II FZ 331/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del). Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. G., D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnym we Łodzi z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1449/10 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi R. G., D. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. I SA/Łd 1449/10, odrzucił skargę R. i D. G. (dalej jako skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 września 2010 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., ponieważ skarga została wniesiona po terminie. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 27 grudnia 2010 r., zaś skarżącemu – 10 stycznia 2011 r. Skarżący, w dniu 3 lutego 2011 r., nadali na poczcie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że przyczyną uchybienia terminowi była okoliczność przebywania przez skarżącego poza jego miejscem zamieszkania w związku z uczestnictwem w kursie zawodowym oraz kłopoty zdrowotne skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zaskarżonym postanowieniem z 25 lutego 2011 r., wskazał, że w przepisach dotyczących przywrócenia terminu w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z nich jest dochowanie przez zainteresowanego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który rozpoczyna swój bieg od dnia ustania przeszkody. Zdaniem Sądu, wniosek został złożony po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. , ponieważ 27 grudnia 2010 r. skarżąca, a 10 stycznia 2011 r. skarżący otrzymali postanowienie sądu o odrzuceniu skargi z powodu złożenia jej z przekroczeniem ustawowego terminu. Skoro tak, to siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu rozpoczął bieg dla skarżącej w dniu 28 grudnia 2010 r., zaś dla skarżącego 11 stycznia 2011 r. i zakończył odpowiednio w dniu 3 i 17 stycznia 2011 r. Tymczasem skarżący złożyli swój wniosek dopiero 3 lutego 2011 r. - co wynika ze stempla pocztowego – i tym samym przekroczyli termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżący, w zażaleniu z 10 marca 2011 r., wnieśli o zmianę zakwestionowanego postanowienia. Zdaniem skarżącego, leczącego się z uzależnienia alkoholowego, nie mógł on przypuszczać, że "skutki nerwicy oraz narastający stres spowodują, iż żona nieprawidłowo odczyta pouczenie co do sposobu wniesienia skargi. Skarżący wskazał, że między 8 a 15 listopada przebywał na kursie doskonalącym dla dyspozytorów medycznych, co uniemożliwiło mu wniesienie skargi. Przygotowaną skargę zostawił natomiast żonie, która, ze względu na swój stan zdrowia, wysłała skargę bezpośrednio do Sądu, zamiast – za pośrednictwem organów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.) oraz dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wniosek należy złożyć w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Zdaniem NSA, oceniając brak winy w uchybieniu terminu należy uwzględniać wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd wskazuje, że z brakiem winy, mamy do czynienia tylko w sytuacji, gdy terminowi uchybiono z przyczyn niezależnych od strony. Co więcej, jeśli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, również jego postępowanie jest brane przez Sąd pod rozwagę przy ocenie stopnia zawinienia. W ocenie NSA, samo wskazanie faktu przebywania skarżącego na szkoleniu oraz powołanie się na stan zdrowia żony skarżącego - także strony w tym postępowaniu - nie daje podstaw do uznania, że dochowana została należyta staranność w zakresie zagwarantowania terminowego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Chociaż na uznanie uchybienia terminu za zawinione może wpływać zarówno niewykazanie przez skarżącego niemożliwości osobistego wysłania skargi, jak też nieuprawdopodobnienie stanu zdrowia żony uniemożliwiającego poprawne wniesienie skargi w terminie, to zakwestionowanym postanowieniem z 25 lutego 2011 r. I SA/Łd 1449/10, Sąd I instancji odrzucił wniosek o przywrócenie terminu ze względu na złożenie tego wniosku po upływie przewidzianego do tego terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się bowiem do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). WSA w Łodzi nie badał przesłanek przywrócenia terminu, a jedynie terminowość złożenia przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu. Stąd zarzuty skarżących, koncentrujące się na wykazaniu "dochowania należytej staranności przy wysyłaniu skargi" nie mogły być skuteczne w postępowaniu, w którym bada się terminowość wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Jeśli zatem przyjąć – co nie zostało zakwestionowane – że skarżący dowiedział się o odrzuceniu skargi 10 stycznia 2011 r., to siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu kończył się dla skarżącego 17 stycznia 2011 r. (dla skarżącej odpowiednio – 27 grudnia 2010 r. i 3 stycznia 2010 r.). W świetle powyższych rozważań należy uznać, że orzeczenie Sądu pierwszej instancji, odrzucające wniosek o przywrócenie terminu, odpowiadało prawu, w związku z czym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji