II FZ 249/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, , , po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 1377/10 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A.Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie siedmiu dni danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Danych tych skarżący nie uzupełnił ani w zakreślonym terminie ani też później. Sąd podkreślił, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do kwoty 600 zł (sześć spraw, w każdej do uiszczenia wpis w wysokości 100 zł), a skarżący nie wykazał czy zapłata tej kwoty leży w granicach jego możliwości płatniczych. Zauważył także, że fakt uzyskania przez skarżącego pomocy de minimis wpływa w sposób korzystny na jego sytuację majątkową – odracza w czasie zapłatę zaległości podatkowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie go z opłat w całości. W uzasadnieniu podkreślił między innymi, że złożenie tak obszernej dokumentacji w terminie wskazanym przez Sąd było niemożliwe. W ocenie skarżącego wystarczające jest powołanie się przez niego na decyzję Prezydenta Miasta S. o przyznaniu pomocy de minimis, a okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy zostały uprawdopodobnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności, co też uczynił. Nie można mu zarzucić niedostatecznej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. Sąd ten skorzystał z przysługującego mu na mocy art. 255 powołanej ustawy prawa i wezwał o nadesłanie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jego art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Na podkreślenie zasługuje fakt, że w przedmiotowej sprawie, skarżący nie wypełnił wezwania Sądu i nie uzupełnił wniosku o wskazane dokumenty. Brak takich dokumentów, co słusznie zauważył już Sąd pierwszej instancji, uniemożliwił prawidłową ocenę stanu majątkowego skarżącego. Skarżący powoływał się na brak możliwości dostarczenia dokumentacji do Sądu w tak krótkim terminie. Nie uzupełnił jej jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia. Ponadto w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji należy wykazać, że narusza ono prawo. W niniejszej sprawie byłyby to przepisy cytowanej ustawy, w szczególności art. 243 i następne, które regulują zasady przyznawania prawa pomocy. Zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji. Zaznaczyć należy, że skarżący, który wniósł uzasadnioną skargę uzyskuje, w przypadku jej uwzględnienie, zwrot uiszczonego wpisu od organu, który wydał zaskarżony akt (art. 200 cytowanej ustawy). Mając powyższe na uwadze, wobec nie naruszenia prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a tym samym braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art.197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.