II FZ 40/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 923/16 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 923/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 10 maja 2017 r. na postanowienie z dnia 6 kwietnia 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 7 września 2017 r. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności. We wniosku wskazała, że uchybienie terminu było spowodowane przewlekłą chorobą prezesa Spółki, tj. chorobą dwubiegunową. Zdaniem Sądu, okoliczności podniesione we wniosku nie dowodzą braku winy Spółki w uchybieniu terminu, a tym samym nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że wskazana przez Spółkę przyczyna uchybienia terminu nie była nagłą, niespodziewaną czy niemożliwą do przewidzenia. Zaznaczył również, że spółka prawa handlowego odpowiada za powołanie konkretnych osób do jej zarządu. Nie może się zatem powoływać na długotrwałą niezdolność prezesa do starannego prowadzenia jej spraw. W zażaleniu Spółka zaskarżyła ww. postanowienie Sądu w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie zasadnie przyjęto, że Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że podana we wniosku przyczyna uchybienia terminu, tj. choroba dwubiegunowa prezesa Spółki, nie może stanowić o braku winy Spółki, a tym samym nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim choroba ta musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu słusznie przyjęto, iż choroba prezesa Spółki nie miała charakteru nagłej, niespodziewanej czy niemożliwej do przewidzenia. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt II CKN 8/98), a samo działanie strony należy oceniać według obiektywnego miernika staranności. Z treści zażalenia, jak i dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego wynika, że P.K. - prezes Spółki, choruje od dłuższego czasu, będąc świadomym swojej okresowej niedyspozycji, która utrudnia mu prawidłowe prowadzenie spraw spółki. W związku z tym powinien był zadbać o jej należytą reprezentację, poprzez zainicjowanie zmian w zarządzie lub ustanowienie prokurenta czy pełnomocnika (profesjonalnego lub też pracownika) do prowadzenia sprawy sądowej. Profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, jakim jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, powinien bowiem w taki sposób organizować swoją działalność, aby sytuacje takie jak choroba i spowodowana nią nieobecność prezesa zarządu nie uniemożliwiały prawidłowego prowadzenia spraw spółki. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powołane wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Prezentowana przez Sąd pierwszej instancji argumentacja jest trafna, a samo orzeczenie odpowiada prawu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.