II FZ 754/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2980/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2980/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. K. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 czerwca 2017 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący we wniosku zawartym w skardze z dnia 1 sierpnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrócił się na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 17 marca 2017 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje "realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Sporna decyzja dotyczy zobowiązań na łączną kwotę ponad 600 000 zł, natomiast skarżący posiada na utrzymaniu małżonkę i dzieci, jak też prowadzi działalność gospodarczą w ramach której zatrudnia trzech pracowników. Wykonanie decyzji może spowodować konieczność zwolnienia pracowników, jak też pozbawić rodzinę skarżącego środków utrzymania. Dodatkowo skarżący powołał się na fakt uzyskania straty w działalności gospodarczej za 2015 r. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, iż skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości istnienia przesłanek oznaczonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie sądu pierwszej instancji uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania skarżący powołał się jedynie na przypuszczalne skutki przymusowego egzekwowania zaskarżonej decyzji, bez uprawdopodobnienia choćby wystąpienia tych zagrożeń oraz zestawienia ich z osiąganymi dochodami. Podane przez skarżącego okoliczności, w zestawieniu jedynie z możliwością prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie wskazują, zdaniem sądu pierwszej instancji, że konieczne jest wstrzymanie wykonania decyzji na obecnym etapie postępowania. Skarżący nie przedstawił ani stanu swojego rachunku bankowego, ani wielkości przychodów osiąganych w ramach działalności gospodarczej (nie złożył bilansu ani rachunku zysków i strat). Natomiast z deklaracji podatkowej za 2015 r., a zatem nawet nie za ostatni rok podatkowy, wynika przychód w wysokości 462 926,09 zł, który, co do zasady, stwarza możliwości częściowego choćby wykonania decyzji. Tym samym brak było danych niezbędnych do oceny możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w sposób korzystny dla strony. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie żądając jego zmiany i wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. W ocenie strony, wskazane we wniosku okoliczności uzasadniały wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na przesłankę wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację wniosku, w szczególności podkreślono, że wykonanie decyzji spowoduje brak możliwości wypłat wynagrodzeń pracownikom, paraliż prowadzonej działalności i ryzyko wypowiedzenia umów, których stroną jest skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, iż w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania skarżący powołał się bowiem jedynie na przypuszczalne skutki przymusowego egzekwowania zaskarżonej decyzji. W ocenie NSA wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wskazany we wniosku i powtórzony w zażaleniu obowiązek ponoszenia wydatków związanych z prowadzoną działalnością nie jest okolicznością szczególną i związany jest z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc się do argumentu skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje brak możliwości wypłaty wynagrodzeń dla zatrudnianych przez skarżącego pracowników Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że w przypadku zablokowania konta pracodawcy przez komornika wypłata środków na wynagrodzenia pracowników będzie się odbywała na podstawie art. 81 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) dalej w skrócie "u.p.e.a.". Zgodnie bowiem z art. 81 § 4 u.p.e.a. wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu. Przepis ten stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia (art. 81 § 5 u.p.e.a.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.