II FZ 591/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 790/13 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. Sp. z o. o. z siedzibą w N. (obecnie: Syndyka masy upadłości "G." Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w N.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 10 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za maj 2010 r. postanawia 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) umorzyć postępowanie zażaleniowe. W dniu 19 czerwca 2013 r. G. Sp. z o. o. z siedzibą w N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 10 maja 2013 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za maj 2010 r. Zarządzeniem z dnia 26 lipca 2013 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał Spółkę do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na powyżej powołane zarządzenie Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku załączono szereg dokumentów potwierdzających aktualną sytuację finansową skarżącej. Postanowieniem z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 790/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę G. Sp. z o. o. z siedzibą w N. wobec oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowieniem z dnia 3 lutego 2014 r., II FZ 1500/13) zażalenia Spółki na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na powyżej powołane rozstrzygnięcie spółka wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości oraz przekazania sprawy sądowi administracyjnemu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Do skargi kasacyjnej załączono postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 11 lutego 2014 r. o ogłoszeniu upadłości Spółki G. z możliwością zawarcia układu. Zarządzeniem z dnia 7 maja 2014 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał Spółkę do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi na powyżej powołane zarządzenie Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające aktualną sytuacją finansową skarżącej. Postanowieniem z dnia 27 października 2014 r., II FZ 1623/14, Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie oddalił zażalenie spółki w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy. Dodatkowo, pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. Syndyk masy upadłości Spółki zawiadomił Wojewódzki Sąd Administracyjny o postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia, Wydziału VIII Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 14 listopada 2014 r., VIII GUp 5/14/S o zmianie sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego wobec spółki z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego i o powołaniu Syndyka w osobie M. S.. Ponadto Syndyk zwrócił się do Sądu o przesyłanie wszelkiej korespondencji bezpośrednio do jego biura. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", skargę kasacyjną odrzucił. Pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. strona wniosła zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości oraz przekazania sprawy sądowi administracyjnemu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a przez to poprzez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd, co nastąpiło na skutek obciążenia strony wygórowanymi opłatami, których nie była ona w stanie uiścić przy jednoczesnej odmowie uwzględnienia wniosku strony o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia tych należności z uwagi na całkowity brak ekonomicznej zdolności do ich uregulowania. Do zażalenia załączono ponownie postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia, Wydziału VIII Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 14 listopada 2014 r., VIII GUp 5/14/S. Postanowieniem z dnia 3 września 2015 r., II FZ 591/15 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie do czasu złożenia przez Syndyka masy upadłości wyraźnego oświadczenia, że wstępuje on do prowadzonego postępowania oraz zajmuje konkretne stanowisko procesowe w sprawie. W piśmie z dnia 14 października 2015 r. Syndyk masy upadłości Spółki oświadczył, że nie wstępuje do postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż ustała przyczyna, dla której Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 3 września 2015 r., II FZ 591/15, NSA zawiesił postępowanie sądowe. Postępowanie to było bowiem zawieszone do momentu wyraźnego wstąpienia Syndyka do postępowania i zajęcia przez niego stanowiska procesowego w sprawie. Pismem z dnia 14 października 2015 r. Syndyk wyraźne oświadczył, że nie wstępuje do postępowania sądowego w sprawie II FZ 591/15 (I SA/Lu 790/13). Złożenie przez niego tego oświadczenia jest równoznaczne z ustaniem przyczyny zawieszenia postępowania sądowego w sprawie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie. W myśl art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.; dalej: p.u.n.), jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. służy przede wszystkim umożliwieniu syndykowi wstąpienia do postępowania ze względu na fakt, że to jemu, zgodnie z art. 144 p.u.n. przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Użyte w art. 144 ust. 1 p.u.n. wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu, oznacza, że upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. W rozpoznawanej sprawie - jak wskazano powyżej - Syndyk oświadczył, że nie wstępuje do zawieszonego postępowania sądowego, co jest równoznacznie z niepopieraniem zażalenia, wniesionego w dniu 30 stycznia 2015 r. przez pełnomocnika spółki (k. 143 - 146 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r., VIII GUp 5/14/S, Sąd Rejonowy dla Krakowa-Środmieścia w Krakowie w sprawie spółki: (1) zmienił sposób prowadzenia postępowania upadłościowego z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego, (2) odwołał dotychczasowego nadzorcę sądowego, (3) powołał Syndyka, (4) oddalił wniosek wierzyciela spółki o uchylenie zarządu własnego upadłego oraz ustanowienie zarządcy. Uwzględniając tę okoliczność w świetle art. 144 ust. 1 p.u.n. należy stwierdzić, że w dniu 30 stycznia 2015 r. (a więc w czasie, kiedy zastosowanie znajdował ww. przepis p.u.n., bowiem postanowienie Sądu upadłościowego wydano 14 listopada 2014 r.) zostało wniesione zażalenie popierane przez Syndyka. Jednakże pismem z dnia 14 października 2015 r. Syndyk to poparcie cofnął, odmawiając wstąpienia do zawieszonego postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny popiera w pełni stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 30 lipca 2015 r., II FZ 116/15, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, iż w świetle art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 144 ust. 1 p.u.n. złożenie przez syndyka masy upadłości oświadczenia, że nie wstępuje do zawieszonego postępowania sądowego, zainicjowanego przez zażalenie złożone przez tegoż syndyka, jest równoznaczne z cofnięciem zażalenia i uzasadnia umorzenie postępowania zażaleniowego. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie oświadczenie Syndyka jest równoznaczne z cofnięciem zażalenia na postanowienie WSA w Lublinie z dnia 23 grudnia 2014 r., I SA/Lu 790/13, w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. W konsekwencji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie zażaleniowe.