to, iż strona miała czas na uwzględnienie tego wydatku w swoim budżecie (wyrok, od którego została wniesiona skarga kasacyjna zapadł w dniu 7 września 2007 r.) nie jest to kwota powodująca, w ocenie Sądu, znaczne zubożenie skarżącego. Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy.