II FZ 247/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 701/07 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 26 stycznia 2007 r., nr (...) w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania podania w sprawie opłaty skarbowej postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 701/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W motywach orzeczenia Sąd I instancji podniósł, iż wnioskodawca nie reaguje na wezwania Sądu (w trybie art. 255 p.p.s.a.) do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów. Skarżący wskazuje jedynie, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie prowadzi grafiku wydatków ani rachunkowości domowej, nie rozlicza się z urzędem skarbowym, nie otrzymuje dopłat, jest na utrzymaniu niepełnosprawnej matki (I grupa inwalidzka), co jednak nie zostało w żaden sposób udokumentowane przez stronę. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 9 maja 2008 r., argumentując, że przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest zasadne, bowiem otrzymuje "dochód zerowy". Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje: Zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy w pełni podzielić rozstrzygnięcie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i argumentację przytoczoną na jego poparcie sprowadzającą się do twierdzenia, iż skarżący w ogóle nie udokumentował swojej sytuacji materialnej, a co za tym idzie nie udowodnił przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Pamiętać trzeba i należy, że przepis art. 255 p.p.s.a.( w oparciu o który Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów) jest nie tylko podstawą prawną dla działań Sądu umożliwiających prawidłową ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Regulacja ta pozwala także ubiegającemu się o przyznanie prawa pomocy na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności wskazane we wniosku nie okażą się wystarczające do stwierdzenia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O ile zatem nie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w przypadku, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postanowienia skutkującą jego uchyleniem, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku informacji, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W świetle zaprezentowanych poglądów stwierdzić należy, że działania Sądu I instancji w niniejszej sprawie były prawidłowe, a wydane orzeczenie pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na przyszłość zaznaczyć trzeba i należy skarżącemu, że jego zachowanie (komentarze odnośnie "krętactwa" sędziego orzekającego w sprawie) mieści się w ramach zachowań powodujących naruszenie powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia sądowi, innemu organowi państwowemu lub osobom biorącym udział w sprawie, za które Sąd może ukarać skarżącego karą porządkową grzywny w wysokości do 10.000 zł lub karą pozbawienia wolności do czternastu dni, na podstawie art. 49 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.) w związku z art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.