II GSK 11/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Kuba, Cezary Pryca, Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L., H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 331/05 w sprawie ze skargi L, H. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę firmy L. w H. na postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia 29 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe i nie narusza w tym zakresie prawa. Sąd wziął pod uwagę następujący stan faktyczny. Wnioskiem z dnia 25 września 2003 r. firma holenderska (dalej: skarżąca) wystąpiła, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r., Nr 33, poz. 286 ze zm.), zwanej dalej p.w.p., z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie z wniosku z dnia 26 października 2001 r. firmy L. Sp. z o.o. w W. o unieważnienie prawa z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego Lease Plan IR-601634, udzielonego na rzecz skarżącej. Podstawą wniosku o zawieszenie był fakt wystąpienia przez skarżąca dnia 24 września 2003 r. do Urzędu Patentowego o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego LEASEPLAN nr R-77256, udzielonego na rzecz polskiej spółki. Zdaniem skarżącej, postępowanie toczące się z jej wniosku ma charakter prejudycjalny w stosunku do postępowania wszczętego na wniosek polskiej spółki, ponieważ w przypadku unieważnienia prawa z rejestracji znaku nr R-77256 postępowanie o unieważnienie znaku nr IR-601634 stanie się bezprzedmiotowe. Urząd Patentowy, postanowieniem z dnia 11 lutego 2004 r. odmówił zawieszenia postępowania uznając, że między obydwoma postępowaniami o unieważnienie brak jest bezpośredniej zależności. Są to dwa różne postępowania o różny przedmiot sprawy, a także różni są wnioskodawcy, chociaż w obu postępowaniach występują te same strony. Zależność między sprawami ma charakter pośredni i brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie powołanego przepisu. Organ podtrzymał swoje stanowisko w zaskarżonym postanowieniu z dnia 29 listopada 2004 r. Oddalając skargę Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia trzech przesłanek łącznie, tj.: postępowanie jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Prawidłowo zatem organ ocenił, że między obydwoma sprawami o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego nie występuje zależność, o której mowa w wyżej wymienionym przepisie. Brak jest podstaw do uznania, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego R-77256 jest warunkiem rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego IR-601634. W każdej ze spraw Urząd Patentowy będzie rozstrzygał kierując się odpowiednimi przepisami prawa, biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny, nie będąc związany rozstrzygnięciem innej sprawy. Każda z wymienionych spraw dotyczy innych znaków towarowych, zarejestrowanych na rzecz różnych podmiotów. W każdej ze spraw występuje inny zakres udzielonego prawa i różne są podstawy złożonych wniosków. Ponadto, w dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mieszczą się przewidziane przez skarżącą skutki prawne w postaci bezprzedmiotowości postępowania o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego IR-601634 w sytuacji unieważnienia przez organ prawa z rejestracji znaku R-77256. Firma L. z siedzibą w H. w skardze kasacyjnej zaskarżyła powyższy wyrok, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, a w tym: 1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie z wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku IR-601634 nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia istnienia interesu prawnego wnioskodawcy, wywodzonego z rejestracji znaku towarowego R-77256, 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez bezpośrednie zastosowanie przepisu procedury administracyjnej zamiast zastosowania go w sposób odpowiedni, uwzględniający specyfikę postępowania spornego przed Urzędem Patentowym, 3) art. 164 p.w.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że rozpatrzenie przez Urząd Patentowy podstaw unieważnienia prawa wyłącznego na znak towarowy, wskazanych we wniosku o jego unieważnienie nie jest uzależnione od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia prawa wyłącznego, 4) art. 2 Konstytucji RP i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie przez organ odmiennego rozstrzygnięcia mimo istnienia innych rozstrzygnięć Urzędu Patentowego uwzględniających wnioski o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w analogicznych stanach faktycznych i prawnych, tym samym również utrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w mocy zaskarżonego postanowienia, 5) art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a., poprzez nierozstrzygnięcie przez Sąd I instancji w granicach sprawy, tj. pominięcie w wyroku wskazanych przez skarżącą części podstaw skargi, wynikających z naruszenia art. 7 k.p.a. oraz naruszenia interesu prawnego skarżącej, a także nieuwzględnienie zaistniałych w trakcie postępowania przed Urzędem Patentowym naruszeń art. 8 k.p.a, art. 2 Konstytucji RP, art. 164 i 256 p.w.p. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ rozpatrzenie pozostałych podstaw skargi mogło skutkować uwzględnieniem skargi skarżącej. Skarżąca firma podkreśliła, że w sprawie z wniosku o unieważnienie prawa wyłącznego na znak towarowy zagadnieniem wstępnym, stanowiącym wiążącą przesłankę wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, jest ustalenie istnienia interesu prawnego, na podstawie art. 164 p.w.p. Wątpliwe jest istnienie takiego interesu prawnego L. Sp. z .o.o., wnioskującego o unieważnienie prawa skarżącej, ze względu na toczące się postępowanie w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji znaku R-77256, przyznanego polskiej firmie. Wynik tego postępowania w praktyce dopiero rozstrzygnie, czy istnieje po stronie firmy z Warszawy interes prawny. W razie wydania decyzji o unieważnieniu prawa z rejestracji znaku LEASEPLAN R-77256, wnioskodawca - czyli firma polska, nie spełni warunku ubiegania się o wydanie decyzji w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji międzynarodowej znaku LeasePlan IR-601634, należącego do skarżącej. Zatem Sąd I instancji błędnie dokonał wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ między obydwoma sprawami istnieje związek przyczynowy, a organ administracyjny związany jest wynikiem postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku R-77256 w celu ustalenia interesu prawnego polskiej firmy żądającej unieważnienia prawa z rejestracji międzynarodowej znaku IR-601634. Ponadto, uwzględnienie wniosku skarżącej o unieważnienie znaku firmy polskiej będzie skutkowało bezprzedmiotowością postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji znaku skarżącej w świetle art. 105 k.p.a. Ta bezprzedmiotowość będzie zasadniczą konsekwencją braku interesu prawnego wnioskodawcy, co stanowi przesłankę zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten został zastosowany bezpośrednio a nie odpowiednio, tj. nie uwzględniono specyficznego, spornego charakteru postępowania przed Urzędem Patentowym. Zdaniem skarżącej, powyższy przepis nie uzależnia zawieszenia postępowania w przypadku zaistnienia zagadnienia wstępnego od stwierdzenia w stanie faktycznym tożsamości stron, przedmiotów i podstaw obu postępowań. W odpowiedzi na skargę kasacyjną firma L. Sp. z o.o. w W. w pełni poparła zaskarżony wyrok, podtrzymując stanowisko, że między obydwoma postępowaniami administracyjnymi nie występuje zależność, ponieważ dotyczą unieważnienia praw z rejestracji znaków towarowych, które nie są tożsame, zostały zarejestrowane na rzecz różnych podmiotów, a zakres udzielonego prawa jest zróżnicowany i pokrywa się tylko częściowo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sformułowane w art. 183 związanie NSA granicami skargi kasacyjnej, z wyjątkiem branej z urzędu pod rozwagę nieważności postępowania, wyznacza zakres badania zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia sądu I instancji. W zaskarżonym wyroku WSA trafnie zwrócił uwagę na konieczność łącznego zaistnienia trzech wymienionych przesłanek, od których uzależnione jest zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ lub sąd. Co więcej, bez rozstrzygnięcia takiego zagadnienia przez inny organ lub sąd nie jest wręcz możliwe wydanie decyzji w tzw. sprawie głównej, chyba że zaistnieją w niej sytuacje szczególne przewidziane w art. 100 § 2 i 3 k.p.a. upoważniające do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie przez organ załatwiający taką sprawę. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wiąże obligatoryjne zawieszenie postępowania z zaistnieniem określonych w nim wymogów, przez co zawarte w nim unormowanie nie może być przez art. 256 ust. 1 p.w.p. odpowiednio stosowane w sposób proponowany przez skarżącą na potrzeby rozpoznawanej sprawy. Nie jest bowiem dopuszczalne lokalizowanie w jej ramach dwóch odrębnych postępowań: z wniosku zainteresowanej spółki o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego udzielonego z naruszeniem jej wcześniejszego pierwszeństwa dla skarżącej oraz z wniosku skarżącej o unieważnienie prawa z rejestracji takiego znaku, którego rejestracja na rzecz zainteresowanej nastąpiła w złej wierze. Zamieszczanie w innych procedurach (np. w art. 177 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. oraz w art. 125 § 1 pkt 1 p.s.a.) możliwości fakultatywnego zawieszenia postępowania w rodzajowo zbliżonych sytuacjach, nie wpływa na stosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego proponowaną w skardze kasacyjnej modyfikację. Należy jednocześnie podkreślić, że co do zasady nie ma przeszkód w skorzystaniu z fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego w pierwszej sprawie na podstawie art. 98 ust. 1 k.p.a., jeżeli wystąpi o to skarżąca, nie sprzeciwi się temu zainteresowana spółka, a Urząd Patentowy nie dopatrzy się zagrożenia interesowi publicznemu. Z powyższych względów sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, nie są uzasadnione. Mimo braku powiązania tych zarzutów ze stosownymi przepisami p.s.a. należało na podstawie wywodów zamieszczonych w uzasadnieniu skargi przyjąć, że odnoszą się one także do zaskarżonego wyroku wskutek uznania w nim za zgodne z prawem postanowienie Urzędu Patentowego odmawiające zawieszenia postępowania. Nie doszło też do naruszenia art. 164 p.w.p., ponieważ uwzględniając prawny charakter roszczenia zainteresowanej spółki o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego udzielonego z naruszeniem jej wcześniejszego pierwszeństwa dla skarżącej, istnienie jej interesu prawnego musi być przedmiotem samodzielnej oceny Urzędu Patentowego. Kwestia istnienia interesu prawnego jako podstawowego elementu kształtującego status strony postępowania w każdej sprawie, nie może być ze sprawy wyodrębniona i przekazana do rozstrzygnięcia innemu organowi lub sądowi jako zagadnienie wstępne w rozumieniu przesłanki zawieszenia postępowania przewidzianej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie mają również wpływu na wynik tej sprawy ogólnie wspomniane przypadki zawieszania postępowania w sprawach rodzajowo do tej podobnych, gdyby nawet zostały one wskazane i potwierdzone w orzecznictwie Urzędu Patentowego, ponieważ nie stanowią one uzasadnienia dla zarzutu naruszenia w rozpoznawanej pawie art. 2 Konstytucji i art. 8 k.p.a. WSA uzasadnił wreszcie swój wyrok z uwzględnieniem wymogów art. 134 p.s.a. i tego przepisu nie naruszył. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.s.a. orzekł jak w sentencji, ponieważ skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.