II FZ 957/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. [...] w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1055/16 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi B. [...] w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1055/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek B. [...] w P. (dalej jako Skarżąca) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 22 sierpnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła za pośrednictwem organu skarga Skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 15 lipca 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. Pełnomocnik strony skarżącej został wezwany pismem z dnia 19 września 2016 r., prawidłowo doręczonym w dniu 22 września 2016 r., do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Następnie w dniu 5 października 2016 r. do Sądu wpłynął wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia wskazanego wyżej braku formalnego skargi, jednocześnie go uzupełniając. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, że wskutek zaistniałego przeoczenia błędnie zaadresowano kopertę z pismem uzupełniającym brak formalny, gdyż zamiast ul. Rakowickiej 10, przy której WSA w Krakowie ma swoją siedzibę podano ul. Racławicką 10, w związku z czym korespondencja powróciła do nadawcy z adnotacją "Adresat nieznany". Do wniosku pełnomocnik dołączył oryginał przedmiotowej koperty wraz z pismem. Oddalając przedmiotowy wniosek WSA w Krakowie powołał się na treść art. 86 § 1 o 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) i uznał, że omyłka, jaka miała miejsce w sprawie, nie może stanowić o przywróceniu terminu, gdyż wynikała z zaniedbania pełnomocnika. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy w sprawie działa pełnomocnik profesjonalny, to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej wniósł o jego uchylenie. Wskazano, że z powodu oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie brak jest podstaw do zarzucania pełnomocnikowi nieprofesjonalnego działania, natomiast bezsporne jest wystąpienie "oczywistej omyłki pisarskiej". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08, – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (postanowienie NSA z 10.9.2010 r., II OZ 849/10, CBOSA). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy. Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca (por. postanowienia NSA: z 13 września 2012 r., II FZ 689/12; z 9 października 2013 r., II FZ 872/13; z 18 lipca 2013 r., I OZ 584/13; publik.: CBOSA). Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnicy powinni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Od fachowego pełnomocnika wymagać można prawidłowego zorganizowania pracy prowadzonej kancelarii, a więc również nadawania pism do sądów. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., II GZ 184/09, CBOSA). Natomiast zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest obowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie do uchybienia terminu doszło na skutek błędu przy nadaniu pisma stanowiącego uzupełnienie braków formalnych skargi przez wpisanie na przesyłce niewłaściwego adresu Sądu. Ze względu na ww. błąd przesyłka wróciła do pełnomocnika strony, który ponownie złożył pismo oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne zaadresowanie koperty ze skargą kasacyjną nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Błąd taki należy uznać bowiem za brak należytej staranności. Należy się zgodzić z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że błędu pełnomocnika Skarżącej polegającego na nieprawidłowym zaadresowaniu przesyłki nie można zaliczyć do przeszkód których nie można przewidzieć i przezwyciężyć. Prawidłowo także oceniono charakter działań procesowych pełnomocnika strony, który z samej istoty wykonywanej działalności winien dokonywać czynności z należytą starannością. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu i działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.