II FZ 73/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. P. – S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 858/12 oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. – S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 858/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek E. P. – S. (dalej jako: "Strona", "Skarżąca") o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że wraz ze skargą na decyzję dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 kwietnia 2012 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2005 r. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, z którego wynikało, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem Z. S., matką E. P. oraz małoletnim synem D. S. Strona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.700 brutto miesięcznie. W roku 2011 osiągnęła, z tego tytułu, dochód w wysokości 40.763,16 zł. Ponadto prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "E. P. – S. transport osobowo – towarowy", z której uzyskuje dochód w wysokości 6.800 zł miesięcznie. W 2011 r. dochód osiągnięty z tego tytułu wyniósł 151.615,04 zł, przy przychodzie na poziomie 5.274.098,76 zł. Z bilansu firmy za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 maja 2012 r. wynika, że dochód z tej działalności wyniósł 83.386,29 zł przy przychodzie na poziomie 2.129 613,17 zł. Skarżąca jest posiadaczką konta osobistego w Banku, na którym w dniu 26 czerwca 2012 r., zgromadzona była kwota 503 zł, a także konta firmowego, którego saldo na dzień 29 czerwca 2012 r. wyniosło 115.547,75 zł. Poza tym posiada dom o pow. 250 m² i nieruchomość rolną o pow. 1 ha, a wraz z mężem, szereg pojazdów mechanicznych o łącznej wartości 5.251626,53 zł służących do prowadzenia działalności gospodarczej. Z. S. współpracuje ze Stroną w prowadzeniu wymienionej wyżej działalności, a także jest właścicielem ½ części mieszkania o pow. 25 m² oraz nieruchomości rolnej o pow. 30 a. Natomiast E. P. otrzymuje emeryturę w kwocie 1089,05 zł netto miesięcznie. Według oświadczenia miesięczne wydatki rodziny obejmują koszty utrzymania w kwocie 1500 zł, a dodatkowo obowiązkowe opłaty za media, w tym: za energię elektryczną (519 zł), za wodę i odprowadzanie ścieków (400 zł), za telefony (200 zł), koszty leków dla E. P. (ok. 300 – 400 zł), poza tym koszt podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości (rata kwartalna 319 zł) i polisa ubezpieczeniowa na dom (638 zł rocznie). Skarżąca stwierdziła ponadto, że nie posiada żadnych oszczędności i jest zapożyczona u osób prywatnych na kwotę 200.000 zł. Dodatkowo spłaca dwa kredyty zaciągnięte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę 1.001.850 zł. Miesięczne raty tych kredytów wynoszą ok. 50.000 zł Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia twierdząc, że spłaca wysokie kredyty, co powoduje bilans ujemny w domowym budżecie i nie pozwala na wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że Skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanki koniecznej dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."), uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Strona zaskarżyła w całości powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 243 § 1 w zw. z art. 246 § 1 p.p.s.a., polegające na odmówieniu zwolnienia od kosztów sądowych pomimo wykazania, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej spawie wiadomym jest, że dochód rodziny wynosi 10.000 zł miesięcznie, natomiast deklarowane i udokumentowane wydatki stanowią kwotę ok. 3.000 zł. Dlatego też Sąd podzielił zdanie Sądu pierwszej instancji, że pozostała do dyspozycji kwota jest wystarczająca na poniesienie ciężaru kosztów sądowych. W ocenie Sądu niewiarygodne jest twierdzenie Skarżącej dotyczące braku możliwości wygospodarowania środków na zapłatę kosztów sądowych, ponieważ wiadomo, że bez jakichkolwiek opóźnień dokonuje ona spłat swych kredytów. Nie podniosła też, że w związku z ich spłatą nie była w stanie zabezpieczyć podstawowych potrzeb życiowych. Nie korzysta z instytucjonalnej pomocy społecznej, jak również nie wykazuje żadnych zaległości czy opóźnień w uregulowaniu bieżących zobowiązań. Oznacza to, w przeciwieństwie do twierdzeń Skarżącej, że podnoszona spłata kredytów nie jest aż tak poważnym obciążeniem dla domowego budżetu albo posiada ona dodatkowe dochody, których nie ujawnia. Należy także zwrócić uwagę na to, że Skarżąca ma dwa źródła stałego dochodu. Prowadzona przez nią działalność gospodarcza uzyskuje wysokie obroty, firma działa bez żadnych widocznych przestojów i problemów, zachowując płynność finansową. Ponadto pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym matka Skarżącej także posiada stałe źródło utrzymania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.