II FZ 511/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P."A." S.A. w F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 201/14 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P."A." S.A. w F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2013 r. nr ... w przedmiocie w podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 201/14) postanowieniem z dnia 18 maja 2015 r. odmówił P. "A." S.A. w F. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości. Wpis w niniejszej sprawie wynosi 1.000 zł. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że spółka już raz ubiegała się o przyznanie prawa pomocy i postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach również odmówił jej przyznania. Orzeczenie to zyskało przymiot prawomocnego albowiem w dniu 16 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny (patrz postanowienie w sprawie II FZ 1265/14) nie uwzględnił zarzutów zażalenia spółki. Do skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji skarżąca dołączyła między innymi urzędowy formularz – druk PPPr z dnia 30 marca 2015 r., w którym wystąpiła o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku odnotowano, że spółka nie posiada środków na pokrycie opłaty sądowej na okoliczność czego przedstawia: sprawozdanie finansowe ze stanem na 31 grudnia 2014 r. i 31 stycznia 2015 r., raport z kasy na 30 marca 2015 r., zaświadczenie o stanie zatrudnienia z 30 marca 2015 r. oraz informację o środkach zgromadzonych na trzech rachunkach bankowych. Z treści oświadczenia o stanie majątkowym zawartego w ww. druku PPPr wynika, że "wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" spółki wynosi 3.100.000 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 231.727,05 zł. W ubiegłym roku obrotowym spółka odnotowała stratę w wysokości 2.863.799,73 zł. Wnioskująca zadeklarowała nadto, że posiada trzy rachunki bankowe, których saldo – na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – wyniosło 5.000,49 zł. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił spółce przyznania prawa pomocy Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do odstąpienia od oceny możliwości finansowych spółki powziętej w poprzednim postanowieniu w przedmiocie prawa pomocy. Wyjaśnił przy tym, że sytuacja finansowa spółki niewątpliwie nie jest korzystna. Przyjęto jednakże, że obok zauważonego spadku przychodów netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów (w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2014 r. była to kwota 3.149.001,26 zł, a w tym samym okresie 2015 r. 55.823,21 zł) oraz zmniejszenia kosztów sprzedaży (odpowiednio 399.350,87 zł i 18.384,66 zł) ogólny wynik finansowy spółki uległ poprawie, a strata spółki jest obecnie blisko dwukrotnie mniejsza niż w analogicznym okresie w 2014 r. Z uwagi na to Sąd stwierdził, że już na gruncie tego zestawienia nie można przyjąć, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca odstąpienie od poprzedniego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że inicjując niniejsze wpadkowe postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka posiadała aktywa pieniężne w łącznej kwocie 5.927,57 zł. Jest to wystarczająca kwota, aby zabezpieczyć należności sądowe z tytułu wpisów sądowych od skarg kasacyjnych w obu sprawach (2.000 zł). Spółka wniosła zażalenie na opisane wyżej postanowienie domagając się jego zmiany i przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że błędne jest przyjęcie, że spółka wykazywała wysokie obroty, z których powinna pokryć opłaty wpisowe od skarg. Podała również, iż w celu zaspokojenia licznych wierzycieli zdecydowała się na redukcję zatrudnienia i spieniężeniu swojego majątku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zaskarżone postanowienie rozstrzygało kwestię kolejnego wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2013 r. Rozpoznając pierwszy wniosek w tej sprawie Sąd pierwszej instancji, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny badał zaistnienie przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Rozpoznanie kolejnych wniosków sprowadza się do ustalenia, czy okoliczności sprawy uległy zmianie, co uprawniałoby do zmiany prawomocnego postanowienia sądu. Zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd pierwszej instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczność sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Właściwie Sąd pierwszej instancji ocenił, że sytuacja finansowa spółki nie jest korzystna. Jednak w porównaniu do antologicznego okresu w 2014 r. wynik finansowy spółki poprawił się, a strata jest obecnie dwukrotnie mniejsza. Zasadnie też Sąd podkreślił, że spółka posiadała aktywa pieniężne w łącznej kwocie 5.927,57 zł, z których może uiścić wpis sądowy w obydwu sprawach zainicjowanych skargami kasacyjnymi. Kwota ta to suma pieniędzy, jakie znajdują się na rachunkach bankowych prowadzonych w: Deutsche Bank Polska S.A., PNB Paribas Bank Polska S.A., SK Bank. Należy podkreślić, że we wcześniejszym wniosku o przyznanie prawa pomocy – z dnia 22 kwietnia 2014 r. - spółka wskazywała środki finansowe jakie znajdują się Deutsche Bank Polska S.A., PNB Paribas Bank Polska S.A. i w ING BSK - Racibórz nie wskazywała zaś, że prowadzi rachunek w SK Bank. Tym samym nie jest wiadomym Sądowi, czy spółka posiada tylko te trzy wskazane przez nią na obecnym etapie postępowania rachunki bankowe, czy też istnieją jeszcze inne rachunki, na których ma zgromadzone środki finansowe. Z uwagi na powyższe zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego odmówiono jej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji