II FZ 655/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt I SA/Go 278/17 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 24 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt I SA/Go 278/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.", odmówił R. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 124 marca 2016 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na wstępie Sąd wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 lipca 2017 r. (w sprawie o sygn. akt I SA/Go 432/16) i z dnia 13 lipca 2017 r. (w sprawie o sygn. akt I SA/Go 433/16), z uwagi na treść pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia 5 czerwca 2017 r. uzupełniającego braki formalne skargi, zarejestrowanej w sprawie o sygn. akt l SA/Go 432/16 oraz pisma pełnomocnika strony skarżącej z dnia 31 maja 2017 r. w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt l SA/Go 433/16, uznano te skargi za wniesione na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 24 marca 2016 r. o nr 1[...], 2[...], 3[...], 4[...], 5[...], 6[...], 7[...], 8[...], 9[...], 10[...], 11[...], 12[...]. Następnie, po rozdzieleniu, pod sygn. akt I SA/Go 278/17 zarejestrowano skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 24 marca 2016 r. nr 1[...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu pieszej instancji działania w zakresie rejestracji spraw, były w dużej mierze determinowane działaniami samego pełnomocnika w sprawach o sygn. akt I SA/Go 432/16 i I SA/Go 433/16. Na etapie, gdy postępowanie obejmowało te wymienione dwie sprawy, został ustanowiony pełnomocnik dla skarżącego. Podjął on określone procesowe działania. Z akt sprawy o sygn. I SA/Go 432/16 wynika też, że legitymujący się upoważnieniem udzielonym przez pełnomocnika skarżącego aplikant adwokacki w dniu 5 czerwca 2017 r. w Wydziale Informacji Sądowej uzyskała do wglądu całość akt sprawy o sygn. akt I SA/Go 432/16 oraz wykonał fotokopie z akt sądowych. Następnie w piśmie datowanym na ten sam dzień, pełnomocnik skarżącego wskazał daty i numery zaskarżonych przez skarżącego postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze. W tych samych aktach, z którymi pełnomocnik zapoznał się w dniu 5 czerwca 2017 r., Dyrektor Izby Skarbowej w udzielonych odpowiedziach na skargi na ww. postanowienia (również na postanowienie będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie) wskazywał, że skarga skarżącego z dnia 31 października 2016 r. została wniesiona po upływie 30 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), w związku z czym wnosi o jej odrzucenie. Z tych też pism wynikała data doręczenia postanowienia stronie oraz informacja, że złożona poprzednio skarga z dnia 5 października 2016 r. na ww. postanowienie, została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Go 367/16, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu pierwszej instancji, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie ustała w dniu 5 czerwca 2017 r., a więc w dniu, w którym pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy i wykonał z nich fotokopie. W opinii Sądu jest to data, w której pełnomocnik strony uzyskał wiedzę o sprawie, a przede wszystkim co do postanowienia będącego przedmiotem skargi. Świadczy o tym jego pismo z dnia 5 czerwca 2017 r. w którym wskazuje na daty i numery zaskarżonych postanowień. Jest to też moment, w którym, zdaniem Sądu, ustała przyczyna uchybienia terminowi. Oznacza to, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., biegł od dnia 6 czerwca 2017 r. i upłynął w dniu 12 czerwca 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony 31 lipca 2017 r., a więc po upływie ww. terminu. Późniejsze doręczenie pełnomocnikowi skarżącego postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 18 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 278/17, nie może być traktowane jako początek biegu siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdyż rzeczywistą datą ustania przyczyny uchybienia jest dzień 5 czerwca 2017 r., kiedy pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Zdaniem Sądu pośrednio potwierdził to sam pełnomocnik, który we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wniesionym w sprawie o sygn. akt I SA/Go 432/16 stwierdził, że w dniu 5 czerwca 2017 r. zapoznano się w siedzibie Sądu z aktami sprawy, w związku z czym tego też dnia ustała przyczyna uniemożlwiająca dochowanie terminu. Na potwierdzeniem swojego stanowiska Sąd powołał się na przedstawiony przez samego pełnomocnika pogląd, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi do sądu, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika. Skoro w sprawie taka możliwość powstała w dniu 5 czerwca 2017 r., co jednocześnie oznacza ustanie przyczyny uzasadniającej uchybienie przed upływem 30 dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu, które nastąpiło 1 czerwca 2017 r. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest spóźniony. 2. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przez adwokata udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte ani w całości ani w części. Autor zażalenia podniósł zarzut naruszenia art. 87 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że siedmiodniowy bieg o którym mowa w tym przepisie biegł od dnia 5 czerwca 2017 r., podczas gdy uznać należy, że termin ten został zachowany i biegł od dnia doręczenia postanowienia z dnia 18 lipca 2017 r. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek może postanowić przywrócenie terminu przy spełnieniu dodatkowych okoliczności wynikających z ustawy. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem złożenia wniosku o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Dokonując w pierwszej kolejności oceny spełnienia przesłanek formalnych dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożonego przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika skarżącego w dniu 31 lipca 2017 r., słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, iż wniosek ten jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że sformułowana we wniosku przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 5 czerwca 2017 r., czyli w dniu, w którym aplikant adwokacki zapoznał się z aktami sprawy. Siedmiodniowy termin na złożenie takiego wniosku wraz ze skargą upływał zatem w dniu 12 czerwca 2017 r. Tymczasem wniosek został nadany w placówce pocztowej w dniu 31 lipca 2017 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a., co uzasadniało jego odrzucenie. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Zgodnie z art. 254 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.