II FZ 9/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 1216/12 w zakresie przywrócenie terminu w sprawie ze skargi M.S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 3 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G., po rozpatrzeniu zażalenia M. S.A. z siedzibą w G. – dalej jako "Spółka", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G.z dnia 5 marca 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Postanowienie organu odwoławczego wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jego zaskarżenia, zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 10 sierpnia 2012 r. W dniu 4 października 2012 r. Spółka nadała w urzędzie pocztowym skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie Spółka wystąpiła wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarga została nadana w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 10 września 2012 r. Przy adresowaniu koperty doszło do technicznej omyłki, albowiem przy prawidłowym wskazaniu adresata skargi, podany został niewłaściwy adres tego organu, tj. ul. [...] G., zamiast ul. [...] G. Skarga została doręczona na wskazany na kopercie adres, tj. do Urzędu Miasta G. który przesłał ją na adres właściwy w dniu 12 września 2012 r., czyli po upływie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 listopada 2012 r. odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu wskazano, że nie można przyjąć, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podmiotu, który miał podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną było niewłaściwe działanie określonego pracownika tego podmiotu. Zwrócono także uwagę, że zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za określoną kategorię spraw w stosunku do osób trzecich obciążają osobę prawną zatrudniającą tegoż pracownika. Z wskazanych przyczyn uznano, że przedstawione przez Spółkę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 26 listopada 2012r. Spółka wniosła zażalenie, w którym zarzucono naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.)polegające na przyjęciu, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi na postanowienie organu drugiej instancji nastąpiło z powodu zawinionego działania Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a sąd przywraca uchybiony termin, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy do strony (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2009, str. 257-258). Zgodnie zaś z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania skargi do organu niewłaściwego w rozumieniu powyższego przepisu. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd pod adres właściwego organu administracji publicznej (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 174). Dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiadało ono prawu. Błędne zaadresowanie przesyłki zawierające skargę nie może stanowić okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do jej dokonania. Nie budzi wątpliwości fakt, że strona popełniając pomyłkę w rozpatrywanej sprawie dopuściła się niedbalstwa i zatem ponosi winę w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Wszak pouczenie dołączone do zaskarżonej decyzji, w którym określa się tryb wniesienia skargi, sformułowane jest w taki sposób, aby nawet strona nieposiadająca fachowej wiedzy prawnej była w stanie zastosować się do niego. Ponadto dla skutecznego dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi, jeśli dokonywana jest za pośrednictwem poczty, konieczne jest właściwe zaadresowanie przesyłki zawierającej pismo. Nie można przyjąć, że błędne wpisanie adresu stanowi okoliczność niezawinioną. Strona powinna bowiem wykazać się w tym względzie szczególną starannością. Uwzględniając powyższe okoliczności należało dojść do wniosku, iż ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu jest trafna. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji odwołał się do przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. i uznał, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.