II GPP 2/13

Dnia 6 lutego 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi J. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1231/12 ze skargi J. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania W skardze z [...] stycznia 2013 r. [...]wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1231/12. Skargę skarżący oparł na naruszeniu przez Sąd I instancji art. 141 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.), poprzez niesporządzenie uzasadnienia wyroku z 19 października 2012 roku w ustawowym terminie, to jest do dnia 2 listopada 2012 roku. Skarżący złożył wniosek sporządzenie pisemnego uzasadnienia. [...]wskazał również na uchybieniu art. 143 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji niemożności lub trudności w uzyskaniu podpisu któregoś z sędziów - członków składu orzekającego. Powyższe doprowadziło do sytuacji, iż od dnia 6 grudnia 2012 r., uzasadnienie, mimo, iż zostało sporządzone, nie zostało podpisane i doręczone Skarżącemu. Autor skargi wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz o wydanie temu Sądowi zalecenia sporządzenia uzasadnienia wyroku z 19 października 2012 r. Skarżący wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł. Skarżący podał, iż skarga na przewlekłość postępowania jest uzasadniona tym, że do chwili obecnej nie otrzymał uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2012 r. mimo wielokrotnych telefonicznych ponagleń. Opieszałość tego Sądu w doręczeniu uzasadnienia wyroku utrudnia i ogranicza zaś jego szanse skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podkreślił, że postępowanie to jest dla niego niezwykle istotne, bowiem dotyczy jego przyszłości zawodowej. Skarżący, wobec braku dyskursu co do przebiegu kolokwium rocznego w ramach aplikacji adwokackiej, zdecydował się nie składać wniosku o powtarzanie roku szkoleniowego Postępowanie w sprawie rozpoznania złożonego przez Skarżącego odwołania trwa już niespełna rok (uchwała o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich została wydana w dniu 16 stycznia 2012 roku). Licząc na szybkie rozpoznanie sprawy, przy oczywistym uwzględnieniu ryzyka procesowego, Skarżący liczył na powrót do [...] Izby Adwokackiej w charakterze aplikanta od 2013 roku. Tak się niestety nie stało. Z uwagi na zaistniałą przewlekłość postępowania, przy jednoczesnym uwzględnieniu czasu prowadzenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, obecnie jest mało prawdopodobne, aby rozstrzygnięcie w tej sprawie nastąpiło jeszcze w 2013 roku. Nawet, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny zdążył rozpoznać sprawę w tym roku, wówczas uwzględniając czas podejmowania niezbędnych czynności administracyjnych, nie będzie możliwym kontynuowanie przez Skarżącego aplikacji od 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 149, poz. 1843 ze zm.) wynika, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga wówczas podlega uwzględnieniu, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Dla uwzględnienia skargi konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, oraz postanowienie NSA z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12). Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., II GPP 7/11). W świetle powyższych standardów szybkości postępowania sądowego, które ustawodawca zabezpieczył ustawą, należy ocenić, że skarżący w skardze powołał okoliczności, które nie mogą być podstawą do uczynienia zadość jego wnioskowi. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tej sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy wynika, że po zamknięciu rozprawy w dniu 19 października 2012 r., w tym dniu został ogłoszony wyrok (k. [...] akt sądowych). Uzasadnienie wyroku w tej sprawie zostało sporządzone przez Sędziego sprawozdawcę w dniu [...] listopada 2012 r. (k. [...] akt sądowych). Należy w tym miejscu zauważyć, że Sędzia ten o okresie od [...]października 2012 r., przebywał na zwolnieniu lekarskim. W dniu [...] stycznia 2013 r., orzeczenie zostało podpisane przez cały skład, zaś w dniu [...] stycznia 2013 r. zostało wysłane skarżącemu. Oznacza to, że od dnia wpływu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do dnia wysłania odpisu wyroku upłynęło około 6 miesięcy. Mając na uwadze zasadę rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz zakres czynności podjętych w toku postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można mówić o przewlekłości postępowania. Na ocenę tę nie wpływa podnoszone przez skarżącego uchybienie w terminowości sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 19 października 2012 r. Wprawdzie w sprawie nie został dochowany instrukcyjny termin przewidziany w art. 141 § 2 p.p.s.a., lecz nie może to przesądzać o istnieniu przewlekłości postępowania. Ocenie podlega bowiem czas trwania całości postępowania, a nie terminowość podejmowania przez sąd poszczególnych czynności. Zauważyć przy tym należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. brak jest uregulowań określających długotrwałość bezczynności uzasadniających uznanie, że doszło do naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Istotną wskazówkę zawiera natomiast art. 14 tej ustawy, wyłączający dopuszczalność ponawiania skargi przed upływem 12 miesięcy od rozpoznania poprzedniej, w tym zasadnej. Ustawodawca zatem założył, że dopiero bezczynność dłuższa niż 12 miesięcy może być rozważana jako nieuzasadniona zwłoka. W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - orzekł jak w sentencji postanowienia.