II FZ 742/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia Stefan Babiarz, , , po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. S. (S.) na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1406/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. S. (S.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 października 2017 r., I SA/Gd 1406/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił I. S. (zwanej dalej wnioskodawczynią) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd I stancji wynika, że we wniosku strona wskazała, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione grożącą jej znaczną szkodą. Organ I instancji przeniósł na nią odpowiedzialność z tytułu zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od marca do października 2011 r. na łączną kwotę 17.143,91 zł. Jednocześnie organ inną decyzją przeniósł na nią odpowiedzialność z tytułu podatku VAT za okres od kwietnia do listopada 2011 r. w kwocie 157.441,53 zł. Tymczasem wnioskodawczyni takich środków nie posiada. Samotnie wychowuje 10- letnią córkę, mieszka u rodziców. Do lutego 2017 r. pozostawała osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, od lutego 2017 r. podjęła pracę w wymiarze 1/10 etatu za wynagrodzeniem odpowiadającym proporcjonalnie wynagrodzeniu minimalnemu. Poza przychodami z tej umowy o pracę jej jedynym źródłem dochodów są alimenty umowne na rzecz córki w kwocie 1000 zł oraz świadczenie wychowawcze (500+), przysługujące z tytułu wychowania córki. Otrzymywane dochody ledwo wystarczają jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz córki. Skarżąca podniosła, że nie ma oszczędności, ani majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie uwzględnił wniosku, wskazując, że podnoszone przez skarżącą okoliczności co do możliwości wystąpienia opisanych zagrożeń nie zostały poparte aktualnymi i pełnymi danymi, odnoszącymi się do jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Skarżąca poza kopią umowy o pracę z dnia 1 lutego 2017 r. nie przedstawiła danych dotyczących wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, posiadanych wierzytelności. Załączona do wniosku kopia decyzji Prezydenta Miasta dotyczy przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz córki za okres od dnia 1 września 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Sąd przyznał, że kwota wynikająca z zaskarżonej decyzji jest wysoka, jednak wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ma charakter odwracalny. W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty orzeczonej w decyzji. Jednocześnie sąd zaznaczył, że fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Zauważył ponadto, że dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Wykonanie decyzji nie odbędzie się z uszczerbkiem dla małoletniej córki skarżącej. Koszty jej utrzymania w wysokości 1000 zł ponosi ojciec. W wyniku egzekucji nie dojdzie więc do wyegzekwowania środków pieniężnych, które mogłyby zagrozić egzystencji członka rodziny wnioskodawczyni. Sąd zaznaczył, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Sąd doszedł do przekonania, że egzekucja należności fiskalnych nie doprowadzi do zagrożenia egzystencjalnego samej podatniczki, jak i jej córki. Zatem fakt wykonania zaskarżonej decyzji nie doprowadzi do wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia u skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko natomiast taka sytuacja uzasadniałaby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W zażaleniu na powyższe wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 63 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej: p.p.s.a) przez błędne wskazanie, że nie wykazała ważnego interesu uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Trafnie zauważył sąd I instancji w uzasadnieniu, że strona nie przestawiła dokładnie swojej aktualnej sytuacji majątkowej – m.in. wyciągów z rachunków bankowych. Dostarczyła je dopiero wraz z wniesionym zażaleniem. Zasadnie również sąd I instancji wskazał, że na skutek egzekucji egzystencja skarżącej nie zostanie zagrożona. Po pierwsze – strona mieszka u rodziców, zatem nie istnieje konieczność sprzedaży nieruchomości, która to okoliczność przemawiałaby za wstrzymaniem wykonania decyzji. Niewątpliwie gdyby skarżąca zmuszona była sprzedać swoje mieszkanie, w którym mieszka z córką- groziłoby to powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Po drugie – córka skarżącej otrzymuje alimenty od ojca. Są to pieniądze, które nie należą do strony, zatem niemożliwa jest egzekucja z tych środków. Po trzecie - świadczenie 500+, jakie strona otrzymuje również przyznawane jest na dziecko, zatem także nie zostanie objęte egzekucją. Wysokość dochodzonej kwoty nie jest przesłanką przemawiającą za wstrzymaniem wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2015 r., I FSK 2069/14). Egzekucja będzie prowadzona z majątku skarżącej, a jeżeli skarżąca takiego nie posiada – z jej wynagrodzenia. Nie przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji porównanie kwoty zarobków strony – pracującej na 1/10 etatu – z kwotą zaległości podatkowych. Nie jest to bowiem przesłanka, o jakiej mówi ustawodawca. Odpowiedzialność strony wynika z funkcji, jaką skarżąca pełniła w spółce z o.o. i decyzji o odpowiedzialności skarżącej jako byłej prezes zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Należy także mieć na względzie, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania podejmowane jest na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi. Każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wskazania takich skutków leży po stronie skarżącej składającej stosowny wniosek. W niniejszym postępowaniu strona nie wykazała przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.