II GPP 35/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi O. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 w sprawie ze skargi O. D. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w rozpatrywaniu wniosków o stypendia sportowe postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. W dniu 30 października 2024 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga O.D. (dalej: skarżący) datowana na dzień "19 października 2022 r." na przewlekłość postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22. Według skarżącego do przewlekłości doszło w wyniku nieprawidłowo podejmowanych przez Sąd czynnościach procesowych. W dniu 13 listopada 2024 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo datowane przez skarżącego na dzień "4 listopada 2022 r." zatytułowane "uzupełnienie skargi z dnia 19 października 2024 r.". W tym piśmie skarżący podniósł, że "poszczególne decyzje Sądu I instancji noszą znamiona nieusprawiedliwionej sądownie arbitralności niepopartej rzeczowością i rzetelnością dokonanego procesu VI SAB/Wa 48/24 oraz gwarancjami prawa". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1725; dalej: ustawa), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Artykuł 14 ustawy przewiduje zaś, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II GPP 7/11). Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania, jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. m.in. postanowienia NSA z dnia: 12 stycznia 2012r., sygn. akt II FPP 11/11; 8 maja 2012 r., sygn. akt II FPP 3/12; 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II GPP 18/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie wystąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Postępowanie przed WSA Warszawie zostało zainicjowane wniesioną przez skarżącego wraz z K.I. bezpośrednio do WSA w Warszawie skargą na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w związku z rozpatrywaniem wniosków o stypendia sportowe. Skarga ta wpłynęła do Sądu I instancji w dniu 18 lutego 2019 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2019 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI SAB/Wa 27/19. Zarządzeniem sędziego z dnia 3 czerwca 2019 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi. Natomiast zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 16 września 2019 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne w dniu 29 października 2019 r. celem rozpoznania w trybie uproszczonym i ustalono skład sądu. Wyrokiem z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt VI SAB/Wa 27/19, WSA w Warszawie oddalił skargę O.D. i K.I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w związku z rozpatrywaniem wniosków o stypendia sportowe. Na mocy zarządzenia z dnia 29 października 2019 r. odpis wyroku doręczono skarżącym oraz organowi wraz z pouczeniem o trybie sporządzenia uzasadnienia oraz zaskarżenia wyroku. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony przez pełnomocnika skarżącego w dniu 13 listopada 2019 r. (data wpływu do Sądu) i tego dnia oddano akta sędziemu sprawozdawcy do uzasadnienia. Sędzia sprawozdawca sporządził uzasadnienie 27 listopada 2019 r., a pozostali członkowie składu podpisali je 2 grudnia 2019 r. Odpis wyroku z uzasadnieniem został wysłany pełnomocnikowi O.D. w dniu 11 grudnia 2019 r. Natomiast w piśmie z dnia 18 sierpnia 2020 r., O. D. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W dniu 24 maja 2021 r. do NSA wpłynęła skarga skarżącego na przewlekłość postępowania toczącego się przed WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 27/19. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GPP 10/21 NSA oddalił skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed WSA w Warszawie. NSA analizując przebieg dotychczasowego postępowania przed WSA w Warszawie uznał, że w tej sprawie nie doszło do zarzucanej przewlekłości w działaniu WSA w Warszawie. Przebieg postępowania sądowego poczynając od wniesienia skargi do dnia wydania przez NSA postanowienia z dnia 3 sierpnia 2021 r. został szczegółowo opisany i oceniony jako niemający cech przewlekłości w rozumieniu ustawy. W dniu 24 sierpnia 2021 r. skarżący złożył wniosek o uzupełnienie ww. postanowienia NSA. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 14 września 2021 r. skierowano wniosek i uzupełnienie do rozpoznania składowi orzekającemu w dniu 21 września 2021 r. Postanowieniem z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt II GPP 10/21, NSA odmówił uzupełnienia postanowienia NSA z dnia 3 sierpnia 2021 r. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 21 września 2021 r. odpis postanowienia doręczono stronom postępowania. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 29 września 2021 r wyznaczono termin rozprawy odmiejscowionej przed NSA na dzień 2 grudnia 2021 r., o czym zawiadomiono strony postępowania. Jak wynika z protokołu rozprawy została ona odroczona, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącego, a następnie sprawę skierowano na posiedzenie niejawne na dzień 13 stycznia 2022 r. W tym dniu NSA wyrokiem o sygn. akt II GSK 1240/20 uchylił zaskarżony wyrok WSA o sygn. akt VI SAB/Wa 27/19 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA Warszawie. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 11 lutego 2022 r. odpis wyroku doręczono stronom. Po zwrocie akt sprawy z NSA, sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą VI SAB/Wa 34/22 i zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie skierowana do rozpoznania na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym. Postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22, WSA w Warszawie odrzucił skargę skarżących na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrywania wniosków o stypendia sportowe. Stronom doręczono odpis postanowienia. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 34/22, po rozpoznaniu wniosku adwokata A. P., przyznano jej ze środków budżetowych koszty niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 8 lipca 2022 r. skarżący złożył "skargę na kolejną przewlekłość i bezczynność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...) w sprawie VI SAB 34/22 (...)", II GPP 15/22 (wcześniej pod sygn.: VI SAB/Wa 27/19, II GPP 10/21), która została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 19 lipca 2022 r. Pismo z dnia 8 lipca 2022 r. zostało uzupełnione przez skarżącego pismami z 27 oraz 29 lipca 2022 r. W dniu 27 lipca 2022 r. do WSA w Warszawie wpłynęła opinia adwokat A. P. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 (odrzucenie skargi). Skarżący w dniu 29 lipca 2022 r. złożył do WSA w Warszawie wniosek o nieuwzględnienie przez Sąd tej opinii i uzupełnił ten wniosek 1 sierpnia 2022 r. o dalsze argumenty. Po przekazaniu akt sprawy do NSA, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 6 września 2022 r. skierowano sprawę na posiedzenie niejawne w dnia 21 września 2022 r. W dniu 21 września 2021 r. do NSA wpłynął wniosek skarżącego o wyłączenie sędzi WSA Urszuli Wilk od udziału w sprawie skarżących o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22, gdyż w tej sprawie podejmowała czynności jako zastępca Przewodniczącego Wydziału VI. Postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. NSA odmówił wyłączenia sędzi Urszuli Wilk od orzekania w sprawie II GPP 15/22. Na to postanowienie skarżący złożył w dniu 25 listopada 2022 r. "Wniosek o zmianę, bądź uzupełnienie wydanego postanowienia II GPP 15/22 – zażalenie", które NSA rozpoznał 16 marca 2023 r. W dniu 7 listopada 2022 r. Przewodnicząca Wydziału II Izby Gospodarczej NSA wydała zarządzenie kierujące sprawę na posiedzenie niejawne w dniu 30 listopada 2022 r. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GPP 15/22, NSA odrzucił skargę na przewlekłość i bezczynność postępowania przed WSA w Warszawie wskazując, że postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22, WSA w Warszawie odrzucił skargę O. D. i K. I. na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrywania wniosków o stypendia sportowe, a skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania wnosi się zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy w toku postępowania w sprawie, nie zaś po jej zakończeniu, jak to miało miejsce w tej sprawie. NSA wskazał również, że także postępowanie przed NSA w sprawie II GPP 10/21, a więc w sprawie rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 27/19 już się nie toczy, ponieważ zostało zakończone prawomocnym postanowieniem NSA z dnia 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt II GPP 10/21, którym oddalono skargę na przewlekłość postępowania. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 2 stycznia 2023 r. odpis tego postanowienia NSA doręczono stronom. W piśmie z dnia 25 stycznia 2023 r., O.D. złożył kolejną skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed WSA w Warszawie w sprawach o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 i VI SAB/Wa 126/21. Postanowieniem z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II GPP 4/23, NSA oddalił ww. skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed WSA w Warszawie. W postanowieniu tym NSA analizując przebieg dotychczasowego postępowania przed WSA w Warszawie uznał, że w tej sprawie nie doszło do zarzucanej przewlekłości w działaniu tego Sądu. Przebieg postępowania sądowego poczynając od wniesienia skargi do dnia wydania przez NSA postanowienia z dnia 16 marca 2023 r. został opisany i oceniony jako niemający cech przewlekłości w rozumieniu ustawy. Ja wynika z opisanego powyżej przebiegu dotychczasowego postępowania, rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga jest kolejną skargą w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. O czym była już mowa, ostatnia skarga na przewlekłość postępowania przed WSA w Warszawie w tej sprawie z dnia 25 stycznia 2023 r., została oddalona postanowieniem NSA z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II GPP 4/23. Po wydaniu tego postanowienia dalszy przebieg postępowania sądowego wyglądał następująco: Pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. skarżący wniósł o uzupełnienie ww. postanowienia NSA z dnia 16 marca 2023 r. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Izby Gospodarczej NSA sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 11 lipca 2023 r. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt II GPP 4/23, NSA odmówił uzupełnienia powyższego postanowienia NSA z dnia 16 marca 2023 r. W tym dniu zarządzono doręczenie stronom odpisu postanowienia i zwrot akt sprawy do WSA w Warszawie. Akta wpłynęły do WSA w Warszawie w dniu 13 września 2023 r. Następnie 10 listopada 2023 r. zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu opinii z dnia 21 lipca 2022 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r. o sygn. akt VI SAB/Wa 34/22, którym odrzucono skargę strony na bezczynność i przewlekłość Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrywania wniosków o stypendia sportowe. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22, WSA w Warszawie nie uwzględnił wniosku skarżącego o uzupełnienie ww. postanowienia z dnia 16 maja 2022 r. W dniu 13 marca 2024 r. stwierdzono, że postanowienie z dnia 16 maja 2024 r. jest prawomocne od dnia 8 marca 2024 r. W dniu 14 marca 2024 r. ustanowiony z wyboru pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SAB/Wa 34/22 WSA w Warszawie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie postanowieniem z dnia 14 czerwca 2024 r. WSA w Warszawie uchylił swoje postanowienie z dnia 13 marca 2024 r., stwierdzające prawomocność postanowienia z dnia 16 maja 2022 r. Skarga kasacyjna po doręczeniu jej odpisów organowi oraz uczestnikowi postepowania została przekazana w dniu 30 października 2024 r. do NSA. Biorąc pod uwagę opisany powyżej przebieg dotychczasowego postępowania przed WSA w Warszawie w okresie stanowiącym przedmiot badania w tej sprawie, tj. od merytorycznego rozpoznania poprzedniej skargi na przewlekłość postępowania sądowego, tj. po wydaniu postanowienia NSA z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt II GPP 4/23, należy uznać, że nie doszło do przewlekłości postępowania przed WSA. Czynności podjęte przez WSA - uwzględniając charakter sprawy - były podejmowane bez nieuzasadnionej zwłoki. Także sam skarżący przyczynił się do wydłużenia tego postępowania składając liczne i obszerne wnioski, skargi i uzupełnienia. To powodowało konieczność podejmowania przez WSA szeregu czynności procesowych związanych z pismami skarżącego, w tym przekazywanie akt do NSA. Nie jest zatem zasadny zarzut przewlekłości tego postępowania. Powyżej przedstawiony przebieg postępowania dowodzi, że brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącego, że w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym doszło do przewlekłości prowadzonego postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący nie powołał argumentów wskazujących na zbyt długie prowadzenie postępowania przez WSA w Warszawie. Natomiast przewlekłość upatruje on w załatwieniu sprawy niezgodnie z jego wolą, co nie świadczy o nieterminowości działania Sądu I instancji. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się nieuzasadnionej zwłoki w prowadzonym postępowaniu i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy postanowił jak w sentencji.