II FZ 946/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik, , , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 października 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 991/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 991/11, odmówił I. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powołując się w motywach orzeczenia na treść art. 86 § 1 oraz art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji podał, że strona nie uprawdopodobniła w tej sprawie okoliczności wskazujących na brak winy, jak również nie wykazała, że podjęła wszelkie działania zmierzające do zapobieżenia uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 maja 2012 r. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. ab initio, pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Czynności tej dopełniono w tej sprawie, wszak w odniesieniu tylko do tego z pełnomocników, który faktycznie podjął czynność w sprawie, tj. adwokata – M. W. Pełnomocnik ów sygnował bowiem wniesioną skargę z dnia 11 września 2011 r. inicjującą niniejsze postępowanie. Sąd nie miał natomiast obowiązku korespondowania z drugim z pełnomocników, który nie podjął w tej sprawie żadnej czynności. Obowiązek taki powstałby dopiero w sytuacji, w której radca prawny – L. W. podjąłby jakąkolwiek czynność procesową. Wówczas to musiałby wykazać swoje umocowanie do działania w postępowaniu. Nawiązując do argumentacji zgłoszonego wniosku, Sąd podał, że nie miał wiedzy, co do ustaleń skarżącego ze swoimi pełnomocnikami. Ustalenia te nie wynikały z treści umocowania udzielonego adwokatowi M.W. To umocowanie było wiążące dla Sądu i dlatego dalsza korespondencja prowadzona była właśnie z tym pełnomocnikiem stosownie do art. 67 § 5 p.p.s.a. W zażaleniu od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wniósł o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i wskazał na naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik wyjaśnił, że był przekonany, że skarżącego na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. reprezentował drugi z pełnomocników i to jemu Sąd doręczał korespondencję w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. W rozpoznawanej sprawie należy udzielić odpowiedzi na pytanie, czy opisany w art. 87 § 2 p.p.s.a. wymóg uprawdopodobnienia przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu braku winy w jego uchybieniu został wypełniony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego jaki i prawa cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P.Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s.226). Podkreślić także należy, że w sytuacji gdy skarżący reprezentowany jest przez pełnomocnika wina tego pełnomocnika w uchybieniu terminu obciąża samą stronę. Podkreślić także należy, ze zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Na podstawie natomiast art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Z akt sprawy bezsporne wynika, że w niniejszej sprawie skargę sporządził i podpisał w imieniu skarżącego pełnomocnik adwokat – M. W. (k - 8 akt sądowych). Do skargi dołączono pełnomocnictwo upoważniające do jej wniesienia (k – 9 akt sądowych). Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji od momentu dokonania przez pełnomocnika strony pierwszej czynności w sprawie, stosownie do cytowanego powyżej przepisu – art. 67 § 5 p.p.s.a., doręczał korespondencję na adres kancelarii tego pełnomocnika, w tym postanowienie z dnia 7 listopada 2011 r. oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (k-47 akt sądowych) oraz zawiadomienie o terminie rozprawy w sprawie o sygnaturze akt I SA/Gl 991/1 (k -53 akt sądowych). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 8 maja 2012 r. nikt się nie stawił w imieniu strony, a wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który zapadł w dniu 8 maja 2012 r. został dopiero złożony w dniu 17 września 2012 r. W świetle powyższego stanu faktycznego za słuszne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pełnomocnik strony nie dochował należytej staranności wymaganej od profesjonalisty, bowiem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył po terminie, o którym mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a. W żaden sposób też nie uprawdopodobnił w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a., że nie ponosi winy w jego uchybieniu. Okoliczności powoływane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu, że jakoby pełnomocnik był przekonany o udziale w sprawie skarżącego drugiego pełnomocnika radcy prawnego – L. W., nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Jedynie wskazanie w skardze do sądu administracyjnego drugiego pełnomocnika, w sytuacji, gdy nie podjął on żadnych czynności procesowych w sprawie, nie obligowało Sądu pierwszej instancji do doręczania korespondencji temu pełnomocnikowi za czym przemawia treść art. 37 § 1 oraz art. 67 § 5 p.p.s.a. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.