II FZ 88/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 312/25 w przedmiocie odrzucenia skargi na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 maja 2025 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie 2. zwrócić A. W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 (sto) złotych, Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 312/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A. W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zarządzeniem z 11 lipca 2025 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL Skarżącej w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie wraz z pouczeniem o skutkach jego niewykonania w wyznaczonym terminie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 1 sierpnia 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 37 akt sądowych). W dniu 11 sierpnia 2025 r. pełnomocnik Skarżącej przesłał na adres skrzynki podawczej Sądu (e-PUAP) pismo procesowe, w którym podał numer PESEL. Sąd stwierdził, że pełnomocnik Skarżącej mimo precyzyjnego wskazania, o uzupełnienie jakich braków się go wzywa oraz pouczenia o konsekwencjach grożących w razie nie wykonania wezwania, nie usunął braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Termin do wykonania wezwania upływał bowiem 8 sierpnia 2025 r. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 74a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a.") stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, przez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczone zostało pełnomocnikowi Strony z naruszeniem art. 74a § 1 pkt 3 P.p.s.a. - tj. sytuacji gdy pełnomocnik Skarżącej w petitum skargi sądowoadministracyjnej wskazał adres do doręczeń elektronicznych, wyrażając jednocześnie w sposób pośredni zgodę na doręczenie pism za pomocą przedmiotowego środka komunikacji elektronicznej. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, nie uzupełniła braków formalnych w terminie wynikającym z doręczenia wezwania drogą "tradycyjną" czyli za pośrednictwem operatora pocztowego. Sporne jest natomiast, czy doręczenie wezwania w ten sposób było skuteczne, a więc czy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi w ogóle rozpoczął swój bieg. Stanowisko pełnomocnika Skarżącej w tym zakresie oparte jest na stwierdzeniu, że składając skargę wyraził zgodę na doręczenia pism w postępowaniu drogą elektroniczną. Zgoda ta została wyrażona w sposób pośredni, przez wskazanie w skardze obok danych adresowych adresu elektronicznego do doręczeń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko pełnomocnika Skarżącej jest prawidłowe i znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z art. 74a § 1 P.p.s.a., doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. Powyższy sposób doręczania pism przez sąd ma charakter fakultatywny. Wybór sposobu doręczenia został pozostawiony adresatom pism, natomiast na sąd administracyjny został nałożony obowiązek informowania o możliwości doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pełnomocnik Skarżącej, powołuje się na zgodę, o której stanowi pkt 3 cytowanego przepisu. Warunkiem dopuszczalności zastosowania omawianego sposobu doręczenia jest wyrażenie na nie zgody przez stronę, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgoda ta może być wyrażona bezpośrednio i wprost, jak również w sposób pośredni. Treść art. 74a P.p.s.a. wskazuje, że wola strony postępowania odnośnie do doręczania jej pism w postępowaniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej musi być wyrażona w sposób wyraźny i jednoznaczny, może być przy tym wyrażona pośrednio. (vide: M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, 2019, art. 74a.). Pełnomocnik Skarżącej w petitum skargi wskazał, adres elektroniczny do doręczeń na platformie ePUAP, wyrażając w sposób pośredni zgodę na doręczenie pism za pomocą tego środka komunikacji elektronicznej. W konsekwencji powyższego, doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 232 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.