II FZ 469/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-08-31
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny miał prawo zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, gdy istniały wątpliwości co do zgodności przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z Konstytucją RP, a sprawy w tym zakresie toczyły się przed Trybunałem Konstytucyjnym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny miał prawo zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zidentyfikował, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od oceny zgodności przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z Konstytucją RP, a wątpliwości te były przedmiotem postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym. Możliwość późniejszego wznowienia postępowania nie stanowi przeszkody do jego zawieszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zawieszeniu postępowania w sprawie podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyników postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym, dotyczących zgodności przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z Konstytucją RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, argumentując, że sąd nie może odmówić zastosowania przepisu z powodu jego potencjalnej niezgodności z Konstytucją, a strona ma możliwość wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 425/11 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 kwietnia 2011r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2011 r., I SA/Gl 425/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 kwietnia 2011 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. art. 1 a ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95 , poz. 613, dalej u.p.o.l. ) . Zarzut naruszenia tych przepisów podniesiono również w skardze na tę decyzję.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2009r. w sprawie o sygn. I SA/Gl 110/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne o zgodność art. 1 a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust.1 u.p.o.l. z art. 217 w zw. z art. 84 i art. 2 Konstytucji RP.
Sąd zwrócił także uwagę, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa ze skargi konstytucyjnej P. S.A. ( sygn.akt SK 21/07) o zbadanie zgodności art. 1a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. z art. 64 ust. 1 i ust. 3, art. 20, art. 22, art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji RP oraz zgodności art. 4 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 5 u.p.o.l. z art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętego pytaniem prawnym i skargą konstytucyjną. Z tych względów na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zawiesił postępowanie w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zażaleniu na to postanowienie zarzuciło naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wniosło w związku z tym o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Wskazało, że powołany przepis ma zastosowanie w sytuacji, gdy sąd orzekający nie może samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. W tym przypadku między rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego a możliwością rozpoznania sprawy nie zachodzi konieczny związek. W przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia interesy strony są zabezpieczone poprzez możliwość wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił zresztą, w jaki sposób rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od rozpoznania sprawy przez Trybunał Konstytucyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Do rozstrzygania o zgodności ustaw z Konstytucją RP powołany jest, zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny. Każdy sąd ma prawo zadać mu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli od odpowiedzi na pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy. Winien tak uczynić, gdy ma wątpliwości co do zgodności przepisu ustawy, jaki ma mieć zastosowanie w sprawie, z normą konstytucyjną. Uznaje się bowiem ( choć wyrażane są także poglądy przeciwne), ze sąd administracyjny nie jest władny odmówić zastosowania przepisu ustawy z uwagi na jego niezgodność z Konstytucją ( por.wyrok NSA z dnia 27 marca 2008r., I FSK 442/07, opubl. w Lex pod nr 465759).
Nie ma potrzeby kierowania pytania prawnego przez sąd orzekający w danej sprawie, jeżeli wątpliwości co do zgodności tego samego przepisu ustawy z normami Konstytucji zostały już podniesione w pytaniu prawnym wcześniej skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego. W takim przypadku, gdy sąd orzekający również ma podobne wątpliwości, a ich rozstrzygnięcie pozostaje w bezpośrednim związku z rozpoznaniem sprawy , ma on prawo zawiesić postępowanie. Możliwość późniejszego wznowienia postępowania sądowego z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie może bowiem stanowić negatywnej przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd w tym składzie podziela w tym zakresie pogląd, wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 15 grudnia 2010r., I GZ 410/10 ( opubl. w Lex pod nr 653782).
Sąd pierwszej instancji wskazał na tożsamość podstaw prawnych decyzji i przepisów wskazanych w pytaniu prawnym i skardze konstytucyjnej. Wprawdzie istotnie nie wyjaśnił wyraźnie, na czym polega zależność między rozpoznaniem sprawy przez Trybunał Konstytucyjny a rozstrzygnięciem sprawy niniejszej, jednakże podkreślenie ( poprzez wskazanie zarzutów skargi), że w tej sprawie ocenić należy prawidłowość zastosowania przepisów u.p.o.l., których zgodność z Konstytucją budzi wątpliwość, pozwala domniemywać, że również Sąd pierwszej instancji orzekający w tej sprawie ma wątpliwość co do ich zgodności z Konstytucją. Miał on zatem prawo zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia o ich zgodności z ustawą zasadniczą przez powołany do tego organ, stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z tych względów zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło