II FZ 820/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 524/15 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2015 r., sygn. akr I SA/Kr 524/15, mocą którego oddalono wniosek B. W. (dalej: skarżący, strona) o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach orzeczenia Sąd podał, że z treści wniosku, oświadczenia oraz nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Na mocy wyroku rozwodowego zobowiązany jest do uiszczania alimentów na rzecz byłej żony oraz dwojga małoletnich dzieci – w kwocie 1000 zł na każdą z tych osób. Skarżący podał, że z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód ok. 3000 zł miesięcznie. Z historii transakcji na rachunku bankowym wynika, że od lutego do kwietnia 2015 r. otrzymywał co kilka tygodni wpłaty z ZUS. W 2014 r. uzyskał dochód w wysokości 37 635,58 zł, przy przychodzie na poziomie 132 252,48 zł. Jest zadłużony w stosunku do Funduszu Alimentacyjnego na kwotę 11 235,34 zł. Skarżący przedłożył faktury za gaz, wodę, energię elektryczną. Wraz z E. W. skarżący jest współwłaścicielem, na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, trzech nieruchomości, znajdujących się w K., z których jedna jest zabudowana domem o powierzchni 150 m2. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W orzeczeniu podkreślono, że skarżący nie wyjaśnił, z czym związane są przelewy z ZUS, nie przedstawił też spisu miesięcznych wydatków. Nadto wątpliwości orzekającego wzbudził fakt, że faktury za media wskazują inny adres, niż adres zamieszkania skarżącego. B. W. w sprzeciwie wyjaśnił, że faktury wystawiane są na jego obecną żonę i wskazują aktualny adres jego zamieszkania. Natomiast w korespondencji z organami administracji i sądami podaje adres poprzedni, gdzie nadal jest zameldowany. Natomiast świadczenia z ZUS określił jako "incydentalne". W sprzeciwie skarżący nie przedstawił spisu miesięcznych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek nie jest zasadny. Przywoławszy treść art. 245 § 1, 246 i art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd stwierdził, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący został na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwany do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji, ponieważ dane zawarte we wniosku były niepełne. Skarżący zrealizował wezwanie referendarza jedynie częściowo. W sprzeciwie wyjaśnił w sposób przekonujący rozbieżność pomiędzy adresem wskazanym na fakturach za media a adresem podawanym przez niego jako adres do korespondencji. Nie wyjaśnił jednak w sposób precyzyjny, z czym związane są świadczenia otrzymywane przez niego z ZUS, ograniczając się do niewiele mówiącego stwierdzenia, że mają one charakter incydentalny. Sąd zauważył, że w okresie od 27 lutego do 10 kwietnia 2015 r. (niewiele ponad jeden miesiąc) suma tych świadczeń przekroczyła 3000 zł. Dla oceny majątkowej i zarobkowej sytuacji skarżącego niezbędne jest wyjaśnienie, z czym owe świadczenia się wiążą i ocena, czy skarżący może liczyć na podobne świadczenia w przyszłości. Obowiązku przedłożenia spisu miesięcznych wydatków skarżący nie zrealizował w ogóle. Dlatego Sąd uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania mu prawa pomocy. W zażaleniu na to postanowienie skarżący stwierdził, że do wniosku dołączył kopie faktur potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków wraz z wyjaśnieniem aktualnej sytuacji rodzinnej, natomiast świadczenie z ZUS otrzymywane przez skarżącego nie mogło "wpływać w sposób przesądzający" na sytuację majątkową skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne, ponieważ zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jak prawidłowo wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, to na skarżącym ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek pełnego i rzetelnego opisania swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Tylko bowiem w przypadku dysponowania wszystkimi informacjami dotyczącymi tych kwestii sąd może rozważyć, czy zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy przewidziane w art. 246 p.p.s.a. Uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości i rzetelności przedstawionych danych są samoistną przesłanką oddalenia wniosku. W analizowanej sprawie skarżący przedstawił swoją sytuację w sposób wybiórczy. Prawidłowo zauważył Sąd pierwszej instancji, że skarżący w ciągu miesiąca otrzymał z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych około 3000 zł, unikając udzielenia Sądowi informacji dotyczących tych świadczeń, także w postępowaniu zażaleniowym. Tymczasem są to wpływy, których wysokość umożliwia uiszczenie wpisu od skargi w tej sprawie. Nie można też podzielić opinii skarżącego, zgodnie z którą załączenie do wniosku trzech faktur wystawionych na obecną żonę skarżącego jest wypełnieniem obowiązku przedłożenia spisu ponoszonych wydatków. Nie sposób przyjąć, że skarżący nie ponosi żadnych wydatków na jedzenie, leczenie, ubrania czy środki czystości, skoro, jak twierdzi, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Oświadczenie skarżącego jest więc w tym zakresie niewiarygodne. Wydatki na media w budynkach przy ul. P. i ul. J. w T. z faktur adresowanych na żonę skarżący ujawnił Sądowi jako własne. W tych okolicznościach nie sposób dać wiary oświadczeniu skarżącego, że prowadzi gospodarstwo domowe sam. Wypełniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący winien był zamieścić także informacje dotyczące wszystkich osób, z którymi obecnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie ma przy tym dla sprawy znaczenia to, że skarżący z żoną ma ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący nie zawarł więc we wniosku informacji kluczowych z punktu widzenia postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Wziąwszy pod uwagę powyższe nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, jakoby skarżący wyjaśnił w sposób przekonujący rozbieżności między adresem do korespondencji a adresem wskazanym na fakturach. Z tych rozbieżności wynika bowiem, że skarżący nierzetelnie opisał swoją sytuację rodzinną, bowiem twierdził we wniosku, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a z faktur wynika, że tak nie jest. Pomimo niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji tej okoliczności kwestionowane postanowienie odpowiada prawu, bowiem skarżący bez wątpienia nierzetelnie przedstawił swoją sytuację materialną, co wyklucza przyznanie mu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.