II FZ 605/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 385/13 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 26 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wartość niezaewidencjowanego przychodu za 2006 r. oraz należny ryczałt od niezaewidencjowanego przychodu za 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 385/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił T. T. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 385/13. Uzasadniając stanowisko Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia 26 listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w O. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 19 września 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wartość niezaewidencjonowanego przychodu za 2007 r. Skarżący w dniu 16 maja 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej wskazując, że w dniu 6 maja 2013 r. dowiedział się, iż ustanowiony w sprawie pełnomocnik zapomniał wysłać skargę na decyzję organu odwoławczego, o czym poinformował wnioskodawcę dopiero, kiedy sam zorientował się o zaniechaniu. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 385/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwana jako: "p.p.s.a.",), odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako złożony po upływie siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Doręczenie tego postanowienia nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego z dniem 11 lipca 2013 r. W związku z tym, że skarżący nie wniósł zażalenia na powyższe orzeczenie, WSA w Olsztynie postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Przesyłka zawierająca odpis postanowienia o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 30 lipca i 7 sierpnia 2013 r., nie została odebrana przez skarżącego, a następnie w dniu 19 sierpnia 2013 r. została zwrócona do Sądu. W dniu 22 listopada 2013 r. do Sądu I instancji wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane: "Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skarg kasacyjnych od postanowień WSA w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol 385/13 i I SA/Ol 386/13 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia tych skarg kasacyjnych". W uzasadnieniu skarżący podał, że o wydaniu powyższych postanowień powziął wiedzę w wyniku wizyty w siedzibie Izby Skarbowej w Olsztynie w dniu 15 listopada 2013 r., podczas której dowiedział się, że "sprawa odbyła się w lipcu". O postanowieniach nie miał wiedzy, gdyż nie miał możności ich odebrania z uwagi na nagłe oddelegowanie do ochrony na jeziorach w Węgorzewie i Giżycku, którą pełni jako Społeczny Strażnik Straży Wodnej. Do wniosku dołączono kopię oświadczenia z dnia 21 listopada 2013 r. złożonego przez B. W. z Gospodarstwa Rybackiego O., potwierdzającego, że skarżący jest strażnikiem społecznym Straży Rybackiej od 2007 r., biorąc przez cały ten czas czynny udział w walce z kłusownictwem i współpracując z Policją oraz strażnikami Państwowej Straży Rybackiej. W dniu 10 marca 2014 r. doradca podatkowy wniósł w imieniu skarżącego pismo z dnia 8 marca 2014 r. zatytułowane "Skarga kasacyjna na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol 385/13 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi". Pismo to zostało potraktowane jako zażalenie na postanowienie WSA z dnia 25 czerwca 2013 r. a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej złożony w dniu 22 listopada 2013 r. jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, zgodnie ze stanowiskiem strony wyrażonym w piśmie z dnia 26 marca 2014 r. Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. WSA w Olsztynie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji uznał, iż okoliczności na które powoływał się skarżący, dotyczące pełnienia przez niego funkcji Społecznego Strażnika Straży Wodnej nie mogą świadczyć o braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd I instancji zauważył, że doręczenie przesyłki pocztowej zawierającej to orzeczenie nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego w dniu 11 lipca 2013 r., a zatem 7 – dniowy termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie rozpoczął bieg w dniu 12 lipca 2013 r. i zakończył w dniu 18 lipca 2013 r. Dla skutecznego żądania przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia istotne było wykazanie przez skarżącego, że zaistniałe w jego przypadku przeszkody w dochowaniu ustawowego terminu miały miejsce we wskazanym wyżej okresie, a ponadto, jak już wyżej wskazano, że były one nagłe, niespodziewane i niemożliwe do przezwyciężenia. Zdaniem Sądu I instancji okoliczności powołane przez skarżącego nie mogły skutkować uwolnieniem go od konsekwencji niedochowania terminu, w sytuacji, gdy nie wskazywał, że odnosiły się one wprost do okresu biegu terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto nie uprawdopodobnił, by wystąpiły one nieoczekiwanie i w okolicznościach niepozwalających na takie zorganizowanie swej działalności, by możliwe było zapewnienie odbioru korespondencji z Sądu oraz w konsekwencji wniesienie środka zaskarżenia w terminie. WSA w Olsztynie podkreślił, że fakt pobytu poza wskazanym w skardze adresem do korespondencji, nie może uprawdopodobniać braku winy strony w uchybieniu terminu. Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 31 marca 2014 , domagał się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W piśmie podniesiono, iż nie można przypisać winy skarżącemu, gdyż zachował się on w sposób jaki można oczekiwać od przeciętnego obywatela. Podkreślono, że skarżący pomimo faktu, iż nie jest profesjonalistą, złożył wniosek o przywrócenie terminu i oczekiwał na termin rozprawy. Jednocześnie podniesiono, że fakt oddelegowania do ochrony wód należy uznać za nagły przypadek, który nie może skutkować odebraniem prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona uprawdopodobni, że nie mogła dokonać czynności w postępowaniu sądowym w ustawowym terminie bez swojej winy. Okoliczności potwierdzające brak winy strona winna wskazać w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu (art.87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Sąd I instancji słusznie zauważył, iż brak winy występuje np. w przypadku choroby strony czy pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Jednocześnie przyczyną niezawinionego niedokonania w terminie czynności procesowej mogą być także zdarzenia o nadzwyczajnym charakterze jak klęska żywiołowa czy też katastrofa. Analizując argumentację przedstawioną w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skoro bowiem skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu i oczekiwał na termin rozprawy to tym samym powinien zdawać sobie sprawę z możliwości pojawienia się korespondencji w związku z wszczętym postępowaniem sądowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjazd w takich okolicznościach poza miejsce zamieszkania bez uprzedniego zagwarantowania sobie jakiejkolwiek możliwości odbioru korespondencji jednoznacznie wskazuje na nie dochowanie należytej staranności w zabezpieczeniu własnego interesu. W tym kontekście argumenty podniesione w zażaleniu przez pełnomocnika, dotyczące tego, że skarżący nie zna procedur sądowoadministracyjnych oraz czasu ich trwania należy uznać za niezasadne. Sam fakt wszczęcia postępowania sądowego przez skarżącego powinien stworzyć u niego świadomość o możliwości pojawienia się korespondencji i w rezultacie, powinien podjąć on wszelkie działania zmierzające do jej podjĘcia, również w sytuacji dłuższego wyjazdu poza miejsce zamieszkania. Jednocześnie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionego oświadczenia Gospodarstwa Rybackiego O. nie wynika jednoznacznie czy skarżący przebywał poza miejscem zamieszkania nieustannie przez okres dwóch miesięcy, tj. od 1 czerwca 2013 r. do końca lipca 2013 r. Ponadto nie podejmował on także skierowanej do niego w późniejszym terminie korespondencji, która była awizowana w dniu 7 sierpnia 2013 r. (k. 30 akt sądowych). Tym samym nie można uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Brak jest zatem argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a., a tym samym ocena dokonana przez WSA w Olsztynie była prawidłowa, gdyz okoliczności powołane w zażaleniu jej nie podważyły. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.