II FZ 843/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt I SA/Po 908/16 odrzucające zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16 w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia wierzytelności pieniężnych z tytułu umowy dzierżawy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 5 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie P. B. na postanowienie tego Sądu z 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 12 kwietnia 2016 r., w przedmiocie zajęcia wierzytelności pieniężnych z tytułu umowy dzierżawy. Sąd wskazał, iż postanowieniem z 14 września 2016 r. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 908/16, oddalające wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący złożył zażalenie od powyższego postanowienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w związku ze zmianą brzmienia art. 260 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658, dalej "ustawa nowelizująca"), wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje referendarz sądowy, a wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od takiego orzeczenia, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia lub utrzymuje w mocy. Zatem zdaniem Sądu mając na uwadze aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a. na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sadowego nie przysługuje zażalenie do NSA. W zażaleniu skarżący podniósł, iż jego dochody drastycznie spadły z powodu zamknięcia jego firmy przez prokuratora i nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa nowelizująca, modyfikująca – w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa – m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Znacznej zmianie uległ, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, m.in. art. 260 p.p.s.a. Przepis ten przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy przez zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 p.p.s.a. in fine, w brzmieniu sprzed dnia 15 sierpnia 2015 r.). Obecnie w świetle art. 260 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym – w przeciwieństwie np. do art. 258 § 4 p.p.s.a. (przewidującego w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość wydawania zarządzeń lub postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., przez sąd) – nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. Wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie, jak to wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 14 września 2016 r. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. Zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje taki środek zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.