II FZ 828/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, , , po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. z siedzibą w C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 290/11 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 4 marca 2011 r. nr (...) w przedmiocie podatku od gier za okres od stycznia do czerwca 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 290/11, mocą którego oddalono wniosek T. sp. z o.o. w C. (dalej zwana Spółką) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że Spółka we wniosku podała, iż jest uprawniona do prowadzenia działalności związanej z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 2.550.000,00 zł, a wartość środków trwałych 3.093.290,54 zł. W roku obrotowym 2010 Spółka poniosła stratę w wysokości 508.189,96 zł. Spółka posiada na rachunku bankowym kwotę 12.091,07 zł. Pełnomocnik podkreślił, że w wyniku wprowadzenia nowych przepisów w zakresie opodatkowania gier na automatach o niskich wygranych Spółka zmuszona była zapłacić o ponad 200% więcej podatku, niż przed zmianą przepisów. Dążąc do zrównoważenia zwiększonych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej skarżąca zmuszona była do redukcji zatrudnienia. Źródłem kłopotów skarżącej jest również wstrzymanie wydawania zezwoleń na działalność gospodarczą przez nią prowadzoną. Spółka wskazywała ponadto, że o pogorszeniu się jej kondycji finansowej świadczy także systematyczne zmniejszanie się liczby wykorzystywanych przez nią automatów do gry. Okoliczności te powodują, że sytuacja finansowa skarżącej jest obecnie trudna. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał wniosku za zasadny. Na wstępie wskazał na treść art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - i stwierdził, że z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Sąd stwierdził, że z przedstawionych przez Spółkę informacji nie wynika, aby utraciła ona płynność finansową. Z urzędu Sąd zauważył, że pomimo wskazywanej przez Spółkę trudnej sytuacji finansowej na jej koncie bankowym zarówno w okresie 22-25 lipca 2011 r. jak i w okresie od 23 do 30 sierpnia 2011 r. (wyciąg załączony do wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 468/11) znajdowały się środki finansowe w kwocie odpowiednio 12.674,50 w lipcu i 28.950,46 zł w sierpniu. Spółka posiadała zatem na koncie środki pieniężne pozwalające na poniesienie kosztów postępowania. Odnosząc się do straty poniesionej za ostatni rok obrotowy Sąd stwierdził, że sam fakt poniesienia straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Strata powstaje bowiem na skutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Argumentów za stanowiskiem przeciwnym nie dostarcza w ocenie Sądu również wniesiony sprzeciw, w którym brak jest konkretnych danych wskazujących na pogorszenie się kondycji finansowej Spółki. Pełnomocnik ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, że uzyskiwane wpływy z trudem wystarczają na regulowanie bieżących należności, w szczególności drastycznie wysokiego podatku od gier. Uwzględniając wskazane okoliczności sprawy, w tym również poniesioną stratę i wzrost zobowiązań, nie można stwierdzić, że Spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych związanych z wywołanym jej skargą postępowaniem. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przez uznanie, że nie zaszły w niniejszej sprawie przesłanki do zwolnienia jej z jakiejkolwiek części kosztów sądowych. Skarżąca podkreśliła, że uzyskiwane wpływy z trudnością wystarczają jej na regulowanie bieżących należności, w szczególności "drastycznie wysokiego" podatku od posiadanych automatów. Posiadany majątek nie może zostać spieniężony, bo stanowią go w głównej mierze automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być eksploatowane tylko do czasu wygaśnięcia licencji, a nowe nie będą udzielane. Sprzedaż majątku trwałego jest wykluczona, bo to jedyne źródło dochodu Skarżącej, a sprzedaż nieruchomości miałaby charakter nieodwracalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Jak prawidłowo podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, przepis art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. reguluje instytucję statuującą wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów w postępowaniach sądowoadministracyjnych przez ich strony, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., a znajdującej swe umocowanie w art. 84 Konstytucji. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe, co sprowadza realne ryzyko naruszenia jej prawa do sądu. W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że przede wszystkim w świetle stanu konta Spółki, ale także uzyskiwania przez nią znacznych przychodów i wartości majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Skarżąca w istocie nie wykazała, że boryka się z groźbą niewypłacalności - przedłożone dokumenty świadczą o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Prawidłowo Sąd podkreślił, że wykazanie w danym roku podatkowym starty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. W niniejszej sprawie Skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów na ryzyko utraty płynności finansowej, a jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej są gołosłowne. Jeśli chodzi o argument Strony o niemożliwości wyzbycia się części majątku, a która to kwestia nie stanęła przecież u podstaw oddalenia wniosku przez Sąd, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie jest bowiem prawdopodobne twierdzenie Strony, że jej majątek stanowią niemal wyłącznie automaty do gier o niskich wygranych, wziąwszy pod uwagę treść przedłożonego bilansu i wartość aktywów. Rozważania o konsekwencjach wyzbycia się nieruchomości należy również uznać za nieistotne dla rozstrzygnięcia, gdyż Sąd pierwszej instancji takich działań od Spółki nie oczekiwał. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił.