II FZ 825/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa, , , po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. R. – M. i R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 708/12 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. R. – M. i R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt. I SA/Po 708/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. R. – M. i R. – M. - zwanych dalej "Skarżącymi", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 maja 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, iż Skarżący zawarli w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podali, że zapłata wymierzonego podatku będzie jednoznaczna z powstaniem po ich stronie znacznej szkody. Odnosząc się do tego wniosku Sąd pierwszej instancji wskazał, że to na Skarżących spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, że w ich sytuacji zachodzą okoliczności wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazali, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody. W uzasadnieniu, w szczególności nie przedstawili, jaki jest ich stan finansowy i jakie konkretnie skutki wywołałoby wykonanie decyzji. Skarżący nie wyjaśnili także na czym miałoby polegać spowodowanie wobec nich trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 61 § 3 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 maja 2012 r. w sytuacji gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż wykonanie decyzji spowoduje wyrządzenie Skarżącym znacznej szkody. Uzasadniając zażalenie Skarżący wskazali, iż Sąd pierwszej instancji dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przeciwko Skarżącym prowadzonych jest wiele czynności egzekucyjnych mających na celu wyegzekwowanie należności wynikających z wystawionych już tytułów wykonawczych. Tym samym wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej spowoduje, że Skarżący zapłacą podatek w wysokości wskazanej w ww. decyzji. W ocenie Skarżących, powyższa zapłata należności spowoduje, że Skarżący nie będą w stanie dokonywać spłat należności wynikających z wystawionych już tytułów wykonawczych. W związku z tym Skarżący w celu spłacenia należności, będą zmuszeni do zaciągnięcia kredytu i opłacania jego kosztów oraz odsetek (co w dzisiejszych czasach stanowi wysoką kwotę). Powyższe oznacza dla Skarżących powstanie po ich stronie znacznej szkody majątkowej, albowiem wyrządzona szkoda (zapłata odsetek oraz kosztów kredytowych) nie zostanie Skarżącym wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia (zapłatę podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał przy tym na brak kompetencji sądu administracyjnego do przeprowadzania z urzędu postępowania wyjaśniającego w zakresie ewentualnego zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Analizując argumentację zaprezentowaną przez Skarżących w toku niniejszego postępowania wpadkowego uznać należy, że Skarżący nie wykazali, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się do lakonicznych stwierdzeń, że zapłata będzie jednoznaczna z powstaniem po stronie Skarżących znacznej szkody w rozumieniu "art. 61 § 3 k.p.a.", a majątek Skarżących ulegnie uszczupleniu o równowartość kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący nie wykazali, iż zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, gdzie Skarżący upatrują niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem Skarżących było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Inicjatywa w tym zakresie należy do strony, a podanie lakonicznych informacji i niepoparcie ich stosownymi dokumentami prowadzi do uznania, iż strona nie wywiązała się z obowiązku wykazania w wystarczającym stopniu istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ogólnikowość złożonego w niniejszej sprawie wniosku nie pozwalała na zweryfikowanie, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stąd też uznać należy, że brak było danych uprawniających do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., co świadczy o zgodności z prawem skarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 61 § 3 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie spełniając wymogi zawarte w art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i odniósł się do argumentacji zawartej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Podkreślić jeszcze raz należy, iż to strona ma wskazać okoliczności uzasadniające wniosek, a obowiązkiem sądu jest je ocenić. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób wyraźny wskazuje przyczyny nieuwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.