II FZ 859/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 843/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania prowadzonego w zakresie nabycia przez płatnika ulgi w podatku rolnym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. 1. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2012 r., I SA/Po 843/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił R. P. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu z dnia 11 czerwca 2012r. w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 sierpnia 2011 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania prowadzonego w zakresie nabycia przez płatnika ulgi w podatku rolnym. W uzasadnieniu sąd wskazał, że pismem datowanym na 3 sierpnia 2012r. - wniesionym do sądu 6 sierpnia 2012r. – podatnik ponownie wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 11 czerwca 2012r. jednocześnie składając wniosek ewentualny o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w przypadku gdyby nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Natomiast w piśmie bez tytułu, datowanym na dzień 17 sierpnia 2012r. – nadanym do sądu w dniu 17 sierpnia 2012r., podatnik stwierdził m.in., że wnosi "zażalenie do NSA na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 2 sierpnia 2012r. i wnioskuje uchylenie w całości". W związku z powyższym sąd wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 11 czerwca 2012 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony. Odwołując się do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej: p.p.s.a. - oraz art. 87 p.p.s.a. sąd wskazał, że skarżący w ogóle nie powołał okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 11 czerwca 2012r. Co więcej złożył ponowne zażalenia na to postanowienie z dnia 11 czerwca 2012r., w sytuacji gdy pierwsze z zażaleń zostało odrzucone postanowieniem z 2 sierpnia 2012r. W opinii sądu podatnik nie zdawał sobie jednak sprawy z odrzucenia wcześniejszego zażalenia albowiem postanowienie z dnia 2 sierpnia 2012r. zostało mu doręczone dopiero w dniu 10 sierpnia 2012 r. Sąd uznał, że skoro podatnik w ogóle nie wskazał okoliczności, które spowodowały uchybienie terminowi to nie uprawdopodobnił on braku winy w niezachowaniu terminu. Dlatego nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. 2. W zażaleniu podatnik wniósł o uchylenie zaskarżono postanowienia, jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. 3. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu tego terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z podanych powyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w uchybieniu. Takie przywrócenie uchybienia terminu prowadzi do stworzenia sytuacji, w której uchybiony termin dla dokonania określonej czynności rozpoczyna swój bieg na nowo, a jego przywrócenie należy do kompetencji sądu (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 432). Jednakże warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu, powodowanie przez uchybienie terminu dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Ponadto, przywrócenie terminu może nastąpić jedynie na wniosek podmiotu, który terminowi uchybił. Natomiast zgodnie z art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (który to przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi). Natomiast w przypadku nie uzupełnienia lub nie poprawienia pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. 4. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu z dnia 11 czerwca 2012r. w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego bez podania przyczyny oraz wskazania braku winu w uchybieniu terminu do złożenia takiego wniosku, jakkolwiek dokonał uchybionej czynności umieszczając w tym piśmie zażalenie na postanowienie sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sytuacji sąd pierwszej instancji powinien był wezwać skarżącego do uzupełnienia braków wniosku poprzez wskazanie przyczyn uchybienia terminu do złożenia zażalenia. W takiej bowiem sytuacji brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Dlatego też w tej sytuacji rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu bez wezwania do jego uzupełniania sąd pierwszej instancji naruszył art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie sąd pierwszej instancji wezwie skarżącego do uzupełnienia braków wniosku poprzez wskazanie przyczyn uchybienia terminu do złożenia zażalenia. 5. Mając na powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji