II GPP 8/15

Dnia 20 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi [...] na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2584/14 ze skargi [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. W dniu [...] września 2015 r. (data nadania) [...]– dalej: skarżący - wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2584/14, domagając się stwierdzenia przewlekłości tego postępowania oraz przyznania od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - dalej: ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.). W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania skarżący podkreślił, że postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia sprawy tj. ponad 14 miesięcy. Autor skargi podał, że skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości wywiódł w dniu [...] lipca 2014 r. (koperta k. 4 akt sądowych). Sprawa została zarejestrowana przez WSA w Warszawie, który mimo upływu ponad 14 miesięcy nie wydał orzeczenia w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2584/14 - nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.) Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 cyt. ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II GPP7/15). W tym miejscu wymaga podkreślenia, że ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ww. ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPP 16/08; z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OPP 20/08; z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt II OPP 20/08). Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14; z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13; z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Sądowi I instancji przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. - pomimo, że postępowanie sądowe trwało ponad 12 miesięcy. Jak wynika bowiem z akt sprawy - w dniu 11 lipca 2014 r. (k. 4 akt sądowych) skarżący złożył skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. W dniu [...] listopada 2014 r. (k. 17 akt sądowych) skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten WSA w Warszawie doręczył organowi oraz uczestnikowi postępowania (Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...]) celem zajęcia stanowiska w dniu [...] listopada 2014 r. (k. 20 i 21 akt sądowych). Zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i uczestnik postępowania pismami odpowiednio z dnia [...]grudnia 2014 r. wnieśli o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Następnie WSA w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. (k. 34 akt sądowych) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odpis tego postanowienia został wysłany na wskazany przez skarżącego adres, tj. ul. [...] z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przesyłka została zwrócona do Sądu I instancji w dniu [...] maja 2015 r. z adnotacją "nie podjęta w terminie" (k. 44 akt sądowych). Następnie zarządzeniem z dnia [...] lipca 2015 r. (k. 45 akt sądowych) wyznaczono termin rozprawy przed WSA na dzień [...] września 2015 r. Pismo skierowane do skarżącego - zawierające zawiadomienie o terminie rozprawy - również zostało zwrócone do WSA z adnotacją nie podjęto w terminie w dniu [...] lipca 2015 r. (k. 49 akt sądowych). W dniu [...] lipca 2015 r. (k. 50 akt sądowych) do Sądu I instancji wpłynęło pismo skarżącego z zapytaniem o stan sprawy. W piśmie tym wskazano nowy adres do doręczeń: [...]. W związku z tym zarządzeniem z dnia [...] lipca 2015 r. (k. 52 akt sądowych) poinformowano skarżącego o wyznaczeniu terminu rozprawy na [...] września 2015 r. Przesyłkę zawierającą ww. informację skarżący odebrał w dniu [...] sierpnia 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 54 akt sądowych). Po zamknięciu rozprawy w dniu [...] września 2015 r. został ogłoszony wyrok w sprawie (k. 58 akt sądowych). Z przedstawionego powyżej stanu sprawy wynika, że skarżący w toku postępowania przed Sądem I instancji zainicjował postępowanie wpadkowe, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Oczywiście skarżący mógł skorzystać z przysługujących mu uprawnień procesowych, jednakże musiał liczyć się z tym, że postępowanie ulegnie wydłużeniu. Natomiast Sąd I instancji zobowiązany był w pierwszej kolejności rozpoznać ww. wniosek, co uczynił w ocenie NSA - bez nieuzasadnionej zwłoki. O przewlekłości postępowania można byłoby mówić, gdyby Sąd I instancji wykonywał wspomniane wcześniej czynności w sposób opieszały, nie znajdujący uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy, tak że postępowanie trwałoby dłużej niż jest to konieczne. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., orzekł jak w sentencji postanowienia.