II GSK 11/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-05
Skład orzekający: Maria Myślińska, Tadeusz Cysek, Marzenna Zielińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując wniosek o zgodę na leczenie poza granicami kraju, ma obowiązek oceny konieczności przeprowadzenia leczenia w terminie wcześniejszym niż czas oczekiwania w kraju, uwzględniając indywidualne przesłanki medyczne pacjenta?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Prezesa NFZ. Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 i 107 K.p.a., ponieważ organ nie dokonał pełnej oceny konieczności przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju w terminie wcześniejszym niż czas oczekiwania w kraju, uwzględniając indywidualne kryteria medyczne pacjenta, a także nie wyjaśnił wątpliwości co do rozbieżności w dokumentacji dotyczącej czasu oczekiwania.Stan faktyczny
M. B. złożyła wniosek o zgodę na przeprowadzenie leczenia operacyjnego poza granicami kraju. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia odmówił zgody, uznając, że leczenie jest możliwe w kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów K.p.a. Prezes NFZ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Zasądzono od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz M. B. kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz Cysek Marzenna Zielińska Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 października 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1152/08 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz M. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1152/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju uchylił zaskarżoną decyzję z następującym uzasadnieniem.
M. B. złożyła wniosek o przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju. Wniosek ten dotyczył leczenia operacyjnego tj. przeprowadzenia tympanoplastyki ucha lewego oraz ossikuloplastyki ucha prawego w Klinice - Karolińska Universitetssjukhuset, Solna Óron-,nas-och halskliniken w Sz..
Lekarz wypełniający część II wniosku - Konsultant Wojewódzki w dziedzinie otolaryngologii dla województwa m., dr hab. n. med. K. N. podał, iż wykonywane dotychczas operacje w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu w W. były nieskuteczne. Ubezpieczona wymaga dalszych operacji mających na celu stabilizację choroby ucha lewego oraz poprawę słuchu obu uszu, tj. tympanoplastykę ucha lewego oraz ossikuloplastykę ucha prawego. W części IVa wniosku lekarz stwierdził, że "pacjentka może być leczona w kraju, ale ze względu na brak zaufania do tego leczenia w ośrodkach krajowych, celowe jest rozważenie leczenia poza granicą", Wymienił kliniki na terenie kraju, w których przeprowadzane są tego typu zabiegi. W części IlIa w pkt. 4 lit. a), która dotyczy czasu oczekiwania wnioskodawcy na uzyskanie leczenia przewidzianego zgodnie z listą oczekujących Konsultant wskazał, iż w przypadku M. B. wynosi on 6 miesięcy.
Decyzją z dnia [...] maja 2008r., nr [...], Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), nie wyraził zgody na przeprowadzenie u M. B. leczenia operacyjnego (tympanoplastyka ucha lewego oraz ossikuloplastyka ucha prawego) poza granicami kraju - w Karolińska Universitetssjukhuset, Solna Oron-,nas-och halskliniken 171 76 S., Sz..
Organ ustalił, że pacjentka nie była wpisana na żadną listę oczekujących na przyjęcie na oddział otolaryngologiczny w kraju.
W ocenie organu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie zachodziły przesłanki do wyrażenia zgody na przeprowadzenie wnioskowanego leczenia poza granicami kraju z uwagi na to, że we wniosku nie przedstawiono istotnych argumentów przemawiających za koniecznością przeprowadzenia zabiegu operacyjnego poza granicami w kraju. Z opinii Konsultanta Wojewódzkiego jednoznacznie wynikało, że na terenie kraju istnieje możliwość wykonania wnioskowanego leczenia,
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na powyższą decyzję M. B. podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca gdyż była sumiennym płatnikiem składek na ubezpieczenie, nie straciła zaufania do polskich lekarzy, ale znalazła możliwość leczenia w Sz., bowiem lekarze w Polsce nie proponowali jej dalszego zabiegu, stąd nie było jej na liście oczekujących. W dniu 4 czerwca 2008, została poddana zabiegowi w Sz..
Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa, a to art. 7, 107 i 107 § 3 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przedmiotem rozpoznania był wniosek o zgodę na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz. U. 04.210.2135 ze zm.).
Sąd pierwszej instancji wskazał również, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest podmiotem, o którym mowa w art. 1 pkt 2 k.p.a., powołanym z mocy prawa do załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Prezes zgodnie z przepisem art. 102 ust 5 pkt 24 ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004r. (Dz.U. 04.210.2135) w ramach swojej właściwości podejmuje decyzje w sprawach określonych w ustawie, zatem m.in. w przedmiocie zgody na przeprowadzenie leczenia, o czym mowa w art. 25 cytowanej ustawy. Dla rozpoznania wniosku o wyrażenie zgody, w rozumieniu §1 pkt1 lit a) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007r., w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz.U.07.249.1867). zastosowanie powinna znaleźć zatem regulacja zawarta w przepisie § 4 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia.
Zgodne z powyższym przepisem osoba składająca wniosek wypełnia część I wniosku i przekazuje wniosek lekarzowi ubezpieczenia zdrowotnego - specjaliście właściwej dziedziny medycyny, posiadającemu tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego nauk medycznych, zwanemu dalej "lekarzem". Lekarz wypełnia część II wniosku oraz: część III a) wniosku i ocenia konieczność przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych wskazanych we wniosku w terminie wcześniejszym niż czas oczekiwania wnioskodawcy na uzyskanie leczenia lub badań diagnostycznych w kraju, odpowiadający terminowi udzielenia świadczenia określonemu przez świadczeniodawcę dla wnioskodawcy w pisemnej informacji przekazanej na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy, zwanej dalej "pisemną informacją", biorąc pod uwagę dotychczasowy przebieg choroby i zastosowane leczenie, aktualny stan zdrowia wnioskodawcy oraz prawdopodobny dalszy rozwój choroby. Zgodnie z § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007r., w sprawie sposobu i kryteriów ustalania dopuszczalnego czasu oczekiwania na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej (Dz.U.07.250.1884) czas ten ustalany jest indywidualnie w odniesieniu do ubezpieczonego według stanu zdrowia, dotychczasowego przebiegu choroby i rokowań, co do dalszego przebiegu choroby, a jednocześnie przy ustalaniu dopuszczalnego czasu oczekiwania bierze się pod uwagę, czy nieudzielanie świadczenia w określonym czasie spowoduje zagrożenia życia, niezdolność do samodzielnej egzystencji lub całkowitą lub trwałą niezdolność do pracy.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja zapadła bez wyjaśnienia przesłanki wymienionej w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007r., w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz.U.07.249.1867). Nie dokonano oceny konieczności przeprowadzenia leczenia wskazanego we wniosku w terminie wcześniejszym niż czas oczekiwania wnioskodawcy na uzyskanie leczenia w kraju w odniesieniu także do zindywidualizowanych przesłanek dotyczących przebiegu choroby, zastosowanego leczenia, aktualnego stanu zdrowia oraz prawdopodobnego dalszego rozwoju choroby.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organ uzasadnienie swego rozstrzygnięcia oparł na analizie możliwości przeprowadzenia wnioskowanego leczenia w kraju. Tymczasem przesłanka ta w świetle § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007r., w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz.U.07.249.1867), odnosi się do trybu wniosku o skierowanie do przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju (§1 pkt 1 lit b). Wniosek przedmiotowy organ zakwalifikował jako dotyczący zgody na przeprowadzenie leczenia w innym państwie, a nie skierowania na takie leczenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż w aktach administracyjnych sprawy znajdował się dokument oryginalny wypełniany przez Konsultanta oraz kopia. Ta ostatnia, w odróżnieniu od oryginału zawierała wskazania "czas oczekiwania- 6 miesięcy" i "czas dopuszczalny 2-3 miesiące". W takiej sytuacji powstała, w ocenie Sądu pierwszej instancji uzasadniona wątpliwość, który z dokumentów należało uznać za dowód w sprawie. Organ nie odniósł się do kwestii dopuszczalnego, w przypadku skarżącej czasu oczekiwania na zabieg oraz czasu, w jakim ten może zostać faktycznie przeprowadzony.
Skargą kasacyjną pełnomocnik Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi M. B., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania.
Wnoszący skargę kasacyjna zarzucił wyrokowi naruszenie:
1) prawa materialnego:
a) przepisów art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867) przez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji błędną ocenę przesłanek wyrażania przez Prezesa NFZ zgody na leczenie poza granicami kraju,
b) § 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie sposobu i kryteriów ustalania dopuszczalnego czasu oczekiwania na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 250, poz. 1884),poprzez przyjęcie, iż Prezes Funduszu może dokonywać oceny kryteriów dopuszczalnego czasu oczekiwania na świadczenia lecznicze;
2) przepisów postępowania, a mianowicie art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., poprzez oparcie wyroku na innych materiałach niż znajdujące się w aktach sprawy, w szczególności pominięcie bez dostatecznych podstaw ustaleń organu, iż M. B. nie była zapisana na żądną listę oczekujących i co potwierdziła sama Skarżąca oraz naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez uznanie naruszenia art. 7 i 107 K.p.a., skoro naruszenie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy - co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że postępowanie w sprawach udzielenia zgody lub skierowania na leczenie za granicą odbywa się na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867). Uprawnienia Prezesa Funduszu w tym postępowaniu są ściśle określone i ich przekroczenie mogłoby wiązać się z odpowiedzialnością służbową. Postępowanie to jest postępowaniem formularzowym, czego Sąd pierwszej instancji w ocenie autora skargi kasacyjnej nie wziął pod uwagę, a co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia Sądu.
Prezes Funduszu przy rozpatrywaniu wniosków zainteresowanych bazuje na opiniach lekarzy wojewódzkich, będących konsultantami, gdyż sam nie posiada takiej wiedzy fachowej z dziedziny medycyny.
Meritum sprawy w ocenie autora skargi kasacyjnej sprowadzało się zgodnie z brzmieniem art. 25 ust.2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej do ustalenia czy czas oczekiwania na postulowane leczenie M. B. nie przekracza czasu niezbędnego dla danego rodzaju leczenia i stanu zaawansowania choroby.
Oceny tych przesłanek, umożliwiających Prezesowi NFZ, zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej wyrażenie zgody na przeprowadzenie leczenia za granicą Sąd nie przeprowadził.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wziął zdaniem autora skargi kasacyjnej pod uwagę, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie sposobu i kryteriów ustalania dopuszczalnego czasu oczekiwania na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 250, poz.1884), ustalenia dopuszczalnego czasu oczekiwania na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej dokonuje lekarz ubezpieczenia zdrowotnego - specjalista właściwej dziedziny medycyny, posiadający tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego nauk medycznych. Dopuszczalny czas oczekiwania lekarz ten ustala indywidualnie na podstawie stanu zdrowia pacjenta, dotychczasowego przebiegu choroby oraz rokowań co do dalszego przebiegu choroby. Lekarz, ustalając dopuszczalny czas oczekiwania świadczeniobiorcy na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej bierze w szczególności pod uwagę, czy w wyniku nieudzielenia tego świadczenia w określonym czasie istnieje zagrożenie życia, zagrożenie niezdolnością do samodzielnej egzystencji lub zagrożenie całkowitą lub trwałą niezdolnością do pracy. Są to jedyne i pełne kryteria oceny niezbędnego czasu oczekiwania na leczenie specjalistyczne i pozostają one poza zakresem czynności Prezesa Funduszu.
Autor skargi kasacyjnej wskazał również, że Prezes Funduszu w wypadku możliwości wykonania leczenia w Polsce i w sytuacji gdy świadczeniodawca nie zapisał się w kolejności na zabieg specjalistyczny, nie może wyrazić zgody na przeprowadzenie takiego leczenia za granicą czego Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę.
Organ rozpatrując wniosek skierował do Konsultanta Wojewódzkiego Prof. K. N. pismo M. Oddziału NFZ z dnia [...] maja 2008 r. znak;[...], w którym prosił o udzielenie informacji na temat dopuszczalnego czasu oczekiwania M. B. na proponowane leczenie. Zdaniem autora skargi kasacyjnej świadczyło to o tym, że Fundusz starał się ustalić rzeczywisty stan rzeczy, gdyż bez tego właśnie ustalenia nie byłoby w ogóle możliwe rozpatrywanie wniosku zainteresowanej na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, z uwagi na niemożność odniesienia się do konieczności przeprowadzenia leczenia za granicą w czasie niezbędnym. To dodatkowe wystąpienie do konsultanta wojewódzkiego spowodowało, iż w aktach sprawy znalazły się zarówno oryginał wniosku o skierowanie na leczenie za granicę jak i kopia wniosku o rozszerzonej treści. Konsultant wojewódzki mimo prośby Oddziału M. Funduszu zawartej w powyższym piśmie, nie przesłał oryginału poprawionego wniosku, lecz ograniczył się do przesłania go faksem, czego nie wziął pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalając stan faktyczny sprawy. Konsultant wojewódzki, w przesłanym do M. Oddziału Funduszu faksie dopuszczalny czas oczekiwania M. B. na proponowane leczenie operacyjne określił na 2-3 miesiące od daty tego określenia, czyli od daty 14 maja 2008 r. (data faksu). Czas ten zatem upłynąłby w okresie pomiędzy 14 lipca, a 14 sierpnia 2008 r., gdy tymczasem zainteresowana poddała się leczeniu operacyjnemu w Sz. w dacie 4 czerwca 2008 r. Okoliczności te Prezes Funduszu miał na uwadze, wydając decyzję w sprawie, czego jednakże nie wziął pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie wziął także pod uwagę, a co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia sprawy, iż zainteresowana w ogóle nie była zarejestrowana jako osoba oczekująca na świadczenie opieki zdrowotnej, stosownie do art. 20 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, w związku z czym uznanie leczenia zainteresowanej za granicą poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego, jako leczenia objętego refundacją NFZ, kłóciłoby się z porządkiem prawnym RP i z podstawowymi zasadami współżycia społecznego, w stosunku do osób, które nie mają możliwości finansowych poddania się zabiegom operacyjnym poza granicami kraju. Obowiązujące przepisy nie pozwalały Prezesowi Funduszu wyrazić zgody na leczenie M. B. za granicą gdyż zgodnie z art. 25 ust.2 ustawy o świadczeniach, możliwe jest to tylko w sytuacji niemożności przeprowadzania leczenia w kraju w czasie krótszym od czasu oczekiwania określonego zgodnie z art. 20 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Fakultatywność takiej decyzji nie jest zatem bezwzględna, ale zależy uprzednio od tego właśnie braku możliwości przeprowadzenia leczenia w Polsce w czasie właściwym dla danego przypadku klinicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy, iż skargę kasacyjną zgodnie z treścią przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych i zarzutów, co oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji w skarżonym orzeczeniu, uzasadnienie ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania wykazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
W odniesieniu do podstaw kasacyjnych określonych w powołanym art. 174 p.p.s.a. wskazać również należy, iż w sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd administracyjny rozpoznaje zarzut, określony w pkt 2 powołanego przepisu, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowy gdyż nie został zakwestionowany lub skutecznie podważony, można przejść do kontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego sprawy pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Przechodząc do rozpoznania skargi kasacyjnej zgodnie ze wskazanymi powyżej kryteriami Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się wniosek do Prezesa NFZ o przeprowadzenie leczenia lub badan diagnostycznych albo kontynuacje leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczenia, wypełniony przez Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie otolaryngologii województwa mazowieckiego, w którym w części IIIa, rubryka 4 stwierdzono, iż czas oczekiwania wnioskodawcy na uzyskanie leczenia lub badań diagnostycznych przewidzianych zgodnie z listą oczekujących wynosi 6 miesięcy. Wniosek ten nosi datę 7 kwietnia 2008 r. Akta administracyjne zawierają również kopię tego wniosku, jego części IIIa uzupełnioną w rubryce 4 o informacje, iż dopuszczalny czas oczekiwania to 2 – 3 miesiące.
Wskazanie tej okoliczności jest istotne z uwagi na sformułowany w pkt 2 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 107 K.p.a.
Autor skargi kasacyjnej naruszenia wskazanego powyżej przepisu art. 133 p.p.s.a. upatruje w oparciu zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji na innych materiałach niż znajdujące się w aktach sprawy.
Powołany przepis zawiera trzy jednostki redakcyjne stanowiące, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 (art. 133 § 1); sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo (art. 133 § 2) oraz, że rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu (art. 133 § 3). Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje wprost, który z paragrafów cytowanego przepisu został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszony, jednakże petitum skargi kasacyjnej sugeruje, iż chodziło o naruszenia § 1 art. 133 w zakresie w jakim sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.
Zasada wyrażona w tym przepisie oznacza, że podstawą orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżonym aktem lub czynnością. Wskazać również należy na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1381/04, w którym Sąd ten przyjął, iż zarzut pominięcia przez sąd części materiału dowodowego nie może być skutecznie podnoszony w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w taktach sprawy. Omawiany przepis zostałby wiec naruszony, gdyby sąd przesłuchiwał świadków lub strony. Nie jest natomiast naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. oparcie się tylko na części akt sprawy. Jeśli więc skarga kasacyjna zarzuca, że wojewódzki sąd administracyjny przyjął stan faktyczny ustalony przez organ (...) niezgodnie z obowiązująca procedurą (...) to powinna formułować zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnego ze stanem rzeczywistym.
Zatem uznać należy sformułowany przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a., który zasadniczo zmierza do podważenia stanu faktycznego sprawy za pozbawiony podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalając stan faktyczny nie wyszedł poza ramy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego, a jedynie wobec istnienia dwóch dokumentów istotnych dla rozpoznania sprawy, zawierających inne informacje, wskazał na wątpliwość, który z nich należało oceniać jako dowód w sprawie.
Fakt, iż w toku postępowania administracyjnego organ dysponował dwoma wnioskami, o których mowa wyżej, gdzie z jednego wynikało, że czas oczekiwania wnioskodawcy na leczenie zgodnie z listą oczekujących wynosi 6 miesięcy zaś z drugiego wynikało, że dopuszczalny czas oczekiwania w przypadku skarżącej M. B. to 2 – 3 miesiące, obowiązkiem organu było dokonanie weryfikacji informacji zawartych w tych wnioskach. Organ nie ustosunkował się do treści obu wskazanych dokumentów pod kątem dopuszczalnego czasu oczekiwania na zabieg oraz czasu w jakim zabieg ten może być faktycznie przeprowadzony w Polsce. Czas oczekiwania powinien odpowiadać terminowi udzielenia świadczenia określonemu przez świadczeniodawcę dla wnioskodawcy w pisemnej informacji przekazanej na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2136 ze zm.). Natomiast dopuszczalny czas oczekiwania ustalany jest w oparciu o przepisy cytowanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r.
Skoro do wniosku nie załączono informacji, o której mowa w art. 20 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, to obowiązkiem organu było wyjaśnienie na jakiej podstawie Konsultant Wojewódzki w dziedzinie otolaryngologii województwa m. stwierdził, iż czas oczekiwania na uzyskanie leczenia "przewidziany zgodnie z listą oczekujących" wynosił na dzień wypełnienia wnioski sześć miesięcy.
Powyższe oznacza, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 107 K.p.a.) prawidłowo zastosował przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylając decyzję Prezesa NFZ, a tym samym zarzut stawiany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia cytowanego przepisu jest niezasadny.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów naruszenia prawa materialnego stawianych w skardze kasacyjnej wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 Prezes Funduszu wydaje świadczeniobiorcy, osobie uprawnionej do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji lub osobie, o której mowa w art. 12a, zwanym dalej "wnioskodawcą", na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka, instytucji właściwej, instytucji miejsca zamieszkania, instytucji miejsca pobytu lub instytucji łącznikowej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), zwanym dalej "podmiotem uprawnionym", zgodę na przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych albo kontynuację leczenia lub badań diagnostycznych w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), w przypadkach o których mowa w przepisach o koordynacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie przytoczył treści cytowanego przepisu, a jedynie wskazał, iż przedmiotem rozpoznania sprawy był wniosek o wydanie zgody na przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju w rozumieniu art. 25 ust. 2 cytowanej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (...) oraz, że w ramach swojej właściwości Prezes NFZ jest organem właściwym do wydania decyzji między innymi w przedmiocie wniosku, o którym mowa w art. 25 ust. 2 cytowanej ustawy. Wobec tego, iż cytowany przepis nie został powołany wprost w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz, że Sąd pierwszej instancji nie dokonywał jego wykładni, brak jest podstaw do uznania, jak czyni to skarga kasacyjna, iż dokonano jego błędnej wykładni i oceny przesłanek wyrażenia przez Prezesa NFZ zgody na leczenie poza granicami kraju.
Zarzut naruszenia przepisów cytowanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu, postawiony w powiązaniu z naruszeniem art. 25 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (...), wobec niewskazania przez autora skargi kasacyjnej konkretnego przepisu lub grupy przepisów tego rozporządzenia, które miałyby zostać naruszone przez Sąd pierwszej instancji poprzez ich błędną wykładnię, usuwa się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zarzut postawiony w punkcie 1 b) skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia § 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie sposobu i kryteriów ustalania dopuszczalnego czasu oczekiwania na wybrane świadczenia opieki zdrowotnej uznać należy za niezasadny.
Sąd pierwszej instancji przytoczył jedynie treść § 3 i 4 cytowanego rozporządzenia natomiast § 2 rozporządzenia nie został w ogóle przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył się jedynie do wskazania treści § 3 i 4 nie dokonując ich wykładni natomiast § 2 tego rozporządzenia nie został w ogóle przytoczony. Zarzut naruszenia tych przepisów w sposób sformułowany w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a. orzekła jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło