II FZ 244/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-10
Skład orzekający: Jerzy Rypina
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika) osobie prawnej, która argumentuje, że żaden pełnomocnik nie chce podjąć się sporządzenia skargi kasacyjnej, jest zgodna z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Zażalenie osoby prawnej na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika) należało oddalić. Instytucja prawa pomocy, uregulowana w art. 246 § 1 PPSA, jest przewidziana dla osób spełniających określone kryteria majątkowe i nie może być wykorzystywana do odpłatnego przyznawania pełnomocnika w sytuacji, gdy żaden profesjonalny pełnomocnik nie chce podjąć się sporządzenia skargi kasacyjnej. Sąd, rozpatrując wniosek, bierze pod uwagę stan majątkowy i dochody strony, a sama okoliczność braku chętnego pełnomocnika nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. O. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący argumentował, że żaden profesjonalny pełnomocnik nie chce podjąć się sporządzenia skargi kasacyjnej w jego sprawie, a przyznanie takiego pełnomocnika umożliwiłoby wyczerpujące rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 512/12 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 20 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zastrzeżeń do protokołu kontroli postanawia oddalić zażalenie.
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r. r. (sygn. akt VIII SA/Wa 512/12), w którym Sąd odmówił S. O. (skarżącemu) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
W uzasadnieniu orzeczenia odniesiono się do sytuacji majątkowej skarżącego, jego zdolności płatniczych oraz argumentacji i wyjaśniono, że sama okoliczność, iż żaden profesjonalny pełnomocnik nie chce podjąć się sporządzenia skargi kasacyjnej nie może być przesłanką do przyznania Wskazano także na przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wskazał, że nikt nie chce podjąć się sporządzenia skargi kasacyjnej w jego sprawie a przyznanie profesjonalnego pełnomocnika umożliwiłoby mu "rozstrzygnięcie sprawy w sposób wyczerpujący".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie spółki należało oddalić.
Instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej została uregulowana w art. 246 § 1 p.p.s.a. i zgodnie z nią prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż regulacja zawarta w treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 tej ustawy, stosownie, do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym, to do sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
Należy podkreślić, że z treści art. 252 § 1 p.p.s.a. wynika, iż sąd rozpatrując wniosek strony o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę jej stan majątkowy i dochody. Pod pojęciem stanu majątkowego należy przy tym rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym.
Przechodząc zaś do rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera stanowisko Sądu pierwszej instancji odmawiające przyznania skarżącemu przyznania profesjonalnego pełnomocnika w ramach instytucji prawa pomocy. Należy mieć na uwadze fakt, że Sąd przyznając prawo pomocy w ramach omawianej instytucji związany jest postanowieniami powyżej wskazanych przepisów. Instytucja ta przewidziana jest dla osób spełniających kryteria z art. 246 p.p.s.a. i nie może być wykorzystywana do odpłatnego przyznawania profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, gdy żaden profesjonalny pełnomocnik nie chce podjąć się sporządzenia skargi kasacyjnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło