II FZ 475/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-14
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych mimo posiadania wysokich dochodów i oszczędności?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. W przypadku skarżącego, którego dochody i oszczędności znacznie przekraczają wysokość wpisu sądowego, nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zwolnienie z kosztów. Wygospodarowanie kwoty wpisu nie stanowi dla niego uszczerbku koniecznego dla utrzymania.Stan faktyczny
B. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w wysokości 200 zł w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za 2008 rok. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga miesięczne dochody około 10 000 zł, posiada nieruchomości o łącznej powierzchni około 4 500 m2 oraz oszczędności w wysokości około 100 000 zł. Wnioskodawca argumentował, że nie może wykorzystać oszczędności z powodu ich ulokowania na lokatach oraz że nieruchomości nie mogą być wykorzystane ze względu na skutki podatkowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, , , po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1422/10 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11 października 2010 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1422/10, mocą którego oddalono wniosek B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł Skarżący złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej i umowy o pracę w kwocie około 10.000 zł miesięcznie. Jego majątek stanowi nieruchomość przemysłowa o powierzchni około 3.400 m2 oraz nieruchomość mieszkalna o powierzchni około 1.100 m2. Ponadto posiada oszczędności w wysokości ok. 100.000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na wstępie wskazał na treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - i stwierdził, że przedstawiona przez Skarżącego we wniosku sytuacja materialna nie pozwala na przyjęcie, iż zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Ocena ta wynika z prostego zestawienia wysokości wpisu od skargi z dochodami Skarżącego i sumą jego oszczędności.
W zażaleniu od powyższego postanowienia Skarżący wniósł o jego zmianę poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 200 zł. Stwierdził, że bieżące dochody przeznacza na niezbędne utrzymanie i naukę i nie jest w stanie poczynić oszczędności. Oszczędności posiadane nie mogą być natomiast wykorzystane z uwagi na ulokowanie ich na "terminowych rachunkach bankowych lokat". Ponadto nieruchomości będące jego własnością nie mogą być wykorzystane z uwagi na niekorzystne skutki podatkowe. Skarżący dodał też, że nie czuje się człowiekiem majętnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne.
Jak prawidłowo wyjaśnił Skarżącemu Sąd pierwszej instancji, instytucja prawa pomocy skierowana jest do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, by zapewnić im rzeczywistą możliwość realizacji prawa do sądu. W niniejszym postępowaniu Wnioskodawca, choć nie uważa się co prawda za osobę majętną, z całą pewnością przyzna, że nie jest też osobą w trudnej sytuacji materialnej: jego zarobki przekraczają znacznie średnią krajową, oszczędności w sposób niebagatelny przewyższają niewielką kwotę należnego w tej sprawie wpisu sądowego, a podawane przezeń okoliczności mające uzasadnić niemożliwość skorzystania z tychże oszczędności mają charakter czysto pozorny. Powszechnie bowiem wiadomo, że ulokowanie środków finansowych na lokatach bankowych nie uniemożliwia wycofania środków na nich się znajdujących przed upływem czasu, na który taką lokatę ustanowiono. Rozważania te mają zresztą charakter czysto teoretyczny w świetle faktu, że Skarżący osiąga miesięczne dochody w wysokości około 10.000 zł. Nie budzi wątpliwości tutejszego Sądu, że wygospodarowanie przez Skarżącego kwoty 200 zł na uiszczenie wpisu sądowego – stanowiącej zaledwie 2% jego dochodów – a także stosownych kwot na poniesienie innych ewentualnych kosztów postępowania w tej sprawie, nie będzie stanowiło dla niego żadnego kłopotu, tym bardziej więc nie może tu być mowy o jakimkolwiek uszczerbku koniecznego dlań utrzymania (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżący w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z całą pewnością nie będzie też zmuszony do wyzbywania się swoich nieruchomości, jak to ujął, z niekorzystnymi skutkami podatkowymi, by uiścić wpis od skargi oraz ponieść inne ewentualne koszty w tej sprawie.
Powyższe powoduje, że zażalenie jako bezzasadne należało oddalić w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło