II FZ 942/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. w przedmiocie pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 168/14 w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 26 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r., I SA/Gl 168/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek R. L. (dalej: Skarżący) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IS) z dnia 26 listopada 2013 r., nr [...], w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Gliwicach podał, że Skarżący pismem z dnia 8 stycznia 2014 r. wniósł skargę na ww. postanowienie Dyrektora IS, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 21 sierpnia 2013 r., nr [...], o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania w sprawie rozłożenia na 5 rat zaległości w podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. W treści skargi z dnia 8 stycznia 2014 r. Skarżący zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. 2.2. Z uwagi na to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w art. 252 § 2 p.p.s.a., pismem z 13 marca 2014 r. wezwano Skarżącego do złożenia go na urzędowym formularzu PPF, według załączonego wzoru, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczono stronie w dniu 19 marca 2014 r. Następnie zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. Referendarz sądowy WSA w Gliwicach pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego z dnia 8 stycznia 2014 r. o przyznanie prawa pomocy. 2.3. W dniu 22 kwietna 2014 r. Skarżący wniósł sprzeciw na powyższe zarządzenie w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności, domagając się jego zmiany poprzez przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 246 p.p.s.a., albowiem pomimo zachodzących przesłanek nie przyznano mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia wpisu od skargi. Jednakże Skarżący w dalszym ciągu nie przedłożył wniosku na urzędowym formularzu PPF. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (Sądu pierwszej instancji): Pozostawiając bez rozpoznania wniosek Skarżącego, WSA w Gliwicach stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie Skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie przesłano mu druk tego formularza. Termin wyznaczony tym wezwaniem (doręczonym stronie w dniu 19 marca 2014 r.) upłynął bezskutecznie z dniem 26 marca 2014 r. (środa). Co więcej Skarżący w dalszym ciągu nie złożył wymaganego urzędowego formularza wniosku. W związku z powyższym, na podstawie art. 257 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpoznania. 4. Stanowisko Skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: Wnosząc zażalenie na ww. postanowienie WSA w Gliwicach, Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 246 p.p.s.a., "gdyż mimo zachodzących tam przesłanek nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia wpisu od złożonej skargi". Skarżący wniósł o "zmianę postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, względnie o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji". Uzasadniając zażalenie Skarżący podniósł, że: " w skardze oraz w sprzeciwie na postanowienie z dnia 8 stycznia 2014 roku o pozostawieniu mojego wniosku bez rozpoznania, wskazałem dokładnie i wyczerpująco powody, które świadczyły o tym, że należy mnie od ponoszenia kosztów związanych z wniesieniem skargi zwolnić. Wskazałem zarówno problemy finansowe wynikające z prowadzonych postępowań, miedzy innymi podatkowych, oraz sytuacji zawodowej, w jakiej się znalazłem. Dodatkowo podkreśliłem, że jako ojciec rodziny muszę zadbać o jej byt, co w chwili aktualnej jest możliwe na minimalnym poziomie. Nadto przyznaję, że doszło z mojej strony do pomyłki, a to z uwagi na liczne sprawy toczące się przed tutejszym Sądem, a zainicjowane moimi skargami. Wskazuję, że na wezwanie z dnia 13 marca 2014 roku zareagowałem, wysyłając w terminie wniosek dotyczący przyznania prawa pomocy, lecz w innym postępowaniu. Wnioskowi temu została nadana nowa sygnatura III SO/Gl 1/14. Dopiero pismem doręczonym mi pod tą sygnaturą dnia 12 maja 2014 roku wyjaśniono mi, czego tamta sprawa dotyczy, co natomiast doprowadziło do spostrzeżenia przeze mnie popełnionej omyłki. Stąd pismem z dnia 19 maja 2014 roku, skierowanym w związku ze sprawą o sygnaturze III SO/G1 1/14 wyjaśniłem zaistniałą sytuację i złożyłem wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Wnoszę niniejszym o dołączenie do przedmiotowej sprawy tego wniosku, jak również przeprowadzenie dowodu ze wskazanego pisma z dnia 19 maja 2014 roku i dołączonych do niego dokumentów, a to na okoliczność tak zaistnienia omyłki, jak i mojego ciężkiego stanu majątkowego. Jednocześnie wskazuję, że w przypadku wątpliwości jestem w stanie złożyć kolejne dokumenty wykazujące tą sytuację. W związku z powyższym wydane i skarżone przeze mnie postanowienie zostało wydane przedwcześnie i narusza tak przepisy postępowania przez sądami administracyjnymi, jak i moje prawo do wniesienia skargi". 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, w związku z tym zażalenie podlega oddaleniu. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, które przedstawił w zażaleniu, należy ocenić jako prawidłową konstatację Sądu pierwszej instancji, że w sytuacji niewzniesienia przez Skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF należało w świetle art. 257 p.p.s.a. pozostawić ten wniosek bez rozpoznania. 5.2. W rozpoznawanym zażaleniu Skarżący nie kwestionuje okoliczności faktycznych przyjętych przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, tj. okoliczności, że Skarżącego wezwano pismem z dnia 13 marca 2014 r. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie przesłano mu druk tego formularza. Termin wyznaczony tym wezwaniem (doręczonym stronie w dniu 19 marca 2014 r.) upłynął bezskutecznie z dniem 26 marca 2014 r. (środa). Skarżący wyjaśnił w uzasadnieniu zażalenia, że odpowiedział na wezwanie z dnia 13 marca 2014 r., ale urzędowy formularz PPF przesłał z błędnym oznaczeniem sprawy: zamiast sygnatury "I SA/Gl 168/14" Skarżący podał sygnaturę "III SO/Gl 1/14". Tym samym Skarżący nie dotrzymał obowiązku ciążącego na nim na mocy art. 46 § 2 in fine p.p.s.a., w myśl którego kolejne pismo w sprawie powinno zawierać sygnaturę akt. 5.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji zastosował w sprawie art. 257 p.p.s.a., zatem nie można uwzględnić zażalenia Skarżącego. Okoliczność swojej pomyłki Skarżący wyjaśnił dopiero w piśmie z dnia 19 maja 2014 r. (k. 35 akt WSA w Gliwicach), zatem po wydaniu zaskarżonego postanowienia przez Sąd pierwszej instancji. Wraz z powyższym pismem Skarżący przedłożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF (k. 69-72 akt WSA w Gliwicach). Sąd pierwszej instancji potraktował ten wniosek jako kolejny dotyczący prawa pomocy i zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach z dnia 28 maja 2014 r. skierował go do Referendarza sądowego WSA w Gliwicach celem rozpoznania (k. 74 akt WSA w Gliwicach). Prawo Skarżącego do wnioskowania o zwolnienie od kosztów sądowych (wpisu sądowego od skargi) nie doznało więc w rozpoznawanej sprawie uszczerbku, co potwierdza konkluzję, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Powyższe zarządzenie o skierowaniu wniosku Skarżącego do rozpoznania zostanie bowiem wykonane po zakończeniu postępowania zażaleniowego niniejszym postanowieniem NSA, co stwierdzono w pkt 4 zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach z dnia 29 maja 2014 r. (k. 79 akt WSA w Gliwicach). 5.4. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie jako niezasadne oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.