II FZ 352/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenie D. Z. i M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 180/17 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D. Z. i M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2016 r. nr 2001-PDM.4402.5.2016 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z dnia 2 grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 11 marca 2016 r. odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 17 marca 2014 r. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 6 grudnia 2016 r. na adres D. i M.Z. (Skarżących) do rąk dorosłego domownika –D.Z. Na powyższą decyzję Skarżący w dniu 25 stycznia 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej k. 12, 26 akt sądowych), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik Skarżących wskazał, że został ustanowiony pełnomocnikiem Skarżących w dniu 8 grudnia 2016 r., o czym poinformował organ 22 grudnia 2016 r. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o przystąpieniu do sprawy, organ poinformował, że Skarżącym decyzja została doręczona w dniu 6 grudnia 2016 r. do rąk ich matki – D.Z. Ta z kolei oświadczyła, że zapomniała przekazać decyzję swoim synom, na okoliczność czego złożyła stosowne oświadczenie (k. 10, 20 akt sądowych). Zdaniem pełnomocnika, powyższe okoliczności wskazują na brak winy Skarżących w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazano, że fakt, iż D.Z. nie przekazała decyzji w sprawie jej adresatom nie oznacza, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżących, którzy nie wskazali żadnych obiektywnych okoliczności uniemożliwiających dorosłemu domownikowi zawiadomienie ich o odebranej korespondencji. Wskazano także, że stroną postępowania podatkowego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. obok Skarżących była również ich matka – D.Z. oraz ich siostra S.Z. Obie osobiście odebrały adresowane do nich decyzje (o identycznej treści) odpowiednio w dniu 6 i 7 grudnia 2016 r., a zatem istniała możliwość pozyskania przez Skarżących informacji o wydaniu i treści zaskarżonej decyzji od członków rodziny. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących wniósł w ich imieniu jednobrzmiące zażalenia, w których zarzucił naruszenie: - art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy we wniesieniu w terminie skargi do WSA, podczas gdy skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi do WSA wskazali, że decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku podjęła ich matka i tej informacji nie przekazała, co w wystarczającym stopniu uprawdopodobnia brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi do WSA; - art. 86 § 1 zd.1 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi do WSA wskutek błędnego przyjęcia, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w dochowaniu terminu na złożenie skargi do WSA, podczas gdy takie uprawdopodobnienie w swym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienie skargi do WSA przedstawiła. Mając powyższe na uwadze autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona (lub jej pełnomocnik) danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W orzecznictwie zgodnie się przyjmuje, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano jedynie, że D.Z., która odebrała przesyłkę oświadczyła, że zapomniała przekazać jej skarżącym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nawet nie podając rzeczywistej daty odbioru, nie wyłącza winy skarżącego. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie wykazali, aby podejmowali działania, które mogłyby stanowić okoliczności wyłączające ich winę w niedochowaniu terminu do uzupełnienia wszystkich braków formalnych wniesionej skargi. W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a zatem postanowienie sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Oceny tej nie podważyły okoliczności powołane w zażaleniu. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji